Διάλογος για την Κοινωνία

Νοέμβριος 26, 2010

ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΣ : Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΝΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕ ΚΕΝΤΡΟ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ

ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΣ : Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΝΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕ ΚΕΝΤΡΟ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ

 Α. ΣΥΣΤΗΜΑ

Σύστημα είναι ο αλληλεπιδρών μηχανισμός και συνδυασμός κανόνων που διέπουν ενταγμένα σε αυτό υλικά και ενέργειες (δυνάμεις), ώστε αυτά να αποτελούν ένα ενιαίο λειτουργικό σύνολο.

Κοινωνικό σύστημα, αντίστοιχα, είναι ο αλληλεπιδρών μηχανισμός και συνδυασμός κανόνων που διέπουν ενταγμένους σε αυτό ανθρώπους, υλικά και ενέργειες (δυνάμεις), ώστε αυτά να αποτελούν ένα ενιαίο κοινωνικό σύνολο.

Οπως είναι ευνόητο τα ανωτέρω συστήματα διέπονται από δύο βασικές κατηγορίες κανόνων και νόμων.

Η πρώτη κατηγορία είναι οι φυσικοί – συμπαντικοί νόμοι που επιδρούν και καθορίζουν απευθείας και άμεσα την σύσταση και λειτουργία ενός συστήματος.

Η δεύτερη κατηγορία (και αναφέρομαι κυρίως στα κοινωνικά συστήματα) είναι οι κανόνες που προσθέτει ο άνθρωπος. Στην πραγματικότητα και για να λειτουργήσει ένα σύστημα, οι κανόνες αυτοί, καθώς ο ίδιος ο άνθρωπος είναι μέρος της φύσης και υπακούει στους φυσικούς – συμπαντικούς νόμους, οφείλουν να υπακούουν στους νόμους της φύσης. Διαφορετικά και ανάλογα με την αντίθεση του συστήματος με τους νόμους αυτούς θα επέλθει αργά ή γρήγορα η κατάρρευσή του. Η συνθήκη «χρόνος» στο πλαίσιο αυτό είναι όρος σχετικού μεγέθους και εξαρτάται από τα μεγέθη και την πολυπλοκότητα του συστήματος. Αλλως ειπείν, η αντίληψη του χρόνου δεν είναι απότοκη της ύπαρξης κάποιου μέσα στο σύστημα, αλλά όρος που εξετάζεται στο ιστορικό διηνεκές και πέρα από αυτό, ακόμα και όταν η ιστορική καταγραφή δεν υφίσταται. Σε κάθε άλλωστε περίπτωση ο «ανθρώπινος χρόνος» είναι μέγεθος σχετικό και πεπερασμένο.

Τα κοινωνικά συστήματα έχουν μια βασική ειδοποιό διαφορά από τα λοιπά, είναι η λειτουργική ένταξη ανθρώπων σε αυτά με σκοπό την εξυπηρέτηση των αναγκών τους. Οι ίδιες οι ανθρώπινες κοινωνίες είναι απότοκες αυτής της αναγκαιότητας.

Αυτά βεβαίως ανήκουν στην θεωρητική σφαίρα και στις πηγές της κοινωνικής οργάνωσης, στα πρώιμα συστήματα της ανθρωπότητας.

Στην πραγματικότητα και στο διάβα της ανθρώπινης παρουσίας στον πλανήτη  τα κοινωνικά συστήματα οργανώθηκαν κατά τρόπο τόσο ολοκληρωτικό και απόλυτο, ώστε να τείνουν να μην επιτρέπουν καμία δράση κανενός έξω από τους μηχανισμούς τους. Η σκληρότερη, αλλά και πιο συχνή ποινή στην ανθρώπινη παρουσία στην Γη για την εξωσυστημική δράση ενός ανθρώπου είναι η εξόντωση, είτε άμεσα είτε έμμεσα.   

Τα κοινωνικά συστήματα που καταγράφονται στην ανθρώπινη ιστορία οργανώθηκαν όχι μόνο με την τάση της διατήρησης και αναπαραγωγής τους, αλλά και σταδιακά με την τάση του ολοκληρωτισμού και της καθολικής επικράτησης.

Στην πορεία αυτή, δυστυχώς, τα συστήματα έπαψαν να οργανώνονται από τους συγκοινωνούς ανθρώπους, αλλά η επιρροή στην επιβολή των κανόνων τους έγινε αντικείμενο της ισχύος συγκεκριμένων ανθρώπων ή ομάδων ανθρώπων.

Στο σημερινό καπιταλιστικό σύστημα π.χ. η θέσπιση των κανόνων λειτουργίας των ανθρώπων μέσα σε αυτό δεν ανήκει στον ίδιο βαθμό στον Χ μεγαλοτραπεζίτη και στην Ψ άνεργη.

Βεβαίως όλα τα κοινωνικά συστήματα υπακούουν στους νόμους της συμπαντικής και γήινης φύσης και για τον παράγοντα άνθρωπο, τέτοιος βασικός και κατανοητός από τους ανθρώπους νόμος είναι οι βιοτικές φυσικές τους ανάγκες. Αυτές αποτελούν την κυρίαρχη και αναπόφευκτη ανάγκη της ανθρώπινης οντότητας και ύπαρξης. Οι βιοτικές ανάγκες είναι ο νόμος του ανθρώπου και αιτία της συστημικής του κοινωνικής οργάνωσης.  

 Β.        ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

Ο καπιταλισμός ως σύστημα που κυριαρχεί παγκόσμια εκμεταλλεύτηκε αυτές τις ανάγκες για να επηρεάσει τους ανθρώπους να ενταχθούν σε αυτόν και να τον ισχυροποιήσουν. Εδωσε σε περισσότερους και ανεξαρτήτως καταγωγής ανθρώπους το δικαίωμα στην χρήση αγαθών, το δικαίωμα σε στοιχειώδεις ελευθερίες και δυνατότητες. Δυστυχώς, το ίδιο αυτό σύστημα βάσισε την λειτουργία του στην μηχανιστική χρηστική αντίληψη των ανθρώπων που εντάσσονται σε αυτό και μάλιστα με δύο κύριους άξονες: την αντίληψη της προτεραιότητας της παραγωγικής διαδικασίας (πέρα και πάνω από τον άνθρωπο και τις ανάγκες του) και την πλασματική αξιακή οικονομική αποτίμηση των πάντων.

Είναι δηλαδή ένα σύστημα κατ’ ουσία «αντιανθρώπινο», που δεν δημιουργήθηκε ούτε λειτουργεί με σκοπό, κριτήρια, κανόνες και στόχο την κάλυψη των ανθρωπίνων αναγκών, αλλά την εκμετάλλευσή της κάλυψής τους.  

Αυτή είναι η κυρίαρχη αντίφαση του καπιταλισμού με την ανθρωπότητα, αυτή είναι και η αιτία της καταστροφικής αποτυχίας του να απελευθερώσει τους ανθρώπους, να τους εκφράσει πραγματικά, να τους καλύψει ως οντότητες και ως κοινωνίες. Ο καπιταλισμός έχει εγγενή αντιανθρώπινα χαρακτηριστικά και για τον λόγο αυτό είναι καταδικασμένος στην αποτυχία. Η κυρίαρχη αυτή και κεντρική αντίφαση είναι αυτή που γεννά μια σειρά από ψυχολογικά φαινόμενα ακόμα και στους ακραία ευνοημένους από το σύστημα.

Η διατήρηση του καπιταλισμού οφείλεται πρωτίστως στο γεγονός ότι στο πλαίσιο της εκμεταλλευτικής δράσης του εξυπηρετεί ανθρώπινες ανάγκες (και πραγματικές και επίπλαστες που δημιουργεί ο ίδιος). Περαιτέρω, η αντοχή του βασίζεται στην δημιουργία μιας κουλτούρας εσωτερικής βελτίωσης, βασισμένης στην λογική της πυραμίδας (δηλ. της προσδοκίας του «καλύτερου»). Κατά συνέπεια δεν έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τον φυσικό νόμο, αφού αντικείμενό του είναι και η κάλυψη αναγκών (έστω υπό την εκμεταλλευτική σκοπιμότητα και συνθήκη). Στο δε πλαίσιο της απρόσκοπτης εξέλιξής του αυτή θα έλθει είτε από εσωτερικό μετασχηματισμό εξουσιών είτε από την στυγνή εκμετάλλευση της φύσης (ήτοι την εξελικτική αντίθεση με το φυσικό νόμο).      

Το σύστημα του καπιταλισμού από την γέννηση – επινόησή του δεν έχει ως στόχο την κάλυψη των ανθρωπίνων αναγκών και την βελτίωση των συνθηκών ζωής του είδους, αλλά την εκμετάλλευση αυτής της ανάγκης των πολλών υπέρ λίγων. Αυτοί οι «λίγοι» είναι όσοι ελέγχουν τα μέσα παραγωγής, δηλ. τα εργαλεία όχι μόνο του ανθρώπου, αλλά και του καπιταλισμού.

Ο καπιταλισμός είναι όμως και ένα σύστημα κατά βάση παραγωγικό, δημιουργήθηκε και οργανώθηκε γύρω από την παραγωγική διαδικασία, αυτό σημαίνει ότι οι λειτουργικές του δομές είναι οργανωμένες γύρω από την παραγωγή και με σκοπό αυτή. Στην δομική του συγκρότηση, στο «DNA» του, ο καπιταλισμός εντάσσει και τον ανταγωνισμό, δηλ. την προσπάθεια για περισσότερα, καλύτερα και πιο εκμεταλλεύσιμα υλικά και υπηρεσίες, ήτοι για μεγαλύτερη εκμεταλλευσιμότητα της παραγωγής. Ο ανταγωνισμός ουσιαστικά αφορά το στάδιο της κατανάλωσης, εκεί στρέφεται, αφού στο στάδιο αυτό υλοποιείται και ολοκληρώνεται η εκμετάλλευση των ανθρώπων και των αναγκών τους. Υφίσταται δηλ. ένα στάδιο εκμετάλλευσης των ανθρώπων και των αναγκών τους στην παραγωγική καπιταλιστική διαδικασία που ολοκληρώνεται και υλοποιείται στην φάση της κατανάλωσης. Στην πραγματικότητα, ο καπιταλιστικός ανταγωνισμός δεν υπαγορεύεται από καμία ανθρωποκεντρική ή ανθρωπιστική θεώρηση και σκοπό, αλλά από την τάση και ανάγκη της επικράτησης σε οικονομικό επίπεδο και κατ’ επέκτασης και μέσα στο σύστημα του καπιταλισμού σε κάθε επίπεδο.

Ως σύστημα, ο καπιταλισμός και κατ’ ακριβολογία οι καπιταλιστές και οι θιασώτες του συστήματος αυτού, φρόντισαν να οργανώσουν συστηματικά και απόλυτα το σύνολο της κοινωνικής ζωής των ανθρώπων (φιλοσοφία, πολιτικό σύστημα, νομικό σύστημα, σύστημα ελέγχου και καταστολής, παιδεία κλπ.)  κατά τον τρόπο που βολεύει το ίδιο το σύστημα, το σύστημα παραγωγής και εκμετάλλευσης.

Λίγες εύκολες και απλές σκέψεις από τον καθένα μας, θα μας κάνουν να καταλάβουμε ότι αυτό που είμαστε, το «είναι» μας, δεν ορίζεται στον καπιταλισμό από τα πραγματικά μας χαρακτηριστικά, αλλά από την θέση στην οποία μας χρησιμοποιεί το σύστημα του καπιταλισμού.

Τα πάντα γύρω μας, το σπίτι μας, ο τρόπος που ζούμε μέσα και έξω από αυτό, οι κανόνες της συμπεριφοράς, της δράσης, της αντίδρασης, της ανοχής, το πότε ξυπνάμε, το πότε κοιμόμαστε ή μπορούμε να κοιμηθούμε, το τι γνωρίζουμε, το τι αγνοούμε, το πόση ώρα διαθέτουμε για τον εαυτό μας ή τους άλλους, όλα οργανώνονται με βάση το σύστημα του καπιταλισμού. Εάν αναρωτηθούμε γιατί συμβαίνει κάθε τι στην χωή μας και γιατί συμβαίνει με τον τρόπο που συμβαίνει στο τέλος των απαντήσεων θα καταλήξουμε στην συστημική εξάρτηση του ανθρώπου και στο ίδιο το σύστημα. Αυτό τάσσει, προστάζει, διατάζει, οργανώνει και ρυθμίζει.

Το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι όλη αυτή η διαδικασία γίνεται όχι με κέντρο τον άνθρωπο και τις ανάγκες του, όχι με μία ματιά στην ανθρώπινη υπόσταση και στις πραγματικές ανάγκες και δυνατότητές του ανθρώπου, αλλά οργανώνεται και υφίσταται (και εμείς μαζί με αυτά) με βάση το σύστημα και την λειτουργία του. Στην πραγματικότητα και όπως προαναφέρθηκε οι ανθρώπινες κοινωνίες και το σύστημα διατάσσονται και ρυθμίζονται με βάση τα κριτήρια της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας. Κριτήριο του συστήματος στην παραγωγική πλευρά του είναι η λειτουργία των ανθρώπων σύμφωνα με τους όρους που τάσσουν οι μηχανές και οι μηχανισμοί παραγωγής εν γένει. Κριτήριο του συστήματος στην διαδικασία της κατανάλωσης είναι η ώθηση προς συγκεκριμένα κάθε φορά αγαθά με κριτήριο όχι τις ανθρώπινες ανάγκες, αλλά την εκμεταλλευσιμότητα αυτών από τους «άρχοντες» στο σύστημα.

Ετσι, σε καμία περίπτωση ο άνθρωπος δεν είναι το κέντρο του καπιταλιστικού συστήματος, ούτε η βελτίωση της ζωής του ή η κάλυψη των βιοτικών του αναγκών είναι ο σκοπός του.

Σκοπός του καπιταλιστικού συστήματος είναι η εκμεταλλευτική πάντων διαδικασία, τόσο παραγωγικά όσο και καταναλωτικά.

Το πολιτικό σύστημα, οι νόμοι, οι άνθρωποι και τα επαγγέλματά τους, τα πάντα όσα βιώνουμε και είμαστε πέρα από την φύση μας ορίζονται από το σύστημα. Σε ένα άλλο σύστημα κοινωνικής οργάνωσης επαγγέλματα όπως του υπαλλήλου, του μισθωτού εργάτη, του εμπόρου, του μεσίτη, του δικηγόρου, του δικαστή και χιλιάδες άλλα, ούτε θα υπήρχαν, ούτε (ακόμα και εάν υπήρχαν με οποιαδήποτε μορφή) θα ήταν τα ποιοτικά τα ίδια, ούτε θα είχαν το ίδιο περιεχόμενο και ουσία. Η βίωσή μας όλη ορίζεται από το σύστημα και δυστυχώς το ίδιο το σύστημα δεν ορίζεται από τους ανθρώπους και τις κοινωνίες τους, δεν ορίζεται από την κάλυψη των αναγκών των ανθρώπων, αλλά από την λειτουργία των μηχανισμών παραγωγής – ανάλωσης και με στόχο την εκμετάλλευση της ανθρώπινης υπόστασης.    

Σε ένα σύστημα που είναι οργανωμένο κατά τον αντιανθρώπινο τρόπο αυτό, όσα δεν είναι ανεκτά από αυτό καταδικάζονται, πολεμούνται με σκοπό να εξαφανιστούν για να μην διαταραχθεί η λειτουργία του. Η εξαγορά ή η καταστροφή ανθρώπων που μπορούν να το βλάψουν και να το αποδομήσουν είναι μία ακόμα έκφανση της αντίληψης του συστήματος και απόδειξη της αντιανθρώπινης εκμεταλλευτικής δομής του. 

Εάν αφήσουμε το μυαλό μας ανοικτό θα αντιληφθούμε πως το σύνολο των πραγμάτων και καταστάσεων που βιώνουμε ως κοινωνική συνθήκη είναι κομμάτι και παράγωγο αυτού του συστήματος. Πως το ίδιο το σύστημα δημιουργεί κουλτούρες και τρόπους ζωής, δράσης και αντίδρασης και εν τέλει εκμεταλλεύεται ακόμα και τις «αντι-κουλτούρες», όταν τις εντάξει στους μηχανισμούς παραγωγής – κατανάλωσης, ήτοι εκμετάλλευσης.

Ακόμα και οι περισσότερες αντιδράσεις μας σε «κακώς κείμενα» αναφέρονται κατά βάση στην αντίθεσή τους με συστημικές λογικές, κανόνες και ακολουθίες. Ουσιαστικά η αντίληψη των πλειοψηφιών των ανθρώπων για την ζωή τους προέρχεται μέσα από τις διδαχές και τις βιωματικές συνθήκες που δημιουργεί το σύστημα και δισεκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον πλανήτη θεωρούν ότι το σύστημα αυτό είναι κάτι προδεδομένο, μεταφυσικό, ανυπέρβλητο και το μοναδικό δυνατό. Βεβαίως την ίδια ίσως αντίληψη να είχαν για την «ελέω Θεού μοναρχία» οι υπήκοοι της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και των αυτοκρατοριών και βασιλείων που την διαδέχθηκαν. Το ίδιο και οι Αιγύπτιοι, οι Πέρσες, οι Βαβυλώνιοι, οι Ινδιάνοι της Αμερικής και όλοι οι λαοί του πλανήτη που βίωσαν επί χιλιάδες χρόνια μέσα σε άλλα κοινωνικά συστήματα.

Γ. ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΣ : Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΝΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕ ΚΕΝΤΡΟ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ

             Το πρώτο πράγμα που θέλω γράφοντας αυτές τις γραμμές είναι να εννοήσουμε όλοι, ότι το σύστημα είναι ένα δημιούργημα των ανθρώπων, πως εμείς το δημιουργούμε και το συγκροτούμε και κανένας «Θεός», δαίμονας, συμπαντική δύναμη ή οποιαδήποτε άλλη μεταφυσική υπόσταση και οντότητα. Τα  κοινωνικά συστήματα είναι ανθρώπινα δημιουργήματα.

Αυτό σημαίνει πως μπορούν να αλλάξουν, να μετατραπούν, να εξαφανιστούν, να γεννηθούν νέα.

Η συνειδητοποίηση των ανωτέρω είναι δυνατόν να γεννήσει, να εκκινήσει την διαδικασία μεταβολής του κοινωνικού συστήματος, από ένα σύστημα εκμεταλλευτικής ανισότητας των ανθρώπων (στον καπιταλισμό ισχύ η διάκριση με βάση την παραγωγική και καταναλωτική δύναμη και οντότητα του καθενός) σε ένα σύστημα ισότητας κάλυψης των ανθρωπίνων αναγκών.

Είναι συνεπώς σαφές το τι συμβαίνει γύρω μας, όπου όλα μετριούνται στην κλίμακα χρήματος – κέρδους – υπεραξίας. Tο κύριο ζήτημα, το πρόβλημα του   συστήματος του καπιταλισμού απέναντι στην ανθρωπότητα, δεν είναι μόνο ότι έχει καταλάβει και εκμεταλλεύεται τα πάντα (αυτός είναι ο γενετήσιος σκοπός του), αλλά και συναφές και συναντίστοιχο πρόβλημα του συστήματος είναι και το ότι οι δομές και οι σκοποί του δεν έχουν ως σκοπό την κάλυψη των αναγκών του ανθρώπου, την βελτίωση των συνθηκών ζωής του, την βελτίωση και εξέλιξη του ανθρώπινου είδους, παρά μόνο την εκμετάλλευσή τους. Σκοπός του συστήματος είναι το κέρδος και η εξουσία που προσφέρει σε κάποιους. Αυτό είναι το πρόβλημα του, ότι δηλ. παρότι πρόκειται για ένα σύστημα που δημιούργησαν άνθρωποι, παρότι πρόκειται για ένα κοινωνικό σύστημα, η λειτουργία του δεν έχει στόχους ανθρωποκεντρικούς, αλλά στόχους ουσιαστικά απάνθρωπους, έξω από την φύση και τις ανάγκες μιας κοινωνίας ανθρώπων. Το κέρδος, η εξουσία, η δύναμη, η επικράτηση αποτελούν αξιακά του δεδομένα και με αυτός και άλλους παρεμφερείς με αυτούς σκοπούς οργανώνεται και λειτουργεί.

Οι άνθρωποι στο σύστημα του καπιταλισμού δεν αποτελούν το κέντρο της κοινωνίας αλλά ένα μέσο, ένα συστημικό γρανάζι για την επίτευξη στόχων που χρησιμοποιούν και εκμεταλλεύονται τις απαράγραπτες βιολογικές – βιοτικές  ανάγκες του ανθρώπινου είδους. Ο άνθρωπος είναι εργαλείο του συστήματος και όχι το σύστημα εργαλείο του ανθρώπου και της ανθρωπότητας.

Τις τελευταίες δεκαετίες οργανώθηκε, επικράτησε και λειτουργεί ένα κοινωνικό σύστημα παγκόσμιας επικράτησης και ισχύος (παγκοσμιοποίηση), το οποίο δεν είναι ανθρωποκεντρικό, δεν είναι ανθρώπινο. Αδιαφορεί για τα παιδιά που πεθαίνουν από απλές ασθένειες, για τους πεινασμένους, τους καταφρονεμένους. Ανταλλάσσει με αδιαφορία και κερδοφόρο χαρά ανθρώπους με μηχανές, τους αχρηστεύει στην ανεργία, αδιαφορεί για την πραγματική χρησιμότητα και αξία όσων παράγει αρκεί να πωλούν με καλά κέρδη, αδιαφορεί για τις συνέπειες της χρήσης χημικών και τοξικών, αδιαφορεί για την φύση και την βλέπει ως πεδίο κέρδους, αδιαφορεί για τον ασθενή ως άνθρωπο και τον βλέπει ως κόστος ή κέρδος. Ουσιαστικά, το σύστημα λειτουργεί σε κάθε του επίπεδο ως μία κρεατομηχανή που αλέθει ανθρώπους και λαούς για να ταϊστούν κάποιοι άλλοι.

Το σύστημα έφτασε στο σημείο να επιθυμεί να ορίζει σχεδόν ολοτικά τον προορισμό ολόκληρων λαών.

Οπου και να κοιτάξετε θα διαπιστώσετε ότι το ανθρώπινο είδος χρησιμοποιείται από το σύστημα και δεν το χρησιμοποιεί. Θα δείτε ότι το σύστημα δεν λειτουργεί για εσάς, δεν λειτουργεί για τον άνθρωπο, αλλά για την εκμετάλλευσή του, όπου και εάν κοιτάξετε και σκεφτείτε με ανοικτό μυαλό θα δείτε απανθρωπιά ή αδιαφορία για τον άνθρωπο και την εξωγενή θέσπιση προορισμών και στόχων για τον καθένα από εμάς και για τις κοινωνίες μας.     

            Είναι ευνόητο ότι αυτό το αδηφάγο σύστημα οφείλει να γκρεμιστεί συθέμελα, όχι από την εντροπία του και όχι με τον μετασχηματισμό του σε κάτι ακόμα χειρότερο, αλλά με την θετική θέση και πρόταση ενός συστήματος που θα έχει ως κεντρικό στοιχείο του τον άνθρωπο.

            Η «εφεύρεση», γέννηση και συγκρότηση ενός κοινωνικού συστήματος που θα θέτει ως κέντρο του τον άνθρωπο και σκοπό του την κάλυψη των αναγκών του (και όχι παραγωγικότητες, υπεραξίες, κέρδη και διάφορες άλλες αχρειότητες και βαρβαρότητες) είναι όχι μόνο αναγκαία και απολύτως εφικτή.

            Ξεκινώντας από την διαπίστωση ότι ο άνθρωπος είναι ένας βιολογικός μηχανισμός με συγκεκριμένες βιοτικές ανάγκες και θέτοντας ως κεντρικό όρο για την δημιουργία του συστήματος ότι κάθε άνθρωπος πρέπει να έχει εξασφαλισμένες τις βιοτικές του ανάγκες με ισότητα, μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα νέο σύστημα, ένα νέο κοινωνικό σύστημα που θα υφίσταται και θα λειτουργεί με κέντρο τον άνθρωπο και τις ανάγκες του. Ολόκληρη η αξιακή θεώρηση των πραγμάτων, των κανόνων, των νόμων του πρέπει να αλλάξει και να είναι ενταγμένη στον σκοπό αυτό. Μόνο τότε θα μπορούμε να δημιουργήσουμε πραγματικά ανθρώπινες κοινωνίες, πραγματικές ανθρώπινες ζωές, πραγματικά ανθρώπινες συγκροτήσεις. Αυτό θα είναι το κλειδί για να οδηγηθεί ο άνθρωπος και η ανθρωπότητα σε ένα πραγματικό προτσές. Εάν η ανθρωπότητα δημιουργήσει ένα σύστημα απελευθέρωσης με κέντρο τον άνθρωπο, τότε μόνο θα μπορέσει αυτός να ανακαλύψει την ταύτιση με τους συμπαντικούς νόμους και να προχωρήσει μπροστά. Οσο η ανθρωπότητα βιώνει την υποτέλεια και την μιζέρια του καπιταλισμού λύσεις και πραγματική πρόοδος δεν υπάρχει.

Η δημιουργία ενός κοινωνικού συστήματος που θα θέτει ως κεντρική δομική του αξία τον άνθρωπο και θα λειτουργεί με στόχο την κάλυψη των αναγκών του με την κατανόηση των συνθηκών των φυσικών νόμων είναι απλή και εφικτή. Με άξονα την ισότητα σε κάθε κοινωνικό επίπεδο και την πολιτική έκφρασή της (πραγματική ή «άμεση» δημοκρατία) και κυρίαρχο κανόνα σε κάθε απόφαση την αξία του ανθρώπου και την εξυπηρέτηση των αναγκών του, μπορούμε εύκολα να δημιουργήσουμε ένα σύστημα αξιών που θα αντικαταστήσει το φαύλο, απάνθρωπο και καταστροφικό σύστημα του καπιταλισμού.

            Το πρώτο βήμα είναι να εννοήσουμε τι σημαίνει σύστημα και πως λειτουργεί. Το με ποιο τρόπο μας θέτει ως αυτονόητες τις δοξασίες, τα δόγματα και τις αξιακές λειτουργίες του. Το με ποιο τρόπο το σύστημα μας αναλώνει και μας χρησιμοποιεί στην μηχανή του και ως αναλώσιμα υλικά. Για να ξεκινήσει αυτή η διαδικασία έγραψα αυτό το άρθρο, για να εννοήσουμε, να συλλάβουμε, να κατανοήσουμε ότι όλα αυτά που βιώνουμε είναι απλά ένα σύστημα. Ένα σύστημα που θα μπορούσε και θα έπρεπε να είναι διαφορετικό, ανθρωποκεντρικό, ουσιαστικό και πως σήμερα σπαταλάμε τη ζωή μας, την αναλώνουμε σε συνθήκες, όρους και διαδικασίες χωρίς καμία σχεδόν πραγματική βιοτική αξία, αλλά και με καταστροφικές συνέπειες για το είδος μας.

            Εάν καταλάβουμε, εάν κατανοήσουμε πόσο βλακωδώς και καταστροφικά αναλώνουμε τη ζωή μας ενταγμένοι σε αυτό το σύστημα της εκμετάλλευσης είναι θέμα χρόνου να επαναστατήσουμε και να το αλλάξουμε. Το κοινωνικό σύστημα είναι ένα ανθρώπινο δημιούργημα, άνθρωποι το φτιάχνουν και το συγκροτούν και άνθρωποι το καταρρίπτουν. 

Η πρόταση ενός άλλου συστήματος είναι έτοιμη. Ας είμαστε σε εγρήγορση … .  

Ιανουαρίου 22, 2009

Η ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ & Η ΑΝΑΤΡΟΠΗ

 

 

Πριν από χρόνια έβγαλα μια φωτογραφία, ήταν κάποιοι άνθρωποι που φωτογραφήθηκαν σε ένα δάσος. Τώρα, δέκα χρόνια μετά, δεν υπάρχουν ούτε οι άνθρωποι, ούτε το δάσος.

 

Νοιώθω την ανάγκη να τοποθετηθώ με όρους ευρύτερης πολιτικής και σχεδιασμού του μέλλοντος της Ελλάδας. Φυσικά για λόγους αναγνωσιμότητας σε ένα ηλεκτρονικό μέσο  η παρούσα ανάλυση θα είναι ιδιαιτέρως συνοπτική, αρκούμενη σε κεντρικά νοήματα.  

Ο σκοπός μου δεν είναι να προβάλλω απλώς τις απόψεις μου, σκοπός μου είναι να αφυπνίσω τους υγιώς σκεπτόμενους συντρόφους και φίλους του forum, ώστε να προβληματιστούν σε δύο επίπεδα.

Ένα βασικό επίπεδο στόχευσης είναι η βελτίωση της θέσης της πατρίδας μας και κυρίως της κοινωνίας της στο ευρύτερο παγκόσμιο κοινωνικό γίγνεσθαι. Εχει να κάνει με τον πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό σχεδιασμό της χώρας, ώστε να βρεθεί στην πρωτοπορία του παγκόσμιου γίγνεσθαι κατά τις επόμενες δεκαετίες. Πρόκειται, όχι για παράθεση θέσεων – πολιτικών πρακτικών, αυτή μπορεί να επακολουθήσει, αλλά για μια προσπάθειά μου να απεγκλωβίσω τις αναζητήσεις των συντρόφων από λύσεις που είναι αφιερωμένες στο σημερινό πολιτικό γίγνεσθαι, παραβλέποντας τον πρωτοποριακό σχεδιασμό για τις επόμενες δεκαετίες, ώστε η χώρα μας να εξέλθει από το κοινωνικό, πολιτικό και οικονομικό τέλμα, στο οποίο έχει περιπέσει.    

            Θεωρώ πρέπον σύντροφοι να απεγκλωβίσουμε τις σκέψεις και τους συλλογισμούς μας από τις δεδομένες πολιτικές, κοινωνικές και οικονομικές πρακτικές, από τα μοντέλα που δομούνται στο παγκόσμιο και εσωτερικό γίγνεσθαι και να στραφούμε σε λύσεις και πρακτικές που θα αναφέρονται στο μέλλον, σε πρωτοπόρα και καινοτόμα ζητήματα και ανάγκες, ώστε από την ακολουθούσα βραδυπορία να βρεθούμε στην πρωτοπορία. Το πλαίσιο αυτό θα πρέπει να κινείται πολιτικά στην κατεύθυνση της δημοκρατίας και του σοσιαλισμού, ώστε να πραγματώνονται οι πολιτικές αναζητήσεις του κινήματος. Αντίστοιχα, θα πρέπει σταδιακά να υπάρξουν στην διεθνή πολιτική της χώρας οι ρήξεις και τομές εκείνες που θα φέρουν την χώρα στην πρωτοπορία του στοχασμού και των εξελίξεων.

            Το παγκόσμιο οικονομικό γίγνεσθαι κινείται και αλλάζει διαρκώς. Οι έχοντες την πολιτική και οικονομική δύναμη του πλανήτη, προσπαθούν να ελέγξουν και να κατευθύνουν τις εξελίξεις του γίγνεσθαι στον πλανήτη, στόχος τους είναι πάντα να δημιουργούν εξουσιαστικές δομές τέτοιες που να εξυπηρετούν τα συμφέροντά τους, τα συμφέροντα των (αυτονόητα) ολίγων. Οι στρατηγικές που εφαρμόζουν είναι σαφείς. Εφαρμόζουν τον κατευθυνόμενο κοινωνικό δαρβινισμό που αφήνει πίσω τους τεράστιο αριθμό περιθωριοποιημένων ανθρώπων και επιμέρους κοινωνιών. Ελέγχοντας όμως τις εξουσιαστικές δομές έχουν σχεδόν πάντα την πρωτοβουλία κίνησης, προπορεύονται στην θέση στόχων και επιδιώξεων, δρουν οργανωμένα και φροντίζουν να παρουσιάζουν ψευδεπίγραφα τα αποκαλούμενα θετικά σημεία των προτάσεων – επιδιώξεών τους. Συχνά – πυκνά δημιουργούν τεχνικά εκβιαστικά αδιέξοδα και θέτουν τις κοινωνίες προ οδυνηρών διλημμάτων. Κάθε πολιτική τους βεβαίως θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με ιδιαίτερο σκεπτικισμό από τους ανθρώπους – πολίτες.

            Είναι σαφές ότι η altera pars του παγκοσμίου γίγνεσθαι, ο αντίποδας στις άκρατες αδηφάγες επιδιώξεις του διεθνούς κοινωνικοοικονομικού διευθυντηρίου, τα  σοσιαλιστικά και κομμουνιστικά κόμματα (χάριν συντομίας προοδευτικά κοινωνικά), που είναι κατεξοχήν ανθρωπιστικά, έχουν χάσει την πρωτοβουλία των κινήσεων. Από πρωτοπόρα στην διατύπωση πολιτικών, έχουν μετατραπεί στην καλύτερη περίπτωση σε ανασχετικούς μηχανισμούς απέναντι στην ισχύ και πρωτοβουλία του διεθνούς διευθυντηρίου και στην χειρότερη σε συνδιαχειριστικούς εταίρους του. Για την εξέλιξη αυτή, υπεύθυνο με τις αδιέξοδες πολιτικές του είναι βέβαια κατά βάση το διεθνές διευθυντήριο, αλλά συνένοχοι είναι και  αλλοτριωμένοι ηγέτες της άλλης πλευράς, που ασπάζονται τις διαχειριστικές λογικές που επιβάλλει το διευθυντήριο, εγκλωβίζοντας σημαντικά τμήματα της κοινωνίας. Στο πλαίσιο του «εγκλωβισμού» διαμορφώνονται και διατυπώνονται διαχειριστικές πολιτικές και στατικές θέσεις που έχουν ως αποτέλεσμα την ισχυροποίηση και συνειδησιακή νομιμοποίηση στους πολίτες και στα κοινωνικά σύνολα των πρακτικών λειτουργίας της οικονομίας και της κοινωνίας που επιβάλλει το διεθνές διευθυντήριο. Στην καλύτερη περίπτωση τα «προοδευτικά κινήματα» παίζουν ένα ρόλο θεραπευτή απέναντι στην ισχύ και στις πολιτικές που εφαρμόζει το διευθυντήριο και αυτό συνήθως εκ των υστέρων, όταν μία οικονομική ή κοινωνική πολιτική έχει εφαρμοστεί ήδη από το διευθυντήριο και έχει αποφέρει τα κέρδη στα οποία αυτό προσέβλεπε όταν την σχεδίαζε.

            Ο ρόλος του συνειδητού πολίτη, των κινημάτων και των προοδευτικών κοινωνικών κομμάτων δεν είναι να παίζουν την θεραπαινίδα των προβλημάτων που δημιουργεί ο παγκόσμιος καπιταλισμός διότι έτσι λειτουργούν παραπληρωματικά και στηρίζουν το ίδιο και την διαιώνισή του. Για μένα προσωπικά και πιστεύω και για άλλους δεν είναι αποδεκτό να σχεδιάζουμε τις πολιτικές μας θέσεις και πρακτικές με βάση τα κοινωνικο-οικονομικά δεδομένα των πολιτικών του διευθυντηρίου, δεν μπορούμε να αναφερόμαστε με ευλάβεια σε οικονομικές και πολιτικές αναλύσεις των τελευταίων δεκαετιών, διότι αυτές αναλύουν πρακτικές του κεφαλαίου οι οποίες είναι ήδη παρελθόν την ώρα που δημοσιεύονται, όσο δε και προοδευτικές ή ορθολογικές να είναι θα ξεπεραστούν σύντομα από την αλλαγή στρατηγικής αυτών που έχουν αποκτήσει την πρωτοβουλία κινήσεων, δηλ. του διεθνούς διευθυντηρίου.  Ούτως ή άλλως οι πολιτικές και αναλύσεις αυτές υπαγορεύονται από τον ρόλο της θεραπαινίδος κινούνται στο πλαίσιο που τάσσει το παγκόσμιο διευθυντήριο και είναι καταδικασμένες να δρουν αενάως στον ρόλο τους αυτό.  Το να αναφερόμαστε σε αναλύσεις και πολιτικές αυτού του τύπου είναι σαν να μένουμε προσκολλημένοι στην φωτογραφία στην οποία αναφέρθηκα στην αρχή. Δεν μπορούμε να σχεδιάζουμε την πολιτική μας με βάση μια φωτογραφία του παρελθόντος, αλλά πρέπει να κατανοήσουμε την πραγματικότητα και την κινητικότητα του διευθυντηρίου και των επιμέρους πολιτικών.

Η πολιτική δεν πρέπει να λειτουργεί ως στατική θεώρηση του παρελθόντος ως θεσφάτου, αλλά να αναπροσαρμόζεται συνεχώς με βάση τις θεωρητικές αξίες και αρχές κάθε σχηματισμού, ώστε να διαμορφώνει πρωτοποριακές τακτικές έναντι των θεωρημάτων και επιδιώξεων του διευθυντηρίου. 

            Αυτός πρέπει να είναι ο ουσιαστικός ρόλος των κοινωνικών προοδευτικών κομμάτων και ημών των ιδίων, να γίνουμε διανοητές ώστε να σχεδιάσουμε και στην συνέχεια να προσπαθήσουμε να εφαρμόσουμε ουσιαστικές ρηξικέλευθες πολιτικές, που θα θέτουν ως πρώτιστες αξίες, αξίες ξένες προς αυτές του διευθυντηρίου, πολιτικές παιδευτικές για την κοινωνία που να καταδεικνύουν την ποιότητα των ιδεών και την απελευθερωτική τους δυνατότητα για τον άνθρωπο και την κοινωνία.   

            Οπλο στην χάραξη και διαμόρφωση των ρηξικέλευθων πολιτικών είναι για μας, τα κολοσσιαίας σημασίας και ορθολογισμού πνευματικά δημιουργήματα των πολιτικών φιλοσόφων στις αναλύσεις και θέσεις των οποίων θα πρέπει να στηριζόμαστε. Οι αρχές και οι αναλυτικοί μηχανισμοί που περιέχουν δεν μπορούν να ξεπεραστούν στα επόμενα πολλά έτη, ο ιστορικός κοινωνικός διαλεκτισμός για παράδειγμα, αποτελεί αιώνια σταθερά ανάλυσης των φαινομένων.

            Πέραν τούτου το που κατατείνει ο κοινωνικός δαρβινισμός του διευθυντηρίου, ποιος είναι ο τελικός σκοπός του είναι εμφανές ήδη από τις θέσεις των Ricardo και Spencer, αλλά και από αυτές των επιγόνων του. Γνωρίζοντας και κατανοώντας τον ατελή κοινωνικά και αέναο σκοπό του διευθυντηρίου για καθυποταγή των πάντων στην εξουσία του, μπορούμε ευκολότερα να διαμορφώσουμε και αποτελεσματικές καινοτόμες στρατηγικές και τακτικές, ώστε να επανέλθουμε σύντομα στην πρωτοβουλία των κινήσεων.

 

            Είναι σαφές σύντροφοι ότι το παγκόσμιο πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό γίγνεσθαι καθορίζεται από μία «Ιερά Συμμαχία» (στην πραγματικότητα ουδέποτε έπαυσαν να υφίστανται «ιερές συμμαχίες»). Η «Ιερά Συμμαχία» με τα πολλά ονόματα (G8 ή 9, N.A.T.O., Δ.Ν.Τ. κλπ…) στην οποία μετέχουν πάντοτε οι ίδιοι «βασικοί μέτοχοι» – εταίροι, καθορίζει το διεθνές γίγνεσθαι κατά τρόπο που εξασφαλίζει την ηγετική θέση συγκεκριμένων κρατών και κεφαλαίων στο παγκόσμιο γίγνεσθαι. Αντίστοιχα καθορίζει τον επιμερισμό των δυνάμεων, κεφαλαίων και ποσοστώσεων στα λοιπά κράτη εταίρους δευτερεύουσας ή τριτεύουσας συμμαχίας και αυτά εις βάρος των λαών και κοινωνιών του πλανήτη. Για την εξασφάλιση και διατήρηση του STATUS QUO τούτου, η «Ιερά Συμμαχία» δεν διστάζει να προχωρήσει σε ανατροπές κυβερνήσεων, δολοφονίες, ακόμα και πολέμους, όπου μετέχει είτε έμμεσα είτε άμεσα, καταδικάζοντας ή ευνοώντας, ανεβάζοντας ή εξαθλιώνοντας, λαούς, κοινωνίες, κράτη. Η παρέμβαση έχει πολλαπλούς στόχους, αλλά πάντα ένας είναι ο κύριος: η διατήρηση του συσχετισμού δυνάμεων, η διατήρηση του παγκόσμιου Status Quo. Οι ίδιες δυνάμεις καθορίζουν και την ποσόστωση για την Ελλάδα, το κομμάτι δηλ. εκείνο που της αναλογεί και τον βαθμό της πολιτικής, κοινωνικής και οικονομικής της ανάπτυξης στο παγκόσμιο γίγνεσθαι, ώστε η Ελλάδα να παραμένει εταίρος του συστήματος, αλλά ταυτόχρονα να καταβάλλει τεράστιο το τίμημα της εξάρτησης που είναι κατά πολύ ανώτερο από τα κέρδη που έχει από την συμμετοχή του σε αυτό.

            Προκειμένου να απεξαρτηθούμε από το πλαίσιο υποταγής αυτό, το μόνο που μας μένει είναι να αξιοποιήσουμε το μυαλό και την φαντασία μας για προλάβουμε τους εταίρους μας στο παγκόσμιο γίγνεσθαι, να βρεθούμε έτοιμοι και μπροστά τους στην εξέλιξη του γίγνεσθαι, να εργαζόμαστε όχι για το σήμερα, αλλά προβλέποντας το αύριο και το μεθαύριο. Για εμάς ζητούμενο δεν πρέπει να είναι η εφαρμογή διεθνών πολιτικών, κοινωνικών και οικονομικών μοντέλων που ως βάση αναφοράς τους έχουν το σήμερα, αλλά ο σχεδιασμός του αύριο, η πρόβλεψη και η εγκατάλειψη όσων «τραίνων» και σχεδίων ανάπτυξης είναι ήδη παρελθόν για εμάς. Σε τούτο πρέπει να στρέψουμε εμείς οι ίδιοι και όλοι οι καταπιεζόμενοι λαοί του κόσμου την προσοχή μας, ώστε κάποια στιγμή να ανατραπούν οι σχέσεις εξάρτησης από το διευθυντήριο της «Ιεράς Συμμαχίας» και να είμαστε σε θέση να διαλύσουμε το σύστημα εξάρτησης που έχει δομηθεί, ώστε να απελευθερωθούν οι κοινωνίες και οι λαοί από τον διεθνή κεφαλικό φόρο, που συχνά είναι και φόρος αίματος.

            Δεν μπορούμε σήμερα να μιλάμε για ανάπτυξη στο χώρο των δεδομένων ηλεκτρονικών, το τραίνο αυτό χάθηκε από την δεκαετία του 1970. Μπορούμε όμως να δούμε την ανάπτυξη εφαρμογών που δεν έχουν υπάρξει ακόμα, να τις σχεδιάσουμε με βάση τα δεδομένα της χώρας μας και να τις εφαρμόσουμε. Αρωγός στην προσπάθεια αυτή, εκτός από την πολιτική και κοινωνική βούληση, μπορούν και πρέπει να είναι τα Α.Ε.Ι. (για το θέμα αυτό έχω αναφερθεί παλαιότερα, υπενθυμίζω όμως ότι θα πρέπει να ιδρυθούν πολλές νέες πανεπιστημιακές σχολές που θα ασχολούνται με την παραγωγή επιστημόνων και γνώσης πάνω σε αντικείμενα που σήμερα φαντάζουν μακρινά και μελλοντικά). Σύμμαχος και απόλυτο κριτήριο στα ανωτέρω πρέπει να είναι ο πολιτικός ορθολογισμός και η φαντασία στον σχεδιασμό.

            Στο σημείο αυτό συμπλέκεται στην συλλογιστική το 2ο επίπεδο – παράγων που πρέπει να είναι παρών στο σχεδιασμό και απαρέγκλιτη στόχευσή του. Στόχος δεν είναι να δημιουργήσουμε απλώς μια ισχυρή κοινωνία και οικονομία. Στόχος είναι η κοινωνική δημοκρατία και ο σοσιαλισμός, ως μέσο για την επίτευξη της ανθρώπινης και κοινωνικής τελείωσης. Δεν αξίζει να προχωράμε στην διατύπωση θέσεων και ιδεών χωρίς αυτούς τους παράγοντες. Δημοκρατία και Σοσιαλισμός, με όλα τους τα αναγκαία παρακολουθήματα πρέπει να διαχέουν τις σκέψεις και συλλογιστικές μας. Χωρίς αυτά θα έχουμε απλώς απόψεις για μια ισχυρή χώρα, αυτό προσωπικά δεν μου αρκεί και το απεύχομαι. Αυτό που θέλω είναι μια κοινωνία δικαιοσύνης, ισότητας, μια κοινωνία που θα μοιράζεται ισότιμα τα αγαθά που θα παράγει, μια κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς και κλάσματα ευνοημένων/παραπεταμένων.

            Σας προτρέπω λοιπόν και σας καλώ στην διαμόρφωση πολιτικών σκέψεων – προτάσεων στο ανωτέρω πλαίσιο και σκεπτικό για να μπορέσουμε να προχωρήσουμε στα επόμενα βήματα της προσωπικής και κοινωνικής ολοκλήρωσης.

            Η άμεση, πραγματική δημοκρατία είναι ένα καλό ουσιαστικό ξεκίνημα … .

 

 

                         

Blog στο WordPress.com.