Διάλογος για την Κοινωνία

Απρίλιος 17, 2008

ΝΟΜΟΙ & ΚΑΝΟΝΕΣ – ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ & ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΣ

Α. Η μη ύπαρξη απόλυτων «πραγμάτων» στον άνθρωπο και την κοινωνία, η απουσία του «νόμου» και η ύπαρξη απλώς «κανόνων».

 

Αν και στην ιστορία, ως κοινωνική επιστήμη, δεν μπορεί κανείς να θέσει εύκολα κανόνες, είναι σαφές ότι μερικά πράγματα συμβαίνουν περισσότερες από μία φορές, ώστε να μπορεί να τεθεί εύλογα σε ένα θεώρημα ο όρος «κατά κανόνα συμβαίνει …». Αυτός είναι ο όρος με βάση τον οποίο μπορεί κάποιος να πει ότι η ιστορία «διδάσκει».

Εδώ, θα πρέπει να διαχωρίσω εννοιολογικά ανάμεσα στην έννοια του κανόνα και του νόμου, του φυσικού νόμου με την έννοια που απόλυτα προβλεπτέου – δεδομένου αποτελέσματος μιας ενέργειας.

Η διατύπωση νόμων (με την έννοια του φυσικού νόμου) στην ιστορία και τις κοινωνικές επιστήμες, εν γένει, είναι για μένα τουλάχιστον παρακινδυνευεμένο εγχείρημα, που σίγουρα θα βρει πάντα πολλές εξαιρέσεις που θα ανατρέπουν την έννοια και την ύπαρξη του νόμου. Τούτο κατά την γνώμη μου συμβαίνει διότι το αντικείμενο της μελέτης : ο άνθρωπος, δεν είναι ένα άψυχο αντικείμενο, μία πέτρα που την πετάς και θα υπακούσει στους υπέρτερους νόμους της φύσης.

Πέρα από τα βιολογικά του φυσικά δεδομένα, ο άνθρωπος ως έμβιο όν, διαμορφώνει τρόπους δράσης και αντίδρασης που έγκεινται και επηρεάζονται από απόλυτα προσωπικά δεδομένα, τα οποία μάλιστα αλλάζουν από στιγμή σε στιγμή κατά τρόπο πολλές φορές μη προβλέψιμο. Είναι απόλυτα αδύνατο να προβλέψουμε με ισχύ φυσικού νόμου πως θα αντιδράσει ο Χ σε μία ιταμή πρόκληση εναντίον του, η αντίδρασή του μπορεί να ποικίλει ανάμεσα στις ώρες της ίδιας της ημέρας (για να μην αναφερθώ στο πρόσωπο του προκαλούντος, τον τόπο κλπ.). Η μόνη προβλέψιμη με την έννοια φυσικού νόμου διάσταση ισχύει κατά το μέρος μόνο που εξαρτάται από την ίδια την φυσική διάσταση του ανθρώπινου όντος. Εάν κάποιος δεν τραφεί επί Χ ημέρες θα πεθάνει, αυτό όμως και μόνο αυτό. Το εάν και πως θα αντιδράσει κατά την διάρκεια της πείνας του δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο φυσικού νόμου, αλλά μόνο ανάλυσης ή υπόθεσης «κατά κανόνα» συμπεριφοράς. «Κατά κανόνα» θα αναζητήσει τροφή, θα πολεμήσει για αυτή, αλλά μπορεί για λόγους εσωτερικούς ή εξωγενείς να μην το κάνει καθόλου. Άλλος δε, μπορεί να πολεμήσει και άλλος να καταστεί θύμα οποιασδήποτε εκμετάλλευσης και εξευτελισμού για να βρει πρόσβαση στην τροφή. Εκεί κάποιες γενικές και ειδικές συνθήκες καθορίζουν τον «κανόνα».

Το ίδιο ισχύει και στην φύση: είναι μεν προβλέψιμο κατά κανόνα για τον κυνηγό πως θα αντιδράσει το θήραμα, αλλά ποτέ με την απόλυτη προβλεψιμότητα του φυσικού νόμου, όπως τον αντιλαμβάνεται η ανθρωπότητα σήμερα. Πιστεύω πως, ακόμα και εάν βρεθεί η δυνατότητα να αναλύσουμε πάντα τα ανθρώπινα σε τέτοιο βάθος, ώστε να μπορούμε να διατυπώσουμε «νόμους», η ίδια η φύση του έμβιου όντος είναι τέτοια που μόλις πληροφορηθεί το «νόμο» θα πράξει τα αντίθετα και θα τον «ακυρώσει». Δεν μπορεί να ισχύσει και δεν ίσχυσε μέχρι σήμερα «νόμος» για τους ανθρώπους και τις συμπεριφορές τους, παρά μόνο «κατά κανόνα» επισημάνσεις.

Τούτο διότι ο άνθρωπος έχει για τον εαυτό του μια βαθειά εικόνα ατομικότητας, μοναδικότητας και ελευθερίας, λες και είναι «τυπωμένη» μέσα του, λες και ο ίδιος εκπλήσσει ή πιστεύει πως μπορεί να εκπλήξει πολλές φορές τον εαυτό του, και ενώ γνωρίζει πάντα ποιος είναι, τι πιστεύει και τι θέλει, έχει ένα μη απόλυτο δεδομένο για τις αντιδράσεις του. Ο άνθρωπος αντιδρά στους «νόμους», στο απόλυτο ως προς την κοινωνική, μη βιολογική, του διάσταση, γιατί ξέρει ενδόμυχα ότι τίποτα δεν μπορεί στην πραγματικότητα να δεσμεύσει τις αντιδράσεις του με την απόλυτη ισχύ του «νόμου», ούτε ακόμα και ο ίδιος ο φόβος του θανάτου (εννοώ ότι μπορεί π.χ. να αυτοκτονήσει).   

Αντιλαμβάνεστε βέβαια στο πλαίσιο αυτό πόσο πολύ οι παράγοντες διαμόρφωσης της θέσης, της δράσης και της αντίδρασης του ανθρώπου διαμορφώνονται από την πολυσχιδία των αισθητηρίων, αλλά και από το συνολικό κοινωνικό περιβάλλον, με τα ερεθίσματα, τις απόψεις, θέσεις και δοξασίες του. Στην δύναμη αυτή του κοινωνικού περιβάλλοντος, στην διαμόρφωσή του ο άνθρωπος θέλει να μετέχει, θέλει να μπορεί να μετέχει ισότιμα, καθώς και ο ίδιος αντιλαμβάνεται όχι μόνο κατόπιν μελέτης, αλλά και ενδόμυχα, απροσδιόριστα και υποσυνείδητα την ισχύ του κοινωνικού περιβάλλοντος στην διαμόρφωση του συνολικού και ατομικού «είναι» και «γίγνεσθαι» και την αναγκαιότητά του στην παντοτινή προσπάθεια ατομικής ελευθερίας και βελτίωσης.  Στο πλαίσιο της ίσης συμμετοχής στο κοινωνικό δρώμενο και γίγνεσθαι, στην πραγματική αναγκαιότητα αυτή, εμπλέκονται και την εκφράζουν οι έννοιες της δημοκρατίας και του σοσιαλισμού.

Β.   Θα ξεστράτιζα πολύ περισσότερο, εάν εισερχόμουν σε μία προσπάθεια ακριβούς και ενδελεχούς ανάλυσης των πραγμάτων που επηρεάζουν τον άνθρωπο, τις θέσεις και τις συμπεριφορές του και, ακόμα και εάν το επιτύγχανα – πράγμα μάλλον απίθανο – δεν νομίζω ότι και πάλι θα είχαμε νόμους, παρά μόνο κανόνες και μάλιστα έτοιμους τα καταρρεύσουν. Είναι σαφές ότι ο άνθρωπος θα ανατρέψει και τους «νόμους» αυτούς, ακόμα και προβάλλοντας, εφευρίσκοντας, πιστεύοντας σε νέες δοξασίες και ιδεοληψίες, που θα φτιαχθούν από τον άνθρωπο για να ανατρέψουν τους νόμους, όσους νόμους δεν τον θεωρούν έλλογο ον, αλλά αντικείμενο του οποίου οι δράσεις καθορίζονται προδιαγεγραμμένες και μάλιστα αυστηρά, κατά 5% από το Χ, κατά 22% από το Ψ κλπ. Η αποτυχία όλων των νόμων ή αξιωμάτων κάθε μορφής και τύπου που επιδιώκουν να καθορίσουν το ανθρώπινο «είναι» ως στατικό δεδομένο και πολύ περισσότερο να ρυθμίσουν απόλυτα δεσμευτικά τις αντιδράσεις του είναι προδιαγεγραμμένη, καταδικασμένος είναι ο νόμος από την ίδια την ανθρώπινη ανυπακοή, ως αποτέλεσμα της ανθρώπινης φύσης και αργά ή γρήγορα θα αποτελεί μόνο ιστορικό δεδομένο ή επιτακτικό κανόνα κρατικού μορφώματος  

Αν υπάρχει ένας νόμος που μπορούμε να πούμε ότι ισχύει αυτός είναι ο νόμος της μη δυνατότητας ύπαρξης τέτοιου νόμου. Μόνο κανόνες με την έννοια του μη απόλυτου μπορούν να βρεθούν, μπορούν να υπάρξουν, μπορούν να γίνουν δεκτοί από τον άνθρωπο, ποτέ όμως και αυτοί δεν μπορούν να αποκτήσουν απόλυτη ισχύ, να μεταβληθούν σε νόμους. Η ίδια η επιτυχία των κανόνων έγκειται στην εγγενή σχετικότητά τους, οι κανόνες για να είναι πραγματικοί και ουσιαστικοί πρέπει να μπορούν να τεθούν και να μεταβληθούν από τον ίδιο τον άνθρωπο, ισότιμα και ίσα μετέχοντα στο όργανο της θέσπισής τους, στην ίδια την κοινωνία. 

 

Γ.           Κατά κανόνα συνεπώς ο άνθρωπος έχει μία ελευθεριακή ιδιότητα συνείδησης, που βασίζεται και στην σχέση του ατομικού με το κοινωνικό, αλλά και στην εσώτερη δική του θεώρηση της ατομικότητας. Κατά κανόνα επίσης ο άνθρωπος αναζητεί το «καλύτερο», όπως όμως αυτός το αντιλαμβάνεται ή το πιστεύει. Η μόνη σταθερά σε αυτό που μπορεί να διατυπωθεί ως κανόνας είναι ότι το «καλύτερο» αυτό, έχει πάντα μέσα του μία δόση ατομικού. Πάντα το «καλύτερο» για τον κάθε άνθρωπο θα αναφέρεται στο ελάχιστο έστω και στον εαυτό του. Ακόμα και οι αυτόβουλες «θυσίες» περιέχουν πάντα ένα στοιχείο ατομισμού. Το «δύσκολο» ζήτημα στην περίπτωση αυτή ως προς την κατεύθυνση της αναζήτησης είναι το πόσο και πως εμπλέκεται το «κοινωνικό» στοιχείο στις επιλογές και αναζητήσεις του ανθρώπου, καθώς ο άνθρωπος δεν έπαψε ποτέ να λογίζει τον εαυτό του ως μονάδα, ως οντότητα αυθύπαρκτη. Για να το ορίσω ακόμα περισσότερο θα πώ ότι το ζητούμενο είναι: πως ο άνθρωπος αναζητεί το καλύτερο για το σύνολο δια του οποίου επέρχεται και η δική του βελτίωση. Στην περίπτωση αυτή το ατομικό στοιχείο βελτίωσης γίνεται μέρος της συνολικής κοινωνικής βελτίωσης που επιδιώκει ατομικά ο άνθρωπος.

Κάπου στο σημείο αυτό ξεκινάει και ο σοσιαλισμός ως κοσμοθεωρία που οφείλει να εντάσσει, να περιλαμβάνει τον άνθρωπο ως ατομικότητα σε μια αυτόβουλη, «ευχάριστη», ελευθεριακή  (και μη καταπιεστική) συλλογικότητα. 

Ουσιαστικά πρόκειται για μία ισορροπία μεταξύ ατομικού και συλλογικού, ακόμα και για μια ισορροπία αντίληψης, για την οποία δεν μπορούμε να θεσπίσουμε νόμους, αλλά πάντα θα πρέπει να «εξυπηρετεί» και να κινείται με βάση τους κανόνες της ατομικής ελευθερίας και της αναζήτησης, σε τέτοιο βαθμό ώστε το άτομο να έχει την αξία του να μπορεί να είναι ίσος παράγων της ισορροπίας αυτής, να μετέχει σε αυτή και να την συνδιαμορφώνει ισότιμα και εντέλει σε καθεστώς ισότητας (δημοκρατία).

Μόνο με τους όρους αυτούς μπορούμε να μιλάμε για σοσιαλισμό, χωρίς τους όρους αυτούς ισορροπία δεν δύναται να υπάρξει, ανατρέπεται και οδηγούμαστε είτε στον άκρατο ατομισμό της ζούγκλας είτε στην κυριαρχία του κοινωνισμού και των ατόμων που την εκφράζουν και την θεσμίζουν έναντι των λοιπών που οδηγεί στις ολιγαρχίες και στις απολυταρχίες. Τελικά οδηγούμαστε σε ένα  ουσιαστικό συντηρητισμό που μεταφράζεται σε τελμάτωση της ελευθερίας και της προσπάθειας βελτίωσης των «ανθρωπίνων πραγμάτων». Τον συντηρητισμό αργά ή γρήγορα θα τον ανατρέψει σε κάθε επίπεδο, η προσπάθεια για το καλύτερο που πάντα χαράζουν ή εφευρίσκουν κάποιοι «ευαίσθητοι» πρωτοπόροι. Τον συντηρητισμό αυτό αποφεύγουν και καταλύουν ουσιαστικά οι πιο πάνω «ισορροπίες» αυτές της δημοκρατίας και του σοσιαλισμού, χωρίς νόμους και αξιώματα, αλλά μόνο με την ελευθεριακή κοινωνική αυτοθέσμισή απλών κανόνων. 

Πρέπει λοιπόν για όσους από εμάς αντιλαμβανόμαστε ως αναγκαιότητα για την ελευθερία και την βελτίωση των του ανθρώπου πραγμάτων, την πρόταξη του κοινωνικού ίσου, να αποτελεί προτεραιότητα η ελεύθερη, ίση συμμετοχή του ανθρώπου, όλων ανεξαίρετα, σε άπαντα τα κοινωνικά δρώμενα με την έννοια της ουσιαστικής δυνατότητας συνδιαμόρφωσης αυτών. Αυτός είναι ο μόνος κανόνας της δημοκρατίας και του σοσιαλισμού. Αυτό είναι το μόνο και το πρώτο που πρέπει να καταλάβουμε, να διδάξουμε και να κάνουμε.

Advertisements

Απρίλιος 15, 2008

«Νεο-προστατευτισμός», η κατάρρευση της παγκοσμιοποίησης

Ο Μίμης μιλούσε για τις «σεισμικές δονήσεις» αναφερόμενος στην παγκόσμια οικονομία και την προς ανατολάς μετατόπιση των οικονομικών κέντρων (Κίνα – Ινδία κλπ) … . Μιλούσε για την παγκοσμιοποίηση και τις συνθήκες που διαμορφώνει … .
Τον κοιτούσα και τον άκουγα με σκεπτικισμό …. Τις σεισμικές δονήσεις τις καταλαβαίνεις αφού γίνουν, το θέμα είναι να προλάβεις πριν γίνουν.
Οταν τέλειωσε του είπα ότι πάμε σε «προστατευτισμό» στην οικονομία …  με κοίταξε με απορία. Του είπα ότι αυτά που λέει αποτελούν μια εικόνα του οικονομικού χθες και ότι τα νέα κέντρα της παγκόσμιας οικονομίας είναι εξαγορασμένα σε μεγάλο βαθμό από πολυεθνικές.
Είναι πραγματικά επιζήμιο να περιγράφεις ως πολιτική το «χθές» και το «σήμερα». Το ζητούμενο είναι να σκέπτεσαι και να ετοιμάζεσαι για το «αύριο» … .
Το ξαναέγραψα η παγκοσμιοποίηση όπως την βιώσαμε τελειώνει. Η ανάγκη προστασίας των βιοτικών επιπέδων των λαών του δυτικού κόσμου θα γεννήσει ένα «νεο-προστατευτισμό» στην οικονομία του καπιταλισμού (και αιτία δεν είναι μόνο αυτό).
Στην πραγματικότητα υπάρχει ένα τεράστιο χάσμα, ένα τεράστιο μεταφυσικής προέλευσης κατασκεύασμα που καταρρέει, καθώς ο καπιταλισμός είναι βασισμένος σε ρεαλιστικές δομές και έννοιες, είναι καθαρά υλικός ως προς την λειτουργία του. Αν λειτουργεί με προσδοκίες, αυτές είναι χτισμένες πάνω σε λογικοφανείς ρεαλιστικές βάσεις.
Το στοιχείο αυτό έχει χαθεί και πρέπει να το αντιληφθούμε, εάν θέλετε και να το καταδείξουμε, βλέποντας ένα διαφορετικό σοσιαλιστικό καθαρά κοινωνικό μέλλον.
Τι συμβαίνει τα τελευταία πολλά χρόνια, τι προκαλεί η παγκοσμιοποίηση και ποιό είναι το χάσμα και η καπιταλιστική αντίφαση ;
Οι τράπεζες από την γέννηση τους και στην πορεία και τα χρηματιστήρια οργανώθηκαν και είχαν ως σκοπό τους την στήριξη της καπιταλιστικής οικονομίας στην παραγωγική της μορφή και βάση. Αυτός ήταν ο σκοπός τους μέσα στο σύστημα: «επικουρικός».
Αυτό που κάλλιστα μπορεί να παρατηρήσει κανείς είναι το γεγονός ότι πέρασαν από την φάση της επικουρικότητας στην φάση της πρωτοκαθεδρίας και της επικυριαρχίας στην παγκόσμια οικονομία. Δημιουργήθηκε ένα τεράστιο χάσμα μεταξύ παραγωγής και δυνατοτήτων της και μονεταριστικού κεφαλαίου (τραπεζικού – χρηματιστηριακού). Η παραγωγή, υπό όλες της τις εκφάνσεις πέρασε σε δεύτερη μοίρα. Υπήρξε αντιστροφή ρόλων : το επικουρικό έγινε κύριο και τούμπαλιν. Το χρήμα επενδύεται πλέον στους μηχανισμούς επικουρίας (τράπεζες – χρηματιστήρια), οι οποίες διαμόρφωσαν μεταφυσικές αστήρικτες προσδοκίες (μια ματία στους δείκτες Ρ/Ε των διεθνών χρηματιστηρίων θα σας πείσει) για να παράγουν πρόσκαιρα κέρδη που δεν στηρίζονται στην πραγματικότητα. Η ελεύθερη διακίνηση των κεφαλαίων τελικά προκάλεσε προβλήματα στο σύστημα … .
Είναι βέβαιο ότι το σύστημα όπως κινείται θα καταρρεύσει, είναι βέβαιο ότι τον λογαριασμό του παραλογισμού θα τον πληρώσουν πάλι οι κοινωνικά και οικονομικά αδύναμοι. Είναι βέβαιο ότι ο ρεφορμισμός του καπιταλισμού θα εισαγάγει νέα δεδομένα εις βάρος των κοινωνιών του πλανήτη, ο πήχυς θα τεθεί σε άλλο ύψος, όπου λήγει θα μπορούν να τον περάσουν.
Ως κοινωνία και ως πολιτική συγκρότηση σοσιαλιστικής κατεύθυνσης, πρέπει να δούμε κατάματα το μέλλον: Η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας καταρρέει, ο δυτικός κόσμος αλλάζει, ο προστατευτισμός έρχεται και το μονεταριστικό κεφάλαιο θα αναγκαστεί να τεθεί σε παραγωγικά δεδομένα οικονομίας για να λειτουργήσει ένας νέος φαύλος κύκλος.
Αυτές είναι οι δονήσεις που έρχονται και δεν έχουν ακριβές μοντέλλο για το νέο φαύλο κύκλο του καπιταλισμού και των κοινωνιών καρικατούρα που παράγει. Στο πλαίσιο αυτό θα τεθεί πλέον σε λειτουργία ένα μοντέλλο καπιταλισμού στηρίζεται στην παραγωγική αναδιάρθρωση με βάση την προστασία του περιβάλλοντος, οι επενδύσεις εκεί θα γίνουν και θα βγουν στην παραγωγή οικολογικές μηχανές και μηχανισμοί.

Εμείς οφείλουμε να είμαστε παρόντες και να στηρίξουμε κοινωνικά παραγωγικά μοντέλλα που μπορούν να επιβιώσουν με κύριο στοιχείο την εξασφάλιση της κάλυψης των δικών μας κοινωνικών βιοτικών αναγκών, διότι από εκεί θα ξεκινήσει το αύριο και εκεί θα υπάρξει έντονο πρόβλημα. Το εάν η νέα οικονομία θα είναι σοσιαλιστική ή καπιταλιστική είναι στο δικό μας χέρι … ως τότε αυτά που ξέρατε, καλύτερα να τα ξεχάσετε … .

Μαρτίου 11, 2008

Γιατί γράφτηκε το ΠΑΣΟΚ του ΑΝΘΡΩΠΟΥ; τι είναι ; τι επιδιώκει;

Γιατί γράφτηκε το ΠΑΣΟΚ του ΑΝΘΡΩΠΟΥ; τι είναι ; τι επιδιώκει;   

Νοιώθω πως είναι πραγματικά αναγκαίο να εξηγήσω ορισμένα πράγματα για το κείμενο του «ΠΑΣΟΚ του ΑΝΘΡΩΠΟΥ» σε όσους το βλέπουν ως διέξοδο από την πολιτική και κοινωνική τελμάτωση.  

1. Οι σκεπτόμενοι αριστεροί άνθρωποι και κυρίως οι πολιτικοί σχηματισμοί της αριστεράς είχαμε μέχρι το 1988-1990 ως σημείο αναφοράς τα σοσιαλιστικά καθεστώτα του Σοβιετικού μπλόκ. Οι περισσότεροι από εμάς δεν θεωρούσαμε πραγματικά σοσιαλιστική την Σοβιετική Ενωση και τα κράτη που εφάρμοζαν το αυτό σύστημα κοινωνικής και παραγωγικής οργάνωσης. Ο «υπαρκτός» σοσιαλισμός ήταν για μας ανύπαρκτος, εικονικός και δυσφημιστικός για τις ιδέες μας. Παρά τις αντιδράσεις και αντιρρήσεις μας, κυρίως για τον ολοκληρωτικό και στερητικό για την ελευθερία, τρόπο εφαρμογής του, ο σοσιαλισμός Σοβιετικού τύπου, χρησίμευε ως σημείο αναφοράς έναντι του καπιταλιστικού κόσμου, ως ένα εφαρμοζόμενο παράδειγμα μιας άλλης μορφής οργάνωσης της κοινωνίας. Πολλές φορές και παρά τις αντιρρήσεις μας επιστρατεύαμε το κοινωνικό κράτος του «επιστημονικού» σοσιαλισμού, ως επιχείρημα απέναντι στους καπιταλίζοντες αλλαλάζοντες περί «ελευθερίας» και «ατομικών δικαιωμάτων». Το ίδιο το δίπολο, που λειτουργούσε ισορροπώντας σε παγκόσμιο επίπεδο, επέτρεπε σε σοσιαλιστικά κόμματα και κινήματα, που δεν ενστερνίζονταν τις απόψεις του Κ.Κ.Σ.Ε. περί σοσιαλισμού να εφαρμόζουν πιο άνετα εναλλακτικές πολιτικές, να ελέγχουν την πορεία του καπιταλισμού και τους εκφραστές της.

Ασχετα με τον βαθμό αλλοτρίωσης και έκφρασης ενός επίσης καπιταλιστικού μηχανισμού παραγωγής από τον «επιστημονικό» σοσιαλισμό, η ύπαρξή του άφηνε σχετικά ανοικτό το πεδίο για πολιτικές πιο ανεξάρτητες στο διεθνές πολιτικό γίγνεσθαι.

 2. Και μετά;

Μετά ήλθε η κατάρρευση … , το ισορροπόν δίπολο έγινε μονόπολο και μονοπώλιο του καπιταλισμού ως μορφή οργάνωσης της οικονομίας και της κοινωνίας ανά τον πλανήτη. Με αιχμή του δόρατος τις Η.Π.Α. οι κεφαλαιούχοι συγκρότησαν ένα διεθνές διευθυντήριο, με σειρά διεθνών οργάνων, που εκφράζει πλέον με τον πιο επιθετικό και βίαιο (όπου χρειαστεί) τρόπο τα συμφέροντά τους και τις επιδιώξεις τους. Η «Νέα Τάξη Πραγμάτων» που έσπευσαν να προαναγγείλουν οι νικητές του «ψυχρού πολέμου», που ήταν ένας καθαρά πολιτικός πόλεμος, εκφράστηκε από τις αρχές της δεκαετίας του ’90 με την οικονομική παγκοσμιοποίηση. Ο νεοφιλελευθερισμός φτιάχθηκε για να αποκτήσουν πολιτική έκφραση οι απόψεις της του καπιταλισμού. Σύντομα ακόμα και πολιτικά καθεστώτα «δεξιάς» απεύθυνσης, που είχαν στηρίξει την πολιτική τους υπόσταση σε μέτρα προστατευτισμού της οικονομίας και κυριότητα του δημοσίου σε βασικούς τομείς της οικονομίας, προσαρμόστηκαν στα κελεύσματα – εντολές στην ουσία – του διεθνούς διευθυντηρίου και παρέδωσαν τα πάντα στις ορέξεις του ιδιωτικού κεφαλαίου. Οι δομές που είχαν κτιστεί και αποτελούσαν κοινό κοινωνικό αγαθό και κοινωνική δημόσια κτήση, αποτέλεσαν ένα ακόμα σημαντικό λάφυρο στα χέρια του ιδιωτικού κεφαλαίου.

Η ίδια η «Ευρωπαϊκή Ενωση» σύντομα απώλεσε κάθε πολιτική θέση, φάνηκε γυμνή και αποτέλεσε ένα ακόμα άξονα εφαρμογής της πολιτικής του διεθνούς διευθυντηρίου με τον αποκαλούμενη «δήθεν» ελεύθερο ανταγωνισμό και την ελευθερία κίνησης κεφαλαίων και εμπορευμάτων να αποτελεί την κεντρική (πολλές φορές και μοναδική) στόχευση της πολιτικής της, σύμφωνα με τους ταγούς του διεθνούς κεφαλαιοκρατικού διευθυντηρίου. Οι διεθνείς οργανισμοί που είχαν κτιστεί πάνω στην ανάγκη της ισορροπίας, πολιτικής και οικονομικής, έγιναν σύντομα απλό όργανο του οικονομικού επεκτατισμού της παγκοσμιοποίησης. Οι ίδιες οι κυβερνήσεις των κρατών έχασαν κάθε δυνατότητα να χαράσσουν πολιτικές και να εκφράζουν άλλη βούληση από αυτή της «νέας ολοκληρωτικής τάξης πραγμάτων» και αναφέρομαι πλέον σε ολοκληρωτισμό γιατί τούτο δείχνουν οι βίαιες επιθέσεις σε καθετί μη υποταγμένο απόλυτα στην λογική της. Η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας, όπως την εννοεί το διεθνές διευθυντήριο του καπιταλισμού, τείνει να διαγράψει ήδη το 1ο της κύκλο, έχοντας δημιουργήσει σειρά προβλημάτων στον πλανήτη και στην ίδια την λειτουργία της καπιταλιστικά οργανωμένης οικονομίας. Η ίδια η κοινωνία μεταλλάσσεται ραγδαία σε μια ζούγκλα, όπου οι «αξίες» χρήμα, κέρδος, εκμετάλλευση συγκροτούν και επιβάλλουν νέα κοινωνικά και ατομικά ήθη, απάνθρωπα, αηδιαστικά και χυδαία.  

3.           Και η αριστερά ; οι ελεύθερα σκεπτόμενοι άνθρωποι του πλανήτη ;            

Το μούδιασμα από την κατάρρευση του «υπαρκτού σοσιαλισμού» ήταν τεράστιο. Για την «κυβερνώσα» αριστερά οι εξελίξεις ήταν ραγδαίες, έχοντας ήδη αποδεχθεί την καπιταλιστική οργάνωση της οικονομίας, έπρεπε σύντομα να επιλέξει – και στην συντριπτική της πλειοψηφία επέλεξε – την ταύτιση με τα πιεστικά κελεύσματα του διεθνούς καπιταλιστικού διευθυντηρίου. Μουδιασμένα και αργά στην αρχή, ακόμα και με θεωρητική ταύτιση στην συνέχεια, η κυβερνώσα αριστερά, για να παραμείνει στην εξουσία, έπρεπε να συνταυτιστεί και να διευκολύνει αυτές τις επιδιώξεις. Η αντίσταση σήμαινε σύντομη εκπαραθύρωση ή αντικατάσταση με όπλα την δύναμη του κεφαλαίου, την πλύση εγκεφάλου από τα Μ.Μ.Ε. και «βελούδινες» οργανωμένες «επαναστάσεις». Η μετάλλαξη ήταν πλήρης και ως μεταλλαγμένη η κυβερνώσα αριστερά έγινε και εξακολουθεί να γίνεται αντικείμενο αποστροφής.            

Η «άλλη» αριστερά, η μη διαχειριζόμενη την εξουσία, έγινε απλά φορέας και εκφραστής αρνήσεων προς τις εντολές του διεθνούς διευθυντηρίου. Εχοντας απολέσει την δυνατότητα πρότασης μιας νέας μορφής κοινωνικής οργάνωσης, αρκέστηκε και αρκείται στην αμυντική τακτική έναντι των όρων και επιδιώξεων που θέτει, ολοένα και περισσότερο, το διεθνές διευθυντήριο του καπιταλισμού. Είναι βέβαιο ότι η αμυντική πολιτική, πέρα από κάποια ηρωικά ξεσπάσματα, οδήγησε και οδηγεί σε ήττες. Η αποδόμηση του κοινωνικού κράτους προς όφελος του ιδιωτικού κεφαλαίου (παραγωγικού και επενδυτικού), η πλήρης σχετικοποίηση των κοινωνικών και ατομικών δικαιωμάτων,  η κατάλυση ακόμα και του κράτους δικαίου είναι μερικά από τα φαινόμενα των ημερών που δείχνουν να εντείνονται και θα εντείνονται όσο η «αριστερά» και οι ελεύθερα σκεπτόμενοι άνθρωποι του πλανήτη δεν θα έχουν ένα άλλο μοντέλλο κοινωνικής οργάνωσης, πειστικό, ουσιαστικό και ανθρώπινο να προβάλλουν, απέναντι στην λαίλαπα και στην αθλιότητα του καπιταλισμού και του νέο-φιλελευθερισμού που τον εκφράζει πολιτικά.

4.            Το «ΠΑΣΟΚ του ΑΝΘΡΩΠΟΥ» (μαζί με το κείμενο για το «όραμα του Δημοκρατικού Σοσιαλισμού», φτιάχθηκε για να αποτελέσει το κείμενο πολιτικού προσδιορισμού της αριστεράς του 21ου αιώνα. Ερχεται να προτείνει μια συγκροτημένη νέα μορφή οργάνωσης της κοινωνίας. Φιλοδοξεί να γίνει η πρόταση της αριστεράς (κυβερνώσας ή μη ), η πρόταση των ελεύθερα σκεπτόμενων ανθρώπων για μία κοινωνική οργάνωση διαφορετική από αυτή που θέλει να επιβάλλει ο παγκόσμιος καπιταλισμός. Με βασική έννοια – αξία, το κέντρο της ζωής – κοινωνικής και ατομικής – τον ίδιο τον άνθρωπο έρχεται να προτείνει μια άλλη κοινωνία. Μια κοινωνία που αντικαθιστά τις απάνθρωπες προτεραιότητες του καπιταλισμού με την αξία «άνθρωπος». Ο άνθρωπος είναι το κέντρο στο ΠΑΣΟΚ του ΑΝΘΡΩΠΟΥ, με βάση τις ανάγκες του καθορίζεται η κοινωνική ζωή και η οργάνωση της κοινωνίας. Η κάλυψη των βασικών βιοτικών αναγκών του ανθρώπου (υλικών και ψυχολογικών) είναι ο πρώτος στόχος, είναι το κλειδί για την ανθρώπινη ελευθερία και ανεξαρτησία. Ο τελικός στόχος είναι να μοιραζόμαστε όλοι εξίσου τα αγαθά που πρέπει και μπορεί να παράγει ο πλανήτης. Μέσα από την συλλογικότητα και την συντροφικότητα τα πάντα μπορούν να αποτελέσουν κτήμα όλων, αντικείμενο απόλαυσης για όλους και όχι για ελάχιστους.

Η πρωταρχική σημασία της κάλυψης των βιοτικών αναγκών αναλύθηκε ήδη στο 1ο μέρος του κειμένου για τον πολιτικό προσδιορισμό του καταναλωτικού κινήματος και αποτελεί την βασική αρχή για την δημιουργία ενός δίκαιου κράτους. Πολιτικά η δημοκρατία, άμεση και πραγματική αποτελεί την μόνη πρόταση πολιτικής οργάνωσης που φέρνει την πολιτική ισότητα, την ελευθερία και την πολιτική υπευθυνότητα. Η ίδια η πρόταξη της δημοκρατίας αποτελεί και το μέγιστο όπλο έναντι όσων καπιταλιστών ή νεοφιλελεύθερων προτάσσουν ως δημοκρατία το ολιγαρχικό πολίτευμα αποκλεισμών και ανισοτήτων του σήμερα. Ο σοσιαλισμός ως 2ο πρόταγμα θα έλθει ακόμα και από την αποφασιστική δύναμη των αριθμών, από την ίδια την δημοκρατία και είναι αναγκαίος για την δημιουργία μιας νέας κοινωνίας. Το ότι στο κείμενο ως «σοσιαλισμός» δεν νοούνται τα υπάρχοντα ιστορικά δεδομένα του «επιστημονικού» σοσιαλισμού, που επιτάσσει και καταπιέζει είναι δεδομένο. Ο σοσιαλισμός στο ΠΑΣΟΚ του ΑΝΘΡΩΠΟΥ έρχεται να απελευθερώσει και να θέσει την ανθρώπινη δημιουργία και δημιουργικότητα, το ανθρώπινο ταλέντο σε νέα διάσταση.            

Πέρα από το όραμα, όπως περιγράφεται μέσα από τις αρχές και τις αξίες, ακολουθούν οι πολιτικές πρακτικές στους επιμέρους τομείς της κοινωνικής ζωής. Στην πραγματικότητα το ΠΑΣΟΚ του ΑΝΘΡΩΠΟΥ, εκτός από τα οράματά του, μπορεί να αρχίσει να εφαρμόζεται από αύριο κιόλας, αλλάζοντας την ζωή του ανθρώπου, κάνοντάς την πραγματική και ουσιαστική.            

Στην πραγματικότητα το «ΠΑΣΟΚ του ΑΝΘΡΩΠΟΥ» δεν ανήκει στο ΠΑΣΟΚ, δεν απευθύνεται μόνο στο ΠΑΣΟΚ ως κόμμα της κυβερνώσας αριστεράς. Το «ΠΑΣΟΚ του ΑΝΘΡΩΠΟΥ» απευθύνεται σε κάθε ελεύθερα σκεπτόμενο άνθρωπο του Πλανήτη … .        

Φεβρουαρίου 16, 2008

Το ΠΑΣΟΚ της δημιουργίας

Το κείμενο αποτελεί λογική λειτουργική συνέχεια του αμέσως επόμενου … . 
Πέραν του Κ.Σημίτη, τώρα   Το ΠΑ.ΣΟ.Κ.
Το ΠΑΣΟΚ δεν «έχει» το δικαίωμα να μην παράγει νέα πραγματικά σοσιαλιστική δημιουργική πολιτική, δεν έχει το δικαίωμα να μην θέτει νέους κοινωνικούς στόχους και οράματα με δημοκρατικό και σοσιαλιστικό περιεχόμενο.
Αυτός είναι ο πολιτικός σκοπός του, αυτός είναι ο λόγος της ύπαρξής του.
Χωρίς αυτά είναι απλός κεντρώος σχηματισμός που επικαλείται την πραγμάτωση «αστικών αυτονόητων» .
Ο κύκλος του παγκόσμιου πολιτικού διπολισμού όπως τον γνωρίζαμε έκλεισε. Ο δυτικός καπιταλισμός και ιμπεριαλισμός νίκησε.
Πολλά από τα ζητούμενα του σοσιαλισμού κατά τα προηγούμενα χρόνια ήταν και αρνητικά δεδομένα αυτής της αντιπαλότητας, έθεταν το μέτρο της σοσιαλιστικής πορείας (πχ. Ελευθερία έκφρασης).
Οφείλουμε να θέσουμε νέους στόχους, νέα οράματα, τα οποία βεβαίως να είναι σοσιαλιστικά και δημοκρατικά. Οφείλουμε να θέσουμε ξανά τους φιλοσοφικούς μας στοχασμούς και τα πολιτικά μας σχέδια για μια κοινωνία δημοκρατική και σοσιαλιστική.
Οι βασικές θέσεις είναι δύο : την μία την εξέφρασε ο Κ. Σημίτης και την εκφράζει χρόνια η ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία . Είναι η «θέση του εξυπνάκια»: σκάσε και κάνε το κορόιδο και κοίτα να πάρεις κανένα ξεροκόμματο από την μοιρασιά και εσύ (ατομικά και εθνικά, όχι κοινωνικά). Αυτή δεν είναι θέση δημοκράτη και σοσιαλιστή, αυτό είναι συμβιβασμένο, ψευδεπίγραφο και χιλιοπροπαγανδισμένο «Αστικό αυτονόητο». Ιδιο στην ουσία του με όσα εκφράζει και η παραδοσιακή δεξιά.
Η άλλη θέση είναι παράγω δημοκρατική και σοσιαλιστική πολιτική με βάση τα νέα δεδομένα, με όραμα και στόχο μια άλλη κοινωνία. Μια κοινωνία ισότητας, συντροφικότητας, συλλογικότητας, δημοκρατίας και σοσιαλισμού και αγωνίζομαι για αυτό το όραμα.
Η θέση του «εξυπνάκια» είναι μια καθαρή αυταπάτη. Οι νικητές του πολέμου δεν είναι «βλάκες», θα πάρουν όλα τα πολύτιμα λάφυρα και θα σου δώσουν ξεροκόμματα. Οι νικητές του πολέμου επέβαλλαν μία «pax romana» νέου τύπου, που τους δίνει το δικαίωμα να διατηρούν δυνάμεις κατοχής σε όλο τον πλανήτη, για να υπερασπίζονται τα συμφέροντά τους. Θα σου δώσουν ένα ελάχιστο μέρισμα από τα κέρδη τους που ούτε καν δεν αντιστοιχεί στο 1% από όσα ξόδεψες για αυτούς (και σκέψου τι ξόδεψες σε ανθρώπους και χρήμα). Είσαι απλά ένας υποταγμένος σύμμαχός τους, που και καχύποπτα σε κοιτούν και σε παρακολουθούν (βλ. π.χ. υποκλοπές) και θα σε αναλώσουν προς το συμφέρον τους.
Πέραν όλων των άλλων, όλα αυτά που επιδιώκεις δεν είναι σοσιαλισμός, είναι υποτέλεια και αντι-σοσιαλισμός.
Η 2η λύση είναι πιο δύσκολη, αλλά απλή και μαζική. Μπορείς έξυπνα, προτάσσοντας την δημοκρατία, να προχωρήσεις, σιγά – σιγά στην αρχή για να μην τους προκαλέσεις. Αρκεί να παράγεις πολιτική, αρκεί να δεις καθαρά και να θέσεις τους στόχους σου. Οι αρχές της δημοκρατίας και του σοσιαλισμού θα σε οδηγήσουν ώστε σε κάθε νομοσχέδιο να εισάγεις λίγη περισσότερη δημοκρατία, λίγο περισσότερο σοσιαλισμό, (ακόμα και χωρίς να προφέρεις την «απαγορευμένη» αυτή λέξη).
Το πιο δύσκολο θέμα στο ΠΑΣΟΚ του σήμερα, αλλά και στα σοσιαλιστικά κόμματα ή κινήματα της Ελλάδας και του πλανήτη είναι ποιος μπορεί να επινοήσει, να παράγει τέτοιες πολιτικές. Πολιτικές που να μην αρκούνται στην άρνηση των επιδιώξεων του νέο-φιλελευθερισμού, αλλά να προβάλλουν ένα νέο σύστημα αξιών βασισμένο στις αρχές της δημοκρατίας και του σοσιαλισμού, να προτείνουν νέους θεσμούς πραγμάτωσης των αρχών – αξιών αυτών και ένα συγκροτημένο σύστημα κοινωνικής πορείας και οργάνωσης ως στόχο. Ένα σύστημα τόσο απλό στην σύλληψή του, ώστε να είναι ορατό και εφαρμόσιμο.
Εγώ την προσπάθειά μου την έχω ξεκινήσει, την εκφράζω σιγά – σιγά. Αλλοτε περισσότερο ελλειπτικά, όπως στο «ΠΑΣΟΚ του Ανθρώπου», άλλοτε λιγότερο όπως στο «όραμα του Δημοκρατικού Σοσιαλισμού». Δεν το γράφω για να περιαυτολογήσω, αλλά για να σας καλέσω σε συμπροβληματισμό και συν-θεση.
Το άσχημο είναι πως βλέπω στο ΠΑΣΟΚ, ελάχιστους ανθρώπους ικανούς να παράγουν δημιουργική πολιτική, να συν-θέσουν το όραμα του αύριο, του άμεσου και του μακρινού. Αντίθετα, βλέπω πολλούς ανθρώπους αρνητικούς, μπολιασμένους από τα αστικά και καλύτερα μεγαλο-αστικά αυτονόητα της προπαγάνδας του νέο-φιλελευθερισμού και ανθρώπους μη σεβόμενους τους παραγωγούς πολιτικής, αυτούς που αναζητούν και θέτουν τα κοινωνικά πολιτικά οράματα.           
Είναι ανάγκη να προχωρήσουμε στην παραγωγή και θέση των δικών «αυτονόητων» που είναι μεγαλύτερα, βασικότερα και ουσιωδέστερα από αυτά του νέο-φιλελευθερισμού και να παλέψουμε ώστε να καταστούν «αυτονόητα» όλων.
Αλλωστε πλέον τα δημοκρατικά και τα σοσιαλιστικά αυτονόητα δεν προπαγανδίζονται σχεδόν από κανένα … .
Αυτός είναι ο ρόλος του ΠΑΣΟΚ και αυτόν μόνο οφείλει να διαδραματίσει για να επιτελέσει τον πολιτικό σκοπό του κερδίζοντας στο φυσικό πολιτικό πεδίο δράσης του: στην κοινωνία.

Κ. Σημίτης : ο πρωθυπουργός του μέτρου και η σοσιαλιστική διάσταση του ΠΑ.ΣΟ.Κ.

Κ. Σημίτης ο πρωθυπουργός του μέτρου (όχι επειδή είναι κοντός)
Τέθηκε εκ νέου το ζήτημα του κ. Κ. Σημίτη.
Επιτυχημένος ή αποτυχημένος ;  
Θα προσπαθήσω να απαντήσω :
Μπορεί και τα δύο και επιτυχημένος και αποτυχημένος, ανάλογα από ποια πλευρά το αντιμετωπίζει κανείς ως ερώτημα. Ως πρωθυπουργός γενικά ή ως πρωθυπουργός σοσιαλιστικού κόμματος.
Για μένα ο Κ. Σημίτης θεωρούμενος απλά ως αστός πρωθυπουργός μπορεί να περάσει στην σφαίρα των επιτυχημένων για πολλά πράγματα.
Ο Κ. Σημίτης ήταν ο πρωθυπουργός του μέτρου. Ως μέτρο ορίζω, το γεγονός ότι έπραξε πολλά από τα αυτονόητα. Ηταν π.χ. ανάγκη να βελτιωθεί η οδοποιία της χώρας, ανάγκη δεκαετιών, το έπραξε. Γενικώς ο Κ. Σημίτης ως πρωθυπουργός πραγμάτωσε σειρά πραγμάτων και έργων που είχαν καταστεί αυτονόητα για τον ελληνικό λαό, από δεκαετίες. Ως προς τούτο τον αποκαλώ πρωθυπουργό του μέτρου.
Τώρα, εάν εξετάσουμε, πως κάτι καθίσταται αυτονόητο, μπορούμε να βρούμε πολλά ψεγάδια, καθώς το αυτονόητο πέραν του φυσικού (της «φύσεως» του ανθρώπου) υφίσταται μόνο ως συνδιαμορφούμενη αντίληψη των πραγμάτων. Τουτέστιν και επί παραδείγματι : η μαζική πλύση εγκεφάλου από τα Μ.Μ.Ε., η προπαγάνδα μπορεί να δημιουργήσει «αυτονόητα».
Αλλά ας εξετάσουμε κυρίως ποιών τα αυτονόητα πραγμάτωσε ο Κ. Σημίτης.
Παρενθετικά θα αναφέρω ότι το αποκαλούμενο πολιτικά «κέντρο» είναι η παράταξη του αστικού αυτονόητου. Αυτή μόνο είναι η πολιτική τοποθέτηση του «κέντρου» ως πολιτικού χώρου, αυτό επικαλείται ως πολιτικός χώρος : το αστικά αυτονόητο.
Η ανωτέρω λοιπόν παρένθεσή μου, δίδει και την απάντηση στο ερώτημα.
Ο Κ. Σημίτης είναι ο πρωθυπουργός του μέτρου και του «κέντρου» , διότι πραγμάτωσε τα αστικά αυτονόητα (κάποια), όπως αυτά είχαν διαμορφωθεί τις τελευταίες δεκαετίες.
Επισημαίνω όμως ότι (όπως είχα αναφέρει και παλαιότερα) τίποτα δεν αποδεικνύει ότι τα αστικά αυτονόητα δεν είναι όνειρα θερινής νυκτός, ψευτο-θαύματα, απίθανοι και άσκοποι στόχοι, κενά ιδεολογήματα …  . Για να σταματήσω την ροή επιθέτων με αρνητικό εννοιολογικό περιεχόμενο θα σας καλέσω να στραφείτε στην ιστορία του νεοελληνικού κράτους. Θα βρείτε πολλά κενά, άσκοπα, κούφια και εν τέλει επιζήμια αστικά αυτονόητα ιδεολογήματα.  
Ως άνθρωπος του μέτρου επιλέχθηκε από το ΠΑΣΟΚ ο Κ. Σημίτης, ως διάδοχος του Ανδρέα, νίκη μικρού βεληνεκούς, εάν εξεταστεί σοβαρά το ποιόν του αντιπάλου του. Διότι η νίκη δικαιώνει τον νικητή και καθίσταται αυθύπαρκτα ιστορικής σημασίας  γεγονός ανάλογα με την δύναμη του αντιπάλου σου.    
Ως πρωθυπουργός του μέτρου και του αυτονόητου, είναι ευνόητο ότι ο Κ. Σημίτης δεν μπορούσε να αντιδράσει αποτελεσματικά σε ασύμμετρες, μη μετρικές και μη αυτονόητες και εν τέλει νέες καταστάσεις, όπως η έκρηξη του χρηματιστηρίου, η έκρηξη της διαφθοράς, τα «Ιμια», ο Οτσαλάν, η Ευρωπαϊκή ενοποίηση και άλλα αντίστοιχα. Οι άνθρωποι του μέτρου εκφράζουν τα αυτονόητα του παρελθόντος, στην καλύτερη περίπτωση του σήμερα, σε καμμία όμως περίπτωση δεν μπορούν να δράσουν αποτελεσματικά  σε καταστάσεις πρωτόγνωρες για αυτούς ή σε καταστάσεις που ξεπερνούν το μέτρο. Πολύ περισσότερο οι άνθρωποι του μέτρου δεν μπορούν να σχεδιάσουν δημιουργικά για το μέλλον, αυτό που κάνουν είναι να ακολουθούν οδηγίες άλλων ή να ακολουθούν την πεπατημένη που συνιστά για αυτούς ένα μέτρο.     
Όταν το μέτρο ξεπερνιέται, οι άνθρωποι του μέτρου είναι πραγματικά απόντες, κάνουν ότι δεν βλέπουν, κάνουν ότι δεν αντιλαμβάνονται, δεν δίνουν λύσεις ουσίας, αφού αυτές «παραβιάζουν» το μέτρο. Πολλές φορές μεταθέτουν τα προβλήματα και τις λύσεις σε άλλους επικαλούμενοι και θεοποιώντας τους θεσμούς.  
Τον κανόνα αυτό ακολούθησε πιστά και επιβεβαίωσε χαρακτηριστικά και ο Κ. Σημίτης.Εάν θέλετε, αυτό ήταν το μέτρο του και δεν μπορούσε να το παραβιάσει ή υπερβεί.
Φυσικά και η παράδοση της αρχηγίας στον Γ. Παπανδρέου υπαγορεύτηκε από το ατομικό προσωπικό του μέτρο φιλοδοξίας, το μέτρο της αποφυγής της προσωπικής ήττας.
Γνωρίζουμε ανθρώπους του μέτρου όλοι μας, ασχέτως του Κ. Σημίτη και παρά την γενική εκτίμησή μας, αυτό είναι το μόνο που απολαμβάνουν στην συνείδησή μας.  Οι άνθρωποι του αυτονόητου αστικού μέτρου είναι βαθύτατα συντηρητικοί. Ο συντηρητισμός τους τροφοδοτείται και επιβάλλεται από το ίδιο το μέτρο που εκφράζουν.    
Η πολιτική πρωτοπορία, αναζήτηση και επαναστατικότητα που εκφράζεται μέσω του πολιτικού κινήματος του σοσιαλισμού δεν είναι βεβαίως συμβατή με το «μέτρο», ιδίως με τα αστικά αυτονόητα, τα οποία αντιμάχεται και έρχεται να τα ανατρέψει δημιουργώντας νέους θεσμούς και κοινωνικούς μετασχηματισμούς. Ο σοσιαλισμός είναι μία συνεχής πολιτική αναζήτηση που σκοπεί σε αταξική κοινωνία δημοκρατίας ήτοι στο κατά πολλούς ανέφικτο πλην όμως δυνάμενο να εννοηθεί και να υπάρξει στο μέλλον. Επισημαίνω ότι δεν πρόκειται περί απείρου και μη νοητού, αλλά περί πεπερασμένου και νοητού, ιδίως αφού αφορά τον άνθρωπο και όχι μεταφυσικές έννοιες.
Οι άνθρωποι του μέτρου, όπως ο Κ. Σημίτης, δεν είναι δυνατόν να συλλάβουν δημιουργικά και να εκφράσουν πρωτοπόρες πολιτικά αναζητήσεις σοσιαλιστικού ή άλλου έστω περιεχομένου. Είναι απλά τακτικοί στα ραντεβού τους, όπως έγραψε κάποιος σύντροφος. Οι άνθρωποι του μέτρου μπορούν μόνο να εκφράσουν τα αυτονόητα δεδομένα.Ο Κ.Σημίτης δεν θα μπορούσε ποτέ να είναι Α. Παπανδρέου, Κ. Μάρξ, Λένιν, Φ, Κάστρο, Ε.Τ. Γκεβάρα  και ας προσθέσετε όσους ακόμα θέλετε, που οραματίστηκαν και δημιούργησαν νέα πολιτικά δεδομένα στον χώρο του σοσιαλισμού.Ο Κ. Σημίτης δεν υπήρξε και δεν θα μπορούσε ποτέ να γίνει σοσιαλιστής ηγέτης, αφού ήταν άνθρωπος του μέτρου, άνθρωπος του κέντρου. Ποτέ δεν οραματίστηκε, ποτέ δεν σχεδίασε λύσεις και στόχους δημιουργικούς, σοσιαλιστικά δημιουργικούς.
Το αντίθετο, ως άνθρωπος του μέτρου και του αστικά αυτονόητου, επέβαλλε στο ΠΑΣΟΚ, το δικό του μέτρο, του αποστέρησε τον δημιουργικό χαρακτήρα, το σοσιαλιστικό ασύμμετρο που παράγει έννοιες, πολιτικές και θεσμούς.Εν ολίγοις, με τις διδαχές του επέβαλλε τα δικά του αστικά αυτονόητα ωθώντας το ΠΑΣΟΚ σε από-σοσιαλιστικοποίηση, στο πολιτικό «κέντρο» του αστικού αυτονόητου.
Τούτο, του επέβαλλε το προσωπικό του μέτρο και τούτο έπραξε κατά τρόπο απόλυτο και καθ’ επιβολήν λόγω της εξουσίας που διέθετε. Τίποτα το «εκτός μέτρου» δεν είχε θέση στο ΠΑΣΟΚ. Όμως το ΠΑΣΟΚ δεν δημιουργήθηκε για να εκφράσει ανθρώπους του «μέτρου», το ΠΑΣΟΚ δημιουργήθηκε ως σοσιαλιστικό πολιτικό κίνημα αναζήτησης και δημιουργίας νέων κοινωνικών δεδομένων, νέων κοινωνικών και πολιτικών «τόπων».
Είναι σαφές ότι ο Κ. Σημίτης βρέθηκε στο ΠΑΣΟΚ, όπως πολλοί άνθρωποι του πολιτικού κέντρου, ορμώμενος από άλλες αιτίες και προθέσεις, βαδίζοντας από άλλες  θέσεις, συχνά προσωπικές. Ο Κ. Σημίτης δεν είναι, ούτε υπήρξε ποτέ κομμάτι του ΠΑΣΟΚ, παρότι κατά συγκυρία ηγέτης του.Η ηγετική του παρουσία προκάλεσε στο ΠΑΣΟΚ διχασμό προσωπικότητας, αποπροσανατολισμό, συντηρητικοποίηση και εν τέλει από-σοσιαλιστικοποίηση.
Φυσικά το ΠΑΣΟΚ από τα μέσα της δεκαετίας του ’70 μέχρι τα μέσα σχεδόν της δεκαετίας του ’80 εκφράζοντας, σύγχρονες τότε, πραγματικές, σοσιαλιστικές κοινωνικές αναζητήσεις δεν είχε ανάγκη ανθρώπους του μέτρου, αφού τα δημιουργικά πολιτικά του δεδομένα υφίσταντο ήδη και είχαν άμεση απήχηση στην κοινωνία.
Το ζήτημα είναι ότι κάποια στιγμή η ίδια η ιστορία, ο κυβερνητισμός και πολλά άλλα ξεπέρασαν το δημιουργικό πολιτικό λόγο του ΠΑΣΟΚ και ο Α. Παπανδρέου είτε απογοητευμένος προσωπικά από την αποτυχία του «τρίτου δρόμου», είτε κουρασμένος βιολογικά δεν μπορούσε να παράγει νέες δημιουργικές σοσιαλιστικές πολιτικές, τις σοσιαλιστικές πολιτικές και στόχους της νέας δεκαετίας.Τότε και ανέτειλε το άστρο του Κ. Σημίτη, του υπουργού της 1ης λιτότητας και του πολιτικού της αντι-παπανδρεϊκής ομάδας του 1988-1989. Τότε δεν ήταν λίγοι που τον αποκαλούσαν δεξιό και καλούσαν τον Ανδρέα να τον διαγράψει από το ΠΑΣΟΚ.
Στην δύση της ζωής του ο Ανδρέας Παπανδρέου, μη μπορώντας πλέον να διαμορφώσει δημιουργικές πολιτικές και πάνω στην κατάρρευση του Σοβιετισμού, αναγκάστηκε να γίνει άνθρωπος του μέτρου. Ετσι ο φωτεινός αυτός δημιουργικός άνθρωπος, που όλοι οι σοσιαλιστές της Ευρώπης περίμεναν να τους δώσει νέες ιδέες, πέρασε στο βιολογικό παρελθόν. Εκεί, ο πάντα φιλόδοξος Κ. Σημίτης, άνθρωπος χωρίς ταλέντα και αναζητήσεις, εμφανίστηκε ως συνεχιστής της πολιτικής του Ανδρέα, ως άνθρωπος του μέτρου και κατάφερε να γίνει πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ.
Τα γραφόμενά μου επιβεβαίωσε περίτρανα η τελευταία χθεσινή δήλωση του Κ. Σημίτη.
Είναι σαφές ότι οι φιλοδοξίες του Κ.Σημίτη, δεν σταμάτησαν τον Ιανουάριο του 2004, ότι ο Κ.Σημίτης επιδιώκει να ελέγχει το ΠΑΣΟΚ, χωρίς να μπορεί δημιουργικά να σχεδιάσει το μέλλον του, απλά για να το βαλτώνει στις πολιτικές του αστικού μέτρου και να καταστρέφει κάθε προσπάθεια δημιουργικής σοσιαλιστικής αναζήτησης.
Για μένα, το ΠΑΣΟΚ, όσο ταυτίζεται ή επηρεάζεται σημαντικά από το «Σημιτισμό», είτε δεν έχει λόγο ύπαρξης είτε δεν είναι σοσιαλιστικό, πρωτοπόρο, καινοτόμο και δημιουργικό.
Οσα και να πρόσφερε για κάποιους ο Κ.Σημίτης του μέτρου στην έξωθεν εικόνα του ΠΑΣΟΚ , ήλθε η ώρα να τον ξεπεράσουμε πολιτικά. Ο Κ.Σημίτης ανήκει στο χθες, ανήκει στο αστικό μέτρο του κέντρου και αυτή την ώρα η ελληνική κοινωνία έχει την ανάγκη ενός νέου δημιουργικού σοσιαλιστικού ΠΑΣΟΚ, που θα θέσει νέα οράματα και στόχους, θα δημιουργήσει νέους θεσμούς, θα προκαλέσει πολιτική και κοινωνική κινητικότητα, θα χτίσει τον σοσιαλισμό των νέων δεδομένων, των επόμενων δεκαετιών, πάνω στις ίδιες βασικές αρχές, αλλά με βάση νέες αναζητήσεις και δεδομένα.
Αρκετά μας μετάλλαξε και μας κούρασε ο Κ.Σημίτης με τα αστικά συντηρητικά του μέτρα. Αρκετά μας διέστρεψε με τις νεοφιλελεύθερες αβασάνιστες πεπατημένες του.
Ηλθε η ώρα να ξεπεραστεί, να αφεθεί στα δικά του «μέτρα» και εμείς να ξεκινήσουμε μια δική μας νέα πορεία δημιουργικής, πρωτοπόρας σοσιαλιστικής αναζήτησης για το αύριο και το μεθαύριο των κοινωνιών μας.
Εμπρός για τη νέα δημιουργική σοσιαλιστική πορεία.

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ

Το κείμενο δεν αφορά αποκλειστικά το ΠΑ.ΣΟ.Κ. , το κείμενο αφορά κάθε δημοκράτη πολίτη και κάθε πολιτικό σχηματισμό. 

 

                                                                                    ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΙΔΡΥΣΗ

                                                             ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ

 Η πρόταση για αλλαγές στο καταστατικό διαμορφώθηκε εδώ στο dialogos.pasok με την συμμετοχή αρκετών συντρόφων.

                                                                                                                     – Ι –

Α.        Η κεντρική έννοια και τροποποίηση του καταστατικού αφορά τις Δημοκρατικές Τοπικές Οργανώσεις (ΔΗ.Τ.Ο). Επιχειρείται και στοχεύεται η καταξίωση του ανθρώπου, του πολίτη, μέσω της πραγματικής δημοκρατίας. Η ίδια η δημοκρατία αποτελεί το «τέλειον πολίτευμα» είναι η ουσιαστική κοινωνική συμβολή στην πολιτική πρόοδο. Ταυτόχρονα είναι και η αξίωση του ΠΑΣΟΚ, η επαναφορά του στην κοινωνική συνείδηση και στην πολιτική πρωτοπορία.

Η πραγματική δημοκρατία είναι και το κίνητρο που θα κάνει την κοινωνία να αγκαλιάσει το ΠΑΣΟΚ και πάλι. Όταν ξέρεις ότι η γνώμη και η απόφασή σου έχει ισχύ πραγματική, τότε αντιλαμβάνεσαι την αξία της συμμετοχής και την αξία του ΠΑΣΟΚ, ως κινήματος πραγματικής δημοκρατίας.

Η εξουσιαστική γραφειοκρατία που τόσο έχει ταλαιπωρήσει το κίνημα χάνει την ισχύ της με τις προτεινόμενες τροποποιήσεις. Κάθε ιδέα κρίνεται από τους πολίτες, η αξιοσύνη του καθενός από μας μετριέται στην κοινωνία, άμεσα και χωρίς παρεμβάσεις. Οι κληρώσεις αποτελούν μια καινοτομία που έρχεται από την σοφία της Αθηναϊκής δημοκρατίας, σκοπός τους να μην επιτρέψουν την δημιουργία γραφειοκρατών. Αλλωστε, πλέον οι ίδιοι οι πολίτες αποφασίζουν για τα ζητήματα που τους αφορούν και εντέλλουν για την υλοποιησή τους.    

Β. Αφήνουμε ανοικτό το ζήτημα των συλλογικών οργάνων και του προέδρου.Η πρόταση είναι Κεντρική Επιτροπή, συνέδριο και πρόεδρος.  

Γ.         Τα άρθρα που αναφέρονται στις Νομαρχιακές και Περιφερειακές επιτροπές καταργούνται. Η αποτυχία τους και το γραφειοκρατικό καπέλωμα των απόψεων των πολιτών ήταν παροιμιώδης και συνέτεινε στην απαξίωση του ΠΑΣΟΚ και των Τοπικών οργανώσεων. Οι γραφειοκράτες κρατούσαν τα κλειδιά και τις σφραγίδες και απαξίωναν τον κοινωνικό ρόλο του ΠΑΣΟΚ Αντ’ αυτών: ελεύθερες οργανώσεις συντονιστικού ή οργανωτικού χαρακτήρα με απόφαση των ΔΗ.Τ.Ο. .

Δ.      Υπάρχουν τέλος παρεμβάσεις στην κατοχύρωση του πολιτικού χαρακτήρα του κινήματος.

Οπου αναφέρεται αντιπροσωπευτικό όργανο εννοείται η κεντρική επιτροπή ή το συλλογικό όργανο που θα επιλεγεί.

ΙΙ. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΒΑΣΗ – ΠΡΟΟΙΜΙΟ

TO ΜΕΓΙΣΤΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΑ.ΣΟ.Κ.  

Α.      Ξεκινώντας την αναζήτηση για την σύνθεση του δημοκρατικού οργανωτικού πλαισίου λειτουργίας ενός κόμματος, θεωρούσα δεδομένο ότι το δικό μου κεκτημένο γνώσης πάνω στο ζήτημα της δημοκρατίας, το μοιράζεται το σύνολο του ελληνικού λαού μέσα από την βασική εκπαιδευτική διαδικασία. Στην πορεία διαπίστωσα ότι, για μία ακόμα φορά, από τον ελληνικό λαό έχει αποστερηθεί η γνώση και η παιδεία ακόμα και για τέτοια κεφαλαιώδη πολιτικά ζητήματα που αποτελούν και μία από τις μεγαλύτερες ανακαλύψεις που έγιναν σε τούτο εδώ τον τόπο, την έννοια της Δημοκρατίας. 

Β.      Για την Δημοκρατία όμως θα πρέπει πρώτιστα να αναφερθώ στο ίδιο το ΠΑ.ΣΟ.Κ. καθώς η δημοκρατία αποτέλεσε ζητούμενο της ιδρυτικής διακήρυξής του και πάγιο πολιτικό ζητούμενο. Αλλωστε, η ανάγκη για ουσιαστική άμεση δημοκρατία αποτελεί αναζήτηση του ελληνικού λαού όχι μόνο από τους αρχαίους χρόνους, αλλά και από την πρώτη στιγμή της αναγέννησης του ελληνικού έθνους και της πορείας του προς την ελευθερία. Η ανάγκη και απαίτηση αυτή αποτυπώνεται εύγλωττα και άμεσα στο σύνολο των πολιτικών κειμένων του ελληνικού διαφωτισμού και λαμβάνει σάρκα και οστά σε όλα τα Συντάγματα της περιόδου 1821-1827. Η αναζήτηση συνεχίστηκε έντονα και αποτέλεσε την ψυχή και αιτία όλων των επαναστάσεων, στάσεων, κινημάτων και ριζοσπαστικών μεταρρυθμίσεων που ακολούθησαν μέχρι σήμερα. 

Για τους Ελληνες η δημοκρατία και η συνεπαγόμενη αυτής πολιτική ελευθερία δεν αποτελεί μοντέλο έξωθεν μεταφερθείσας πολιτειακής συγκρότησης, αλλά ιστορικό πολιτικό δεδομένο που αποτελεί μόνιμη αναζήτηση και σκοπό.      

Γ.        Θα μπορούσα, εγώ και άλλοι, να μιλούμε ώρες, ημέρες και να γράψουμε χιλιάδες σελίδες για την δημοκρατία και τα αγαθά που προσφέρει στο σύνολο και στον ίδιο τον άνθρωπο – πολίτη. Θα προσπαθήσω να συνοψίσω και να αναφερθώ σε μερικά μόνο από αυτά για να τονιστεί και να αιτιολογηθεί η αναγκαιότητα της δημοκρατίας για την κοινωνία, τον άνθρωπο και ένα σοσιαλιστικό πολιτικό κόμμα – κίνημα.  

α.       Ως προοίμιο, είναι αναγκαίο να ορίσουμε την έννοια της δημοκρατίας. Δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η αρμοδιότητα κάθε απόφασης ανήκει στους πολίτες και ασκείται από αυτούς άμεσα Αντίστοιχα, οι πολίτες έχουν και μπορούν να ασκήσουν και το δικαίωμα της πρότασης μιας δεσμευτικής διάταξης ή ψηφίσματος που μετά την αποδοχή της από το αποφασίζον σώμα τους, έχει δεσμευτική ισχύ για τα πολιτειακά όργανα.  

β.       Όχι δημοκρατία, αλλά μορφώματα δημοκρατίας, θα ονομάσουμε τα πολιτεύματα αυτά που ξεκινούν στα νεότερα χρόνια από τα αγγλικά συντάγματα και επικρατούν σε όλο τον δυτικό κόσμο υποκαθιστώντας εννοιολογικά και ουσιαστικά την αληθή – πραγματική έννοια της δημοκρατίας με ψευδεπίγραφα δημοκρατικοφανή πολιτικά μορφώματα, που περιορίζουν τον πολίτη από εκφραστή και αρμόδιο για την επιλογή της πολιτικής σε απλό εκλέκτορα άλλων. Στην πραγματικότητα, το πολίτευμα που αποκαλείται σήμερα σε όλο τον κόσμο δημοκρατία αποτελεί νόσφιση ενός μεγάλου οράματος, μιας ιδέας, και ψευδεπίγραφο τίτλο, ενός άλλου πολιτεύματος, με το οποίο – κατ’ ακριβολογία – έχει ελάχιστη σχέση και διαφέρει από αυτό στα ουσιώδη του εννοιολογικά χαρακτηριστικά. Το πολίτευμα που σήμερα ευρέως αποκαλείται δημοκρατία, στην πραγματικότητα δεν είναι τίποτε άλλο από ένα αντιπροσωπευτικό πολιτικό σύστημα που εκφράζει μία πολιτική αριστοκρατία και απομονώνει την κοινωνία από την πολιτική εξουσία και την άμεση άσκησή της, περιθωριοποιώντας ουσιαστικά τον ίδιο τον πολίτη από την πολιτική έκφραση. Είναι δηλαδή αντίθετο και δεν συμβαδίζει με το μοναδικό ουσιώδες χαρακτηριστικό της δημοκρατίας, την άμεση άσκηση της αποφασιστικής αρμοδιότητας από το σύνολο των πολιτών. Ουσιαστικά μάλιστα οι πολίτες έχουν απολέσει και το δικαίωμα της πρότασης. Εάν, συνεπώς, κάνουμε λόγο για δημοκρατία ως στόχο ενός πολιτικού κινήματος ή κόμματος, θα πρέπει να απεγκλωβίσουμε τις έννοιες και να τις αποκαθάρουμε από τις ψευδεπίγραφες ονομασίες και τα στοιχεία εκείνα που καθιστούν το σημερινό πολίτευμα ή τις όποιες επιμέρους λειτουργίες αυταπάτη ή και απάτη.   

γ.       Η Δημοκρατία ως αναγκαίο πολιτικό ζητούμενο δεν αποτελεί μόνο συνταγματική επιταγή που μόνο αυτή πραγματώνει την αρχή της λαϊκής κυριαρχίας ή την εντολή για δημοκρατικές διαδικασίες εντός των πολιτικών κομμάτων. Η Δημοκρατία αποτελεί αναγκαίο πολιτικό ζητούμενο για την απελευθέρωση, χειραφέτηση, ωρίμανση και ουσιαστική παιδεία του ανθρώπου – πολίτη και της κοινωνίας.  

δ.       Για ένα προοδευτικό, δημοκρατικό, σοσιαλιστικό κίνημα η καθιέρωση δημοκρατικών θεσμών στην εσωτερική του λειτουργία αποτελεί ζητούμενο για την εμπέδωση της δημοκρατίας στην κοινωνία, την απελευθέρωσή της και την πολιτική απομόνωση κάθε είδους καιροσκοπισμών. Βασικός πολιτικός στόχος του ΠΑΣΟΚ πρέπει να είναι η εξάλειψη κάθε ανισότητας στην κοινωνία και την οργάνωσή της και το μέσο για τούτο, που δεν εγκλωβίζει αλλά αναδεικνύει τις ανάγκες του ανθρώπου, είναι η Δημοκρατία. Η Δημοκρατία για το ΠΑΣΟΚ αποτελεί όχι μόνο κεφαλαιώδη πολιτική στόχευση, αλλά έναν από τους ελάχιστους πολιτικούς αυτοσκοπούς του. Στην σημερινή φάση της ιστορίας του το ΠΑΣΟΚ έχει θέσει ως πρώτιστο σκοπό του την δημοκρατία σε κάθε επίπεδο της πολιτικής και κοινωνικής ζωής. Είναι σαφές ότι η πρώτη αλλαγή πρέπει να γίνει στο τρόπο της εσωτερικής του λειτουργίας, ο οποίος προσκολλημένος στα πολιτικά δεδομένα του παρελθόντος λειτούργησε και λειτουργεί αρχηγοκεντρικά και στα πλαίσια συστήματος έμμεσης και περαιτέρω έμμεσης αντιπροσώπευσης.

 Δ.      Το σύστημα που ακολουθεί έρχεται όχι μόνο να θεραπεύσει σειρά κομματικών δυσλειτουργιών και προβλημάτων, αλλά και να θέσει τον άνθρωπο και την κοινωνία στο επίκεντρο της πολιτικής επανασυνδέοντας το κίνημα με την κοινωνία και αναβαπτίζοντάς το στα νάματά του, ώστε να καταστεί και πάλι κύριος εκφραστής των αναζητήσεων και αγωνιών της μέσα σε ένα προοδευτικό σοσιαλιστικό πολιτικό πλαίσιο. Με το σύστημα κομματικής δημοκρατίας, που προτείνεται κατωτέρω, επιδιώκεται η άμεση συμμετοχή της κοινωνίας και των ανθρώπων – πολιτών στην διαμόρφωση της πολιτικής του κινήματος. Οι Τοπικές Οργανώσεις ξανανοίγουν και λειτουργούν ουσιαστικά και δεσμευτικά δίδοντας άμεσες «εντολές» προς το κίνημα, ο πολίτης με το κίνητρο της συμμετοχής στην διαμόρφωση της πολιτικής συμμετέχει και πάλι για να εκφράσει τις αγωνίες και τις αναζητήσεις του για ένα καλύτερο μέλλον της πατρίδας μας και ολόκληρου του πλανήτη. Ο πολίτης προσφέρει στην κοινωνία και στο κίνημα τις απόψεις του, προσέρχεται σε διάλογο και παράθεση απόψεων, εκπαιδεύεται και εκπαιδεύει, βρίσκει την παιδεία που δεν του προσέφερε η πατρίδα του, ανταλλάσσει απόψεις και γνώσεις, προβληματίζεται, απελευθερώνεται από εξαρτήσεις και ιδεοληψίες, παράγει πολιτική σκέψη και αντιλαμβάνεται την σημασία των θεσμών, αλλά και την τεράστια σημασία της συμμετοχής του στο πολιτικό και κοινωνικό γίγνεσθαι. Τέλος διδάσκεται δημοκρατικότητα αλλά και υπευθυνότητα από τις ίδιες τις αποφάσεις και τα σφάλματά του. Το ίδιο το κίνημα όχι μόνο μετέχει ενεργά στην πολιτική και ουσιαστική πρόοδο στην χειραφέτηση και απελευθέρωση της κοινωνίας, αλλά και μπορεί πλέον να λειτουργήσει με τον ελάχιστο δυνατό κίνδυνο προώθησης απόψεων και πολιτικών πρακτικών που δεν εκφράζουν την κοινωνία και τις ανάγκες της. Ο πολιτικός τυχοδιωκτισμός απομονώνεται και ταυτόχρονα ελαχιστοποιείται ο κίνδυνος από πρόσωπα που δεν προσβλέπουν στην συνολική κοινωνική πρόοδο, αλλά μόνο στην προσωπική τους άνοδο, προβολή και ευημερία. Τα πρόσωπα αυτά λειτουργώντας πλέον υπό καθεστώς πλήρους ισότητας με τους άλλους πολίτες, θα πρέπει τίθενται συνεχώς υπό την δοκιμασία και «βάσανο» των δημοκρατικών θεσμών, έχοντας ως μοναδικό όπλο τις απόψεις και θέσεις τους. Είναι ευνόητο ότι οι ίδιοι οι πολίτες, εάν διαπιστώσουν τυχοδιωκτισμό και καιροσκοπισμό, είναι υπεύθυνοι και αρμόδιοι να απομονώσουν τα φαινόμενα και τους φορείς τους. Η διοίκηση των Δ.Η.Τ.Ο. αποκτά οργανωτικό μόνο χαρακτήρα και αρμοδιότητες, ώστε να γίνει δυσκολότερη έως αδύνατη η νόσφιση τίτλων από τους εκφραστές του πολιτικού τυχοδιωκτισμού και καιροσκοπισμού.Παράλληλα οι Δ.Η.Τ.Ο. με την δυνατότητα συμμετοχής όχι μόνο φίλων, αλλά και άλλων κοινωνικών και πολιτικών φορέων, γίνονται πεδίο κοινωνικής και πολιτικής σύνθεσης, διαμόρφωσης ευρύτερων στρατηγικών και συμμαχιών στο κοινωνικό και πολιτικό γίγνεσθαι.Οι Δ.Η.Τ.Ο. είναι αρμόδιες για την επιλογή των υποψηφίων του κινήματος στις διάφορες αιρετές θέσεις, ενώ θεσμοθετείται η συμμετοχή – αντιπροσώπευση μεγάλων γεωγραφικών ενοτήτων στις βουλευτικές εκλογές.                        

Θεσπίζονται επίσης ελάχιστα όρια για την απαρτία των Δ.Η.Τ.Ο., που μπορούν να εκφράσουν την κοινωνία, χωρίς η αριθμητική παρουσία να καθίσταται και τροχοπέδη στην έκφραση πολιτικής άποψης.          Εν κατακλείδι, μέσα από την πολιτική δημοκρατία στο χώρο του κινήματος εκφράζονται, αξιοποιούνται και εκπαιδεύονται υπεύθυνοι πολίτες, ενώ το ίδιο το κίνημα επανέρχεται στην κοινωνία και γίνεται ξανά κομμάτι της και ο κύριος εκφραστής της.  

 

ΙΙΙ. Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ

 

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

Ίδρυση, Αξίες και Στόχοι του ΠΑΣΟΚ

Άρθρο 1 Ίδρυση

Το πολιτικό Κίνημα που ιδρύθηκε στις 3 του Σεπτέμβρη 1974 ονομάζεται ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ (ΠΑΣΟΚ). Τις πολιτικές αρχές που διατυπώθηκαν με την διακήρυξη της 3ης Σεπτέμβρη 1974 ασπάζεται και οφείλει να ασπάζεται το ΠΑΣΟΚ και κάθε μέλος του.

Άρθρο 2 Έδρα – Έμβλημα

1. Η έδρα του ΠΑΣΟΚ βρίσκεται στην Αθήνα.

2. Το έμβλημά του έχει πράσινο χρώμα και απεικονίζει έναν ήλιο που ανατέλλει, κάτω από τον οποίο υπάρχει η συντομογραφία «ΠΑΣΟΚ».

 

ΑΡΘΡΟ 3

_______

Το ΠΑΣΟΚ ως κοινωνικό κίνημα αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ελληνικής και της παγκόσμιας κοινωνίας, δρα κοινωνικά και σύμφωνα με τις αρχές του για την δημιουργία θεσμών δημοκρατίας και σοσιαλισμού. Το ΠΑΣΟΚ συνεργάζεται και ενισχύει ενεργά τα κόμματα και τα κοινωνικά κινήματα που ασπάζονται και υπηρετούν τις βασικές του αξίες.

Ως εκ τούτου είναι μέλος του ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΥ ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ και της ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ και συμμετέχει ενεργά με πρωτοβουλίες, στα όργανα και στη διαμόρφωση των αποφάσεών τους.

ΑΡΘΡΟ 4

_______

1. Το ΠΑΣΟΚ αποτελεί πολιτικό και κοινωνικό κίνημα, οργανωμένο ως κόμμα κατά τις επιταγές του Συντάγματος.

2. Απαρέγκλιτες αρχές και σκοπούς του ΠΑΣΟΚ και του κοινωνικού – πολιτικού κινήματος που εκφράζει αποτελούν η πραγμάτωση της συνταγματικής αρχής της λαϊκής κυριαρχίας με την διαμόρφωση συνθηκών άμεσης ανόθευτης πολιτικής δημοκρατίας και τον σοσιαλιστικό μετασχηματισμό της κοινωνίας. Για τους σκοπούς αυτούς το κίνημα επιλέγει και εφαρμόζει κάθε νόμιμη ειρηνική πολιτική πρακτική.

3. Το ΠΑΣΟΚ σε κάθε λειτουργία και πρότασή του, εφαρμόζει τις ανωτέρω κατευθυντήριες πολιτικές και κοινωνικές αρχές αποβλέποντας στην εμπέδωση της κοινωνικής και πολιτικής ισότητας και ειρήνης και όσων δεδομένων εκφράζουν οι αρχές της δημοκρατίας και του σοσιαλισμού.

4. Στο πλαίσιο του σκοπού του και για την εμπέδωση της δημοκρατίας το ΠΑΣΟΚ αποβλέπει στην ανάπτυξη της συμμετοχικής δημοκρατίας με δικαίωμα πρότασης και δεσμευτικής για το κίνημα απόφασης, εφόσον πληρούνται οι όροι των αρχών της δημοκρατικής έκφρασης της κοινωνίας. Σκοπό του ΠΑΣΟΚ αποτελεί διαμόρφωση και στήριξη θεσμών δημοκρατίας.

5. Στο πλαίσιο των αρχών της δημοκρατίας και του σοσιαλισμού το ΠΑΣΟΚ θεωρεί ότι η απόλαυση των βασικών βιοτικών αγαθών (υλικών και ψυχικών) είναι δικαίωμα κάθε ανθρώπου στην χώρα και στον πλανήτη.

6. To ΠΑΣΟΚ έχει την αταλάντευτη θέση ότι αποκλειστικός σκοπός της οικονομίας πρέπει να είναι η συλλογική κοινωνική πρόοδος και ευμάρεια.

7. Το ΠΑΣΟΚ πιστεύει στην αυτονομία του ανθρώπου, στην απόλυτη ελευθερία του να βιώνει την ζωή του χωρίς να μειώνει ή να εκμεταλλεύεται τον συνάνθρωπό του. Οι αρχές τις ισότητας και της αλληλεγγύης αποτελούν απαράβατες αρχές του κοινωνικού και προσωπικού βίου. Η απελευθέρωση του ανθρώπου από κάθε είδους εξαρτήσεις, βία, καταπίεση, εκμετάλλευση και δεισιδαιμονία αποτελούν σκοπούς και στόχους του κινήματος.

8. Η σωτηρία του πλανήτη από τα αποτελέσματα της κερδώας υπερεκμετάλλευσης των φυσικών πηγών του, αποτελούν υποχρέωση του ΠΑΣΟΚ και κάθε μέλους του. Η κληρονομιά στις επόμενες γενιές ενός πλανήτη βιώσιμου αποτελεί υποχρέωση του κινήματος και κάθε μέλους του.

10. Η γνώση είναι ελεύθερη για όλους. Η πραγμάτωση της αρχής αυτής αποτελεί απαράβατη αρχή του κινήματος.

11. Το ΠΑΣΟΚ στα πλαίσια της άμεσης λειτουργίας του οφείλει να θέσει εκτός οικονομικής εκμετάλλευσης τα αγαθά εκείνα που αποτελούν ή στηρίζουν τα άμεσα βιοτικά δεδομένα του ανθρώπου.

12. Το ΠΑΣΟΚ στην εσωτερική του λειτουργία οφείλει να εφαρμόζει χωρίς καμία παρέκκλιση τις ανωτέρω αρχές και στόχους.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ

Αρχές δημοκρατικής λειτουργίας

 

Άρθρο 5

——–

Αρχές λειτουργίας

Το ΠΑΣΟΚ λειτουργεί με δημοκρατικές διαδικασίες και διαφάνεια σε όλα τα επίπεδα της οργάνωσης και λειτουργίας του. Κατοχυρώνει την έκφραση της βούλησης και την ουσιαστική συμμετοχή των μελών του, αξιοποιώντας θεσμούς άμεσης και έμμεσης δημοκρατίας και διαρκούς διαβούλευσης στα όργανα και τις διαδικασίες του. Στόχος του ΠΑΣΟΚ είναι η καθιέρωση και ενίσχυση θεσμών άμεσης δημοκρατίας στο σύνολο της λειτουργίας του.

Άρθρο 6

Εσωκομματική δημοκρατία

1.         Στο εσωτερικό του κινήματος κατοχυρώνεται πλήρως η εσωκομματική δημοκρατία, η ελευθερία στις ιδεολογικές αναζητήσεις, στην έκφραση, στο διάλογο, στην αντιπαράθεση ιδεών και απόψεων και το δικαίωμα υποβολής και δημοσιοποίησης ατομικών και συλλογικών προτάσεων.

2.         Συνυπάρχουν και διακινούνται ελεύθερα, γραπτά ή προφορικά, όλες οι απόψεις,τάσεις και τα ρεύματα ιδεών και αντιλήψεων, χωρίς οργανωμένη δομή, πειθαρχία και εκπροσώπηση στα όργανά του. H θεσμική αυτο-οργάνωση είναι ελεύθερη.

Τα όργανα κάθε βαθμίδας του κινήματος έχουν το δικαίωμα να αποφασίζουν για τους κανόνες που θα διέπουν την λειτουργία τους, αρκεί να σέβονται τις αρχές του κινήματος, ιδίως του άρθρου 4.

3.         Η έκφραση και η διακίνηση ιδεών και απόψεων γίνεται με σεβασμό στις αρχές και αξίες του Κινήματος και των συλλογικών του αποφάσεων.

4.         Μέσα από τον διάλογο και την επιμορφωτική δραστηριότητα διασφαλίζεται η ιδεολογική συνοχή και η ενότητα της δράσης του. Σε κάθε περίπτωση διχογνωμίας μεταξύ μελών ή οργάνων εφαρμοστέα είναι η εκπεφρασμένη άποψη του μεγαλύτερου αριθμού των μετεχόντων στις οργανώσεις.

5.         Η αλληλεγγύη μεταξύ των μελών και φίλων του ΠΑΣΟΚ αποτελεί θεμελιώδη αρχή της λειτουργίας του.

6.         Τα όργανα του Κινήματος λειτουργούν με βάση τις αρχές της συλλογικότητας και της διαβούλευσης με τον πολίτη και τους οργανωμένους φορείς ως προς τη λήψη των αποφάσεων. Τα μέλη του συμμετέχουν στην υλοποίησή τους με πρωτοβουλίες και οργανωμένη δράση.

7.         Η αρχή της πλειοψηφίας είναι δεσμευτική για τα μέλη κάθε οργάνου. Είναι σεβαστά και κατοχυρώνονται τα δικαιώματα της μειοψηφίας.

Άρθρο 7 Λογοδοσία – Ανάκληση

1.         Όλα τα όργανα αιρετά ή μη λογοδοτούν τακτικά μία φορά το χρόνο στα σώματα που τα εξέλεξαν και έκτακτα, όταν αυτά το ζητήσουν.

2.         Όλα τα αιρετά όργανα μπορούν να ανακληθούν από τα σώματα που τα εξέλεξαν. Η ανάκληση γίνεται μετά από αιτιολογημένη γνώμη και απόφαση των μελών τους.

3.         Η απόφαση ανάκλησης για τα  εκλεγμένα όργανα λαμβάνεται από το ½ + 1 του αριθμού των Mελών και Φίλων που μετείχαν στη διαδικασία εκλογής τους ή σύμφωνα με τους κανόνες που μπορεί να θεσπίζει κάθε οργάνωση.

4.         Οι διαδικασίες λογοδοσίας και ανάκλησης ρυθμίζονται από Κανονισμό Λειτουργίας ή σύμφωνα με τους κανόνες που μπορεί να θεσπίζει κάθε οργάνωση».

 

Άρθρο 8

Εκπροσώπηση των μελών

1.         Η εκπροσώπηση των μελών και των πρωτοβάθμιων οργανώσεων βάσης στα Συνέδρια, τις Συνδιασκέψεις και άλλες συλλογικές διαδικασίες του Κινήματος είναι ανάλογη με τον αριθμό των μελών της κάθε οργάνωσης που μετείχαν στην σχετική επιλογή.

2.         Εξασφαλίζεται σε όλα τα όργανα η μεγαλύτερη δυνατή εκπροσώπηση των περιφερειών της χώρας.

3.         Η εκλογή όλων των οργάνων και αντιπροσώπων είναι μυστική ή σύμφωνη με τους κανόνες που μπορεί να θεσπίζει κάθε οργάνωση.

4.         Η χορήγηση πληρεξουσιότητας για την εκπροσώπηση σε Συνελεύσεις, Συνέδρια ή όργανα δεν είναι δυνατή.

5.         Κάθε Μέλος που συμμετέχει σε Συνέδρια ή σε Συνελεύσεις διαθέτει μία μόνο ψήφο.

6.         Για την εκλογή των συνέδρων και των μελών των αντιπροσωπευτικών οργάνων ο αριθμός των σταυρών προτίμησης δεν μπορεί να υπερβαίνει το 10% των προς εκλογή θέσεων. Το αντιπροσωπευτικό όργανο μπορεί να αποφασίζει για τον αριθμό των σταυρών προτίμησης στην εκλογή των άλλων οργάνων.

7.         Είναι δυνατή η συμμετοχή με επιστολική ψήφο ή μέσω διαδικτύου, εφόσον διασφαλίζονται οι βασικές αρχές των εκλογικών διαδικασιών.

8.         Οι αντιπρόσωποι των Μελών και των οργανώσεων στις διαδικασίες και τα όργανα του Κινήματος οφείλουν να μεταφέρουν τις απόψεις και τις αποφάσεις των Μελών και οργάνων που τους εξέλεξαν. Έχουν το δικαίωμα να εκθέσουν και τις δικές τους απόψεις και είναι ελεύθεροι να διαμορφώσουν την τελική τους γνώμη πάνω στα θέματα της ημερήσιας διάταξης.

9.         Αναπλήρωση των μελών όλων των οργάνων του Κινήματος γίνεται από τους επιλαχόντες, σύμφωνα με την σειρά κατάταξής τους στην σχετική ψηφοφορία, εκτός των μελών των οργάνων που εκλέγει το αντιπροσωπευτικό όργανο, για τα οποία διενεργείται νέα εκλογή.

10.       Οι εκλογές για την ανάδειξη των οργάνων και των αντιπροσώπων για τις διαδικασίες του Κινήματος γίνονται με ενιαίες αρχές και ρυθμίζονται από Κανονισμό Λειτουργίας ή σύμφωνα με τους κανόνες που μπορεί να θεσπίζει κάθε οργάνωση.

Άρθρο 9

Συμμετοχή πολιτών

1.         Η εσωτερική λειτουργία του Κινήματος στηρίζει και αναδεικνύει τη σημασία της συμμετοχής όλων των ενδιαφερόμενων ενεργών πολιτών στις διαδικασίες, στις εκδηλώσεις και στα όργανά του, με απαραβίαστες τις αρχές και αξίες της δημοκρατίας.

2.         Κάθε πολίτης έχει δικαίωμα συμμετοχής σε όλες τις εκδηλώσεις και τις διαδικασίες του Κινήματος, εξαιρουμένων των ψηφοφοριών και των συνεδριάσεων των οργάνων του.

3.         Θεσπίζεται το δικαίωμα οργάνωσης πολιτών που συνδέονται μέσω του διαδικτύου και με αναλογική εφαρμογή όσων ορίζονται για τις λοιπές οργανώσεις.

Άρθρο 10

Δημοψηφίσματα

1.         Με απόφαση του αντιπροσωπευτικού οργάνου λαμβανομένων υπόψη και ενδεχόμενων προτάσεων από Δημοτικές Οργανώσεις, μπορεί να διενεργείται κομματικό δημοψήφισμα για θέματα ιδιαίτερης πολιτικής σημασίας.

2.         Η διεξαγωγή δημοψηφίσματος είναι υποχρεωτική όταν το ζητήσουν τουλάχιστον 20.000 Μέλη ή Φίλοι του Κινήματος ή το 1/5 των Δημοτικών Οργανώσεων. Το αποτέλεσμα δημοψηφίσματος δεσμεύει την ηγεσία του Κινήματος ως προς την κατεύθυνση συγκεκριμένης απόφασης.

3.         Στο δημοψήφισμα λαμβάνουν μέρος τα Μέλη και οι Φίλοι του Κινήματος.
4.         Οι όροι διεξαγωγής του δημοψηφίσματος, η αναγκαία συμμετοχή για τη δεσμευτικότητά του και άλλες ειδικές ρυθμίσεις περιέχονται σε Κανονισμό Λειτουργίας και στην απόφαση περί προκήρυξής του.

Άρθρο 11

Ισότητα των φύλων

Η ισότητα των φύλων αποτελεί αρχή εφαρμοστέα σε κάθε όργανο του κινήματος, οποιοσδήποτε περιοριστικός όρος ή πρακτική αντιβαίνει στις αρχές του κινήματος.

Άρθρο 12

Αυτονομία του Κινήματος και ασυμβίβαστα

1.         Το ΠΑΣΟΚ διατηρεί ως μόνιμη και αταλάντευτη επιλογή την ανεξαρτησία και την αυτονομία της πολιτικής του λειτουργίας και δράσης από οργανωμένα συμφέροντα και κάθε είδους ομάδες ή πρόσωπα που λειτουργούν χωρίς διαφάνεια και για την εξυπηρέτηση προσωπικών συμφερόντων.

2.         Το ΠΑΣΟΚ και τα στελέχη του διατηρούν και διαφυλάσσουν την πολιτική τους αυτονομία από ιδιωτικούς και δημόσιους οικονομικούς φορείς, από τη Δημόσια Διοίκηση και από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης.

3.         Εκμετάλλευση ή επιρροή μέσω της κατεχόμενης εξωκομματικής ή ενδοκομματικής θέσης απαγορεύεται.

Άρθρο 13

Δημοσιότητα και Διαφάνεια

1.         Κάθε απόφαση ή πράξη οργάνου του Κινήματος δημοσιοποιείται με ευθύνη του οργάνου στο δικτυακό τόπο του Κινήματος.

2.         Η υποχρέωση δημοσιότητας ισχύει και για τα πρακτικά συνεδριάσεων κάθε συλλογικού οργάνου του Κινήματος. Εξαίρεση επιτρέπεται με ειδικά αιτιολογημένη απόφαση που λαμβάνεται με πλειοψηφία των 2/3 των μελών του ή σύμφωνα με τους κανόνες που μπορεί να θεσπίζει κάθε οργάνωση.

3.         Το διαδίκτυο αποτελεί βασικό μέσο διαφάνειας με την δημοσιοποίηση των εργασιών, δραστηριοτήτων, των απόψεων των Μελών και των αποφάσεων των οργάνων του Κινήματος.

4.         Η Κεντρική Επιτροπή συντάσσει Κώδικα Διαφάνειας, που περιέχει τις κατευθυντήριες αρχές. Κάθε όργανο μεριμνά για την τήρησή του, καθώς και για τη δημοσιότητα των λειτουργιών, συζητήσεων και αποφάσεών του.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ

Μέλη και Φίλοι του ΠΑΣΟΚ

Άρθρο 14

Συμμετοχή στο ΠΑΣΟΚ

1.         Έλληνες πολίτες που έχουν συμπληρώσει το 16ο έτος της ηλικίας τους, που αποδέχονται τις αρχές και τους στόχους του Κινήματος και που δεν συμμετέχουν σε άλλο ελληνικό κόμμα, μπορούν να συμμετάσχουν στο ΠΑΣΟΚ ως Μέλη του ή ως Φίλοι του.

2.         Με τις ίδιες προϋποθέσεις συμμετέχουν και πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και αλλοδαποί πολίτες που διαμένουν νόμιμα στην Ελλάδα.

3.         Όσοι επιθυμούν να είναι Μέλη ή Φίλοι του ΠΑΣΟΚ, εγγράφονται αυτοπροσώπως στο μητρώο Μελών ή Φίλων του.

4.         Τα Μέλη και Φίλοι του μπορούν να παραιτηθούν με απλή δήλωσή τους προς τη Δημοτική Οργάνωση όπου ανήκουν ή προς την Επιτροπή Καταστατικού και Πιστοποίησης του Κινήματος, η οποία τους διαγράφει από το μητρώο Μελών ή Φίλων.

Άρθρο 15

Δικαιώματα και υποχρεώσεις των Μελών

1.         Τα Μέλη του ΠΑΣΟΚ συμμετέχουν αποφασιστικά και ισότιμα στο σύνολο της πολιτικής ζωής του Κινήματος ,ενδεικτικά :
– εκλέγουν τους εκπροσώπους τους και εκλέγονται σε όλα τα όργανα,
– καλούν σε λογοδοσία, ελέγχουν και ανακαλούν όλα τα εκλεγμένα όργανα,
– συμμετέχουν στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων που αφορούν στην διαμόρφωση του προγράμματος και των πολιτικών του Κινήματος,
– έχουν πρόσβαση σε όλες τις πληροφορίες σχετικά με τις πολιτικές αποφάσεις, την οργανωτική λειτουργία και την οικονομική διαχείριση του Κινήματος,
– συμμετέχουν στις προκριματικές εκλογές και στα δημοψηφίσματα που διοργανώνονται σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο,
– συμμετέχουν σε όλες τις δραστηριότητες των οργανώσεων και φορέων του ΠΑΣΟΚ, πολιτικού, επιμορφωτικού, πολιτιστικού, επιστημονικού ή άλλου περιεχομένου.

2.         Το ΠΑΣΟΚ διασφαλίζει σε κάθε Μέλος το δικαίωμα συμμετοχής στη διεκδίκηση αξιωμάτων, στην αξιολόγηση και στην αξιοκρατική ανάδειξη μέσω δημοκρατικών διαδικασιών και βάσει της δράσης και προσφοράς του στο κοινωνικό σύνολο.

3.         Τα Μέλη του ΠΑΣΟΚ συμμετέχουν ενεργά στην (έλεγε το περιοριστικό : Δημοτική) Οργάνωση στην οποία ανήκουν. Δραστηριοποιούνται για την προώθηση των αρχών, των στόχων και της πολιτικής του Κινήματος στην ελληνική κοινωνία, καθώς και για την οργανωτική του ανάπτυξη. Δραστηριοποιούνται στα κοινωνικά και συνδικαλιστικά κινήματα και έχουν δικαίωμα συμμετοχής στην νεολαία του Κινήματος και τις Τομεακές Οργανώσεις εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις, τα όρια ηλικίας ή ανήκουν στους οικείους επαγγελματικούς ή άλλους χώρους αντιστοίχως .

4.         Η πολιτική στάση των μελών του ΠΑΣΟΚ είναι σύμφωνη με τις αξίες και τις αρχές που εμπνέουν το Κίνημα. Δεσμεύονται για την τήρηση του Καταστατικού και τις αποφάσεις των οργάνων και «αποδέχονται να» ελέγχονται για τυχόν παράβασή τους. Εκπληρώνουν τις οικονομικές τους υποχρεώσεις και συνεισφέρουν στην υλοποίηση των οικονομικών του στόχων.

5.         Απώλεια της ιδιότητας Μέλους επέρχεται αν δεν ανανεωθεί η ταυτότητα Μέλους εντός έξι (6) μηνών από την λήξη της και μετά από έγγραφη προειδοποίηση. Το μέλος που απώλεσε την ιδιότητα του αυτή εγγράφεται στα Μητρώα Φίλων του Κινήματος.

6.         Τα Μέλη του ΠΑΣΟΚ είναι δυνατόν να υποχρεωθούν σε απώλεια της ιδιότητάς τους σύμφωνα μόνο με τις διαδικασίες και «τις προϋποθέσεις που θέτει το παρόν καταστατικό ή οι οργανώσεις στις οποίες ανήκουν. Η έννοια του παραπτώματος πρέπει να είναι ορισμένη πριν από την διάπραξή του

Άρθρο 16

Δικαιώματα των Φίλων

1.         Οι Φίλοι του ΠΑΣΟΚ έχουν δικαίωμα συμμετοχής στη διαμόρφωση των πολιτικών θέσεων του Κινήματος. Έχουν το δικαίωμα του εκλέγειν σε όλες τις εκλογικές διαδικασίες. Συμμετέχουν με δικαίωμα ψήφου στις άλλες διαδικασίες που προβλέπονται από το Καταστατικό ή τους Κανονισμούς Λειτουργίας «ή σύμφωνα με τους κανόνες που μπορεί να θεσπίζει κάθε οργάνωση».

2.         Οι Φίλοι μπορούν να καταστούν Μέλη του με απλή δήλωσή τους στα αρμόδια όργανα, τα οποία και τους εγγράφουν στο οικείο Μητρώο.

3.         Πολίτες που έλαβαν μέρος σε εσωτερικές διαδικασίες του Κινήματος εγγράφονται στο Μητρώο Φίλων, εκτός αν δηλώσουν ότι δεν το επιθυμούν.

Άρθρο 17

 Δραστηριοποίηση Μελών και Φίλων

1.         Κάθε Μέλος ή Φίλος εγγράφεται υποχρεωτικά σε μία Οργάνωση. Έχει επίσης τη δυνατότητα συμμετοχής και δραστηριοποίησης και σε άλλες οργανώσεις του Κινήματος, που συγκροτούνται και λειτουργούν σε επίπεδο νομού ή περιφέρειας, καθώς και στις Επιτροπές Πρωτοβουλίας, που συγκροτούνται και λειτουργούν σε δημοτικό επίπεδο.

2.         Κάθε Μέλος ή Φίλος, εφόσον αλλάξει τόπο κατοικίας ή εργασίας, μπορεί να μεταγράφεται σε άλλη Δημοτική Οργάνωση με απλή δήλωσή του, αφού ενημερώσει την οργάνωση από την οποία αποχωρεί.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ

Εσωτερική Οργάνωση

Άρθρο 19 Αρχές οργάνωσης του Κινήματος

1.         Το ΠΑΣΟΚ αποτελώντας κοινωνικό κίνημα με στόχο τον δημοκρατικό σοσιαλιστικό μετασχηματισμό της κοινωνίας, είναι αναπόσπαστα συνδεδεμένο με αυτή. Οργανώνεται απόλυτα δημοκρατικά με στόχο την δεσμευτική έκφραση της κοινωνίας μέσα από τα όργανά του και σύμφωνα με τις αρχές του.

2.         Το ΠΑΣΟΚ οργανώνεται ως δίκτυο Μελών, Φίλων, οργανώσεων, φορέων και κινήσεων πολιτών σε όλα τα επίπεδα της δράσης του. Για την λήψη των πολιτικών του αποφάσεων εξασφαλίζει ελευθερία συμμετοχής των πολιτών, ισότητα στην πρόσβαση σε όλες τις διαδικασίες του, καθώς και στη πληροφόρηση και τη γνώση. Οι αποφάσεις της πλειοψηφίας των μελών και φίλων, όπως αυτή διαμορφώνεται μέσα από την συμμετοχή είναι δεσμευτικές για κάθε όργανο του κινήματος.

3.         Αξιοποιεί το διαδίκτυο και τις τεχνολογίες του ως σημαντικό μέσο επικοινωνίας, οργάνωσης, συμμετοχής, διαβούλευσης, απόφασης και διαφάνειας.

4.         Εξασφαλίζει στα άτομα με αναπηρία προσβασιμότητα σε όλες τις οργανώσεις και διαδικασίες καθώς και στην απαραίτητη πληροφόρηση για τη συμμετοχή τους.

Άρθρο 20 Δημοκρατική Τοπική Οργάνωση

1. Το ΠΑΣΟΚ είναι κίνημα που εκφράζει δημοκρατικά την κοινωνία και τις ανάγκες της. Το ΠΑΣΟΚ για την εμπέδωση της δημοκρατίας στην κοινωνία αποφασίζει την συγκρότηση δημοκρατικά λειτουργούντων οργάνων με ουσιαστικές και αποφασιστικές αρμοδιότητες. Οι αποφάσεις της κοινωνίας και δη των μελών και φίλων του ΠΑΣΟΚ που συγκροτούν τα όργανα αυτά, αποτελούν απαράβατη και απαρέγκλιτη εντολή προς τα όργανα του κινήματος να αγωνιστούν για την υλοποίησή τους.

2. Το βασικότερο και πιο θεμελιώδες όργανο του ΠΑΣΟΚ είναι οι τοπικές οργανώσεις. Οι τοπικές οργανώσεις εκφράζουν την κοινωνία και τους πολίτες.

3. Τοπική συγκρότηση

α. Οι τοπικές οργανώσεις συγκροτούνται τοπικά σε δήμους, δημοτικά διαμερίσματα και κοινότητες. Ο ελάχιστος αριθμός προσώπων που μπορούν να συγκροτήσουν μία τοπική οργάνωση ορίζεται σε είκοσι (20). Με τον αυτό αριθμό προσώπων συγκροτούνται τοπικές οργανώσεις και εκτός Ελλάδος.

β. Η περιφέρεια που περιλαμβάνει κάθε τοπική οργάνωση ταυτίζεται καταρχήν με την περιφέρεια της τοπικής αυτοδιοίκησης στην οποία συγκροτείται. Σε μεγάλους δήμους είναι δυνατός ο διαχωρισμός σε επιμέρους Δ.Η.Τ.Ο. με απόφαση των μελών της υπάρχουσας και με ειδική νόμιμη αιτιολογία που δεν μπορεί να συνίσταται σε ατομικά συμφέροντα. Σε μικρά δημοτικά διαμερίσματα μπορούν να συγκροτηθούν κοινές τοπικές οργανώσεις που περιλαμβάνουν περισσότερα του ενός διαμερίσματα. Την συγκρότηση των Δ.Η.Τ.Ο. εγκρίνει το τυπικά η Κεντρική Επιτροπή του ΠΑΣΟΚ, η οποί< καθορίζει και την περιφέρεια δραστηριότητάς τους, όπου υφίσταται πρόβλημα ή διάσπαση σε επιμέρους Δ.Η.Τ.Ο. . Η Κεντρική Επιτροπή είναι αρμόδια για την επίλυση και κάθε διαφωνίας ή ένστασης.

4. Τα μέλη και οι φίλοι του ΠΑΣΟΚ οφείλουν να είναι μέλη των Δ.Η.Τ.Ο. καθώς αυτές εκφράζουν γνήσια και άμεσα την κοινωνία. Μέλη των Δ.Η.Τ.Ο. μπορούν να είναι τα μέλη και οι φίλοι του ΠΑ.ΣΟ.Κ.. Η ιδιότητα του φίλου πιστοποιείται από ένα μέλος της Δ.Η.Τ.Ο. και τυπικά εγγράφεται με βεβαίωση του οργανωτικού γραμματέα. Η συνέλευση είναι αρμόδια να αποφασίσει για κάθε θέμα που μπορεί να προκύψει σχετικά. Εφόσον πρόκειται να συζητηθούν θέματα ευρύτερου ενδιαφέροντος μπορούν να συμμετέχουν στις Δ.Η.Τ.Ο., χωρίς δικαίωμα ψήφου και προσκεκλημένοι από άλλους πολιτικούς και κοινωνικούς χώρους. Η σχετική απόφαση λαμβάνεται από την Δ.Η.Τ.Ο. σε συνέλευση με την απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων μελών.

5. Διοικητική διάρθρωση – Απαρτία – Πλειοψηφία.

α. Για την λειτουργία των Δ.Η.Τ.Ο. είναι αρμόδια επταμελής οργανωτική επιτροπή (Ο.Ε.) με ενιαύσια θητεία. Της οργανωτικής επιτροπής προεδρεύει οργανωτικός γραμματέας. Η επιλογή των μελών της Ο.Ε. των Δ.Η.Τ.Ο. γίνεται με κλήρωση που διεξάγεται σε συνέλευση. Στην κλήρωση μπορούν να μετέχουν όλα τα μέλη της Δ.Η.Τ.Ο. που εκδηλώνουν για τούτο ενδιαφέρον με έγγραφη δήλωσή τους που κατατίθεται στο οργανωτικό συμβούλιο. Την κλήρωση διεξάγουν το νεότερο και το παλαιότερο παρόν μέλος της Δ.Η.Τ.Ο., που παρευρίσκονται στην συνέλευση. Η συνέλευση για την κλήρωση των νέων μελών διεξάγεται υποχρεωτικά μέσα στον τελευταίο μήνα πλην την λήξη της θητείας της απερχόμενης Δ.Η.Τ.Ο. Παράταση θητείας της απερχόμενης Ο.Ε. δεν είναι δυνατή. Δεν μπορούν να μετάσχουν της κληρώσεως τα μέλη της απερχόμενης Οργανωτικής Επιτροπής.Με την αυτή διαδικασία εκλέγονται και τρία αναπληρωματικά μέλη της οργανωτικής επιτροπής.

β. Ο Οργανωτικός γραμματέας εκλέγεται με ψηφοφορία μεταξύ των τακτικών μελών της Ο.Ε. που λαμβάνεται με την συνήθη πλειοψηφία και απαρτία των 5/7 των μελών της. Σε περίπτωση κατά την οποία εκλείπουν, παραιτούνται ή απουσιάζουν συστηματικά τα τακτικά μέλη, αναπληρώνονται ή αντικαθίστανται με απόφαση της Δ.Η.Τ.Ο. σε συνέλευση από τα αναπληρωματικά κατά την σειρά κληρώσεώς τους.. Σε περίπτωση που τα μέλη της Ο.Ε. μείνουν λιγότερα από πέντε (5), γίνεται νέα κλήρωση κατά τα ανωτέρω ορισθέντα προς αναπλήρωση των μελών που λείπουν. Η θητεία των μελών αυτών λήγει με την θητεία της Ο.Ε. την οποία στελεχώνουν. Τα αναπληρούντα μέλη μπορούν να τεθούν εντός της κληρωτίδας για την επόμενη Ο.Ε. .

γ. Η οργανωτική επιτροπή και ο οργανωτικός γραμματέας έχουν μόνο οργανωτικές αρμοδιότητες, λειτουργούν δε και αποφασίζουν συλλογικά με απαρτία και πλειοψηφία του ½ των μελών του διοικητικού συμβουλίου. Είναι υπεύθυνη για την φροντίδα του χώρου που στεγάζει την Δ.Η.Τ.Ο., για την κατάρτιση της ημερήσιας διάταξης, για την τήρηση της αλληλογραφίας, την οργανωτική επαφή με άλλες Δ.Η.Τ.Ο. ή άλλους πολιτικούς χώρους, την γραμματειακή υποστήριξη και έχουν εν γένει την φροντίδα όλων των οργανωτικών θεμάτων. Η Δ.Η.Τ.Ο. με την απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων μελών μπορεί να αναθέτει οργανωτικά καθήκοντα σε άλλα μέλη της, για ορισμένο θέμα και για ορισμένο χρόνο. Με την αυτή διαδικασία κληρώσεως επιλέγονται για ένα (1) έτος τρείς (3) υπεύθυνοι ταμειακής διαχείρισης των πόρων της Δ.Η.Τ.Ο. . Οι υπεύθυνοι ταμειακής διαχείρισης λειτουργούν συλλογικά και υποχρεούνται σε μηνιαία βάση να ενημερώνουν τα μέλη της Ο.Ε. και τα μέλη της Τ.Ο για την πορεία των οικονομικών και να καταθέτουν ένα προσχέδιο για τις βραχυμεσοπρόθεσμες υποχρεώσεις της Δ.Η.Τ.Ο. . Στο τέλος κάθε τριμήνου καταρτίζουν πρόχειρο ισολογισμό, ο οποίος μετά από διαβούλευση και συζήτηση εγκρίνεται ή απορρίπτεται από την συνέλευση της Δ.Η.Τ.Ο. .

6. Αρμοδιότητες

α. Οι αποφάσεις των Τ.Ο λαμβάνονται σε συνέλευση. Οι συνελεύσεις των Δ.Η.Τ.Ο. έχουν την αρμοδιότητα να κρίνουν για κάθε θέμα που αφορά το κίνημα και την κοινωνία. Μπορούν να υποβάλλουν προτάσεις, να κρίνουν επί αποφάσεων του κινήματος, να διενεργούν μελέτες και να πραγματοποιούν κάθε είδους εκδηλώσεις. Σε περιπτώσεις κρισίμων θεμάτων τα άλλα όργανα του κόμματος θέτουν υποχρεωτικά αυτά σε συζήτηση ενώπιον των Δ.Η.Τ.Ο. . Οι αποφάσεις των Δ.Η.Τ.Ο. είναι δεσμευτικές για τα όργανα του κινήματος. Η δέσμευση προκύπτει για την σχετικώς πλειοψηφούσα άποψη μεταξύ των Δ.Η.Τ.Ο. . Δεσμευτικότερη μεταξύ των αποφάσεων των Δ.Η.Τ.Ο. είναι αυτή που συγκεντρώνει πανελλαδικά των μεγαλύτερο αριθμό ψήφων αποδοχής. Τα όργανα του κινήματος είναι υποχρεωμένα να σεβαστούν την πλειοψηφούσα άποψη και να κινηθούν προς την κατεύθυνση της υλοποίησής της.

β. Οι συνελεύσεις των Δ.Η.Τ.Ο. είναι αρμόδιες να αποφασίζουν για όλα τα θέματα που τις αφορούν και όλα τα θέματα της εσωτερικής λειτουργίας τους με γνώμονα την δημοκρατία και τις αρχές του δημοκρατικού διαλόγου. Η ισότητα των μελών αποτελεί απαράβατη αρχή της λειτουργίας των Δ.Η.Τ.Ο. .

γ. Οι Δ.Η.Τ.Ο. βρίσκονται σε απαρτία όταν παρευρίσκονται στις συνελεύσεις τους δώδεκα (12) τουλάχιστον μέλη τους. Σε θέματα με γενικότερη σημασία οι Δ.Η.Τ.Ο. μπορούν με απόφασή τους να ορίζουν αυξημένη της ανωτέρω απαρτία που ισχύει μόνο για την συζήτηση του συγκεκριμένου θέματος και για την επόμενη μόνο συνέλευση. Οι Δ.Η.Τ.Ο. αποφασίζουν με την απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων στην συνέλευση μελών.

δ. Οι Δ.Η.Τ.Ο. είναι αποκλειστικά αρμόδιες για την εκλογή των οργάνων του κινήματος και των υποψηφίων ή υποψηφιοτήτων σε κάθε αιρετή θέση. Για τους υποψηφίους στις βουλευτικές εκλογές, το Πολιτικό Συμβούλιο ή το εκάστοτε αρμόδιο λιγότερο αντιπροσωπευτικό όργανο του κινήματος, έχει την αρμοδιότητα να επιλέξει το 20% των υποψηφίων αντικαθιστώντας τους τελευταίους επιλαχόντες κάθε νομού. Η εκπροσώπηση είναι αναλογική και ένας τουλάχιστον υποψήφιος εκλέγεται από τις Δ.Η.Τ.Ο. της επαρχίας προέλευσής του.

ε. Οι Δ.Η.Τ.Ο. μπορούν να θέτουν τις θέσεις τους προς διαβούλευση μέσω διαδικτύου. Με απόφαση των Δ.Η.Τ.Ο. που λαμβάνεται κατά πανελλαδική πλειοψηφία μπορεί ένα ζήτημα να τεθεί σε πανελλήνια διαδικτυακή ψηφοφορία. Σε κάθε Δ.Η.Τ.Ο. τηρείται δημόσια και ανοικτά προσβάσιμο αρχείο με τις απόψεις που προτάθηκαν και ψηφίστηκαν. Το κίνημα οφείλει να οργανώσει βάση δεδομένων ελεύθερα προσβάσιμη, όπου θα εκτίθενται οι αποφάσεις και απόψεις των Δ.Η.Τ.Ο. .Μέσω βήματος ανοικτού διαλόγου μπορούν οι Δ.Η.Τ.Ο. και τα μέλη τους να θέτουν ζητήματα προς επεξεργασία, συνδρομή, εξέταση και ψήφιση. Το κίνημα παρέχει τα απαραίτητα τεχνικά μέσα για την ασφαλή εκτέλεση των ανωτέρω.
στ.. Σε θέματα τοπικού ενδιαφέροντος δεσμευτικές κατά τα ανωτέρω είναι οι αποφάσεις των Δ.Η.Τ.Ο. της περιφέρειας ή του τόπου που αφορά το εκάστοτε ζήτημα.
ζ. Η συνέλευση της Δ.Η.Τ.Ο. είναι η μόνη αρμόδια για κάθε θέμα που αφορά την λειτουργία και την οργάνωσή της και μπορεί ελεύθερα με πλειοψηφία 3/5 των παρόντων μελών της να παύει ή να αντικαθιστά κάθε της όργανο. Η σχετική προς τούτο πρόσκληση πρέπει υποχρεωτικά να εγγράφεται στην ημερήσια διάταξη και να κοινοποιείται στα μέλη, με κάθε πρόσφορο τρόπο δέκα (10) τουλάχιστον ημέρες πριν την συνέλευση.

7. Επιτροπές

Για την μελέτη συγκεκριμένων θεμάτων οι Δ.Η.Τ.Ο. έχουν το δικαίωμα να συγκροτούν με απόφασή τους επιτροπές μελών τους, με εθελοντική συμμετοχή και όχι λιγότερα από πέντε (5). Η περαιτέρω συμμετοχή στις επιτροπές είναι δυνατή με απόφαση είτε της συνέλευσης είτε της ίδιας της επιτροπής. Οι επιτροπές έχουν δομή και αρμοδιότητες ανάλογες των Δ.Η.Τ.Ο. και αποφασίζουν για την λειτουργία τους με αποφάσεις τους λαμβανόμενες με απόλυτη πλειοψηφία. Τα πορίσματα και απόψεις των επιτροπών των Δ.Η.Τ.Ο. εισάγονται προς συζήτηση και έγκριση στις συνελεύσεις τους.

8. Οι συνελεύσεις συνέρχονται με κλήση του οργανωτικού γραμματέα που πρέπει να περιλαμβάνει και τα θέματα της ημερήσιας διάταξης. Η κλήση γνωστοποιείται στα μέλη της Δ.Η.Τ.Ο. με κάθε πρόσφορο μέσο δύο (2) τουλάχιστον ημέρες πριν την σύγκλησή της . Οι συνελεύσεις των Δ.Η.Τ.Ο. αποφασίζουν για κάθε θέμα που τις αφορά, ως και για τον χρόνο, τόπο και θέματα της επόμενης Δ.Η.Τ.Ο. . Είναι σκόπιμο οι ημέρες και ώρες σύγκλισης των συνελεύσεων να είναι σταθερές. Δέκα (10) μέλη της Δ.Η.Τ.Ο. με έγγραφη δήλωσή τους μπορούν να συγκαλούν έγκυρα συνέλευση, ανακοινώνοντας ταυτόχρονα και τα θέματα της ημερήσιας διάταξής της. Τα ανωτέρω ισχύουν κατ’ αναλογία και στην έκτακτη σύγκληση αυτή.
Με την σύμφωνη γνώμη της απόλυτης πλειοψηφίας των μετεχόντων μπορεί να συζητηθεί στην συνέλευση και θέμα εκτός ημερήσιας διάταξης. Ουδείς παρεμποδίζεται στην διαβούλευση και στην έκφραση των απόψεων και θέσεών του, με βάση τις αρχές του δημοκρατικού διαλόγου και του σεβασμού των δικαιωμάτων των άλλων. Παρακώλυση των διαδικασιών απαγορεύεται. Οι Δ.Η.Τ.Ο. με απόφασή τους μπορούν να εξαιρέσουν αριθμό τοποθετήσεων εφόσον κρίνουν ότι αυτές δεν απηχούν πραγματικές νέες απόψεις, αλλά γίνονται προς παρακώλυση της διαδικασίας. Οι αποφάσεις των Δ.Η.Τ.Ο. οφείλουν να είναι σύμφωνες με τις αρχές της δημοκρατίας και του σοσιαλισμού.

9. Το ΠΑΣΟΚ οφείλει να εξασφαλίζει στα μέλη των Δ.Η.Τ.Ο. συνεχή, ανοικτά και ελεύθερα προγράμματα παιδείας και εκπαίδευσης μέσω του διαδικτύου, τα οποία δεν μπορούν να είναι λιγότερα κάθε φορά από οκτώ (8). Οι Δ.Η.Τ.Ο. έχουν την δυνατότητα να αποφασίσουν για το αντικείμενο και περιεχόμενο των προγραμμάτων αυτών. Η πρόσβαση στα προγράμματα αυτά και στο διαδίκτυο μέσω των Η/Υ των Δ.Η.Τ.Ο. είναι ελεύθερη για όλα τα μέλη τους.

10. Πειθαρχικά παραπτώματα.

Οι Δ.Η.Τ.Ο. πρέπει να αποφεύγουν τους πειθαρχικούς ελέγχους, αφού σκοπός τους είναι η ελεύθερη διατύπωση και ανάπτυξη απόψεων. Ο πειθαρχικός έλεγχος πρέπει να ασκείται με ιδιαίτερη φειδώ και κατά βάση για παραπτώματα που αποτελούν παραβάσεις του κοινού δικαίου ή των κανόνων δημοκρατικής λειτουργίας που θεσπίζονται στις Δ.Η.Τ.Ο.

Οι Δ.Η.Τ.Ο. είναι αρμόδιες για την επιβολή πειθαρχικών κυρώσεων στους μετέχοντες σε αυτές, αποφασίζοντας με πλειοψηφία των 2/3 των παρόντων μελών που δεν μπορεί να είναι λιγότερα από τριάντα (30). Οι Δ.Η.Τ.Ο. οφείλουν να κρίνουν με βάση την βαρύτητα κάθε παραπτώματος και να ψηφίσουν σε συνέλευση κώδικα παραπτωμάτων.

11. Διαφθορά

Τα μέλη των ΔΗ.Τ.Ο. συζητούν ζητήματα διαφθοράς, διαπλοκής ή κατάχρησης εξουσίας που αφορούν μέλη τους. Οι συζητήσεις γίνονται με την παρουσία του θιγομένου. Ο θιγόμενος εφόσον ληφθεί σχετική απόφαση καλείται να παύσει την συμπεριφορά που θίγει το ΠΑΣΟΚ, την ΔΗ.Τ.Ο. και τα μέλη της. Εάν εξακολουθήσει, με νεότερη απόφαση που δημοσιεύεται διαγράφεται αιτιολογημένα από μέλος της ΔΗ.Τ.Ο. και του ΠΑΣΟΚ.

Τα μέλη των ΔΗ.Τ.Ο. προκειμένου να γίνουν μέλη της παραιτούνται ρητά του δικαιώματος να μηνύσουν, εγκαλέσουν ή ασκήσουν αγωγή εναντίον άλλων μελών της ΔΗ.Τ.Ο. για τις αναφορές και τις θέσεις τους επί τέτοιων ζητημάτων.
Οποιος παραβιάσει την ανωτέρω αρχή διαγράφεται αυτοδίκαια από μέλος της ΔΗ.Τ.Ο., του ΠΑΣΟΚ και από όλα τα όργανά του.

 

Αρθρο 21

Με τους αυτούς όρους και προϋποθέσεις και ανάλογους κανόνες λειτουργίας μπορούν να συγκροτούνται οργανώσεις μέσω του διαδικτύου. Για τα τοπικά θέματα που αφορούν τα μέλη τους, αυτά μπορούν να μετέχουν σε οργανώσεις τοπικού χαρακτήρα.

Αρθρο 22

Οργανώσεις επαγγελματικού ή άλλου ειδικού προσανατολισμού μπορούν να ιδρύονται μόνο με συμβουλευτικό ή οργανωτικό χαρακτήρα χωρίς συμμετοχή στις αποφάσεις του κινήματος.

Άρθρο 23 Δευτεροβάθμιες οργανώσεις τοπικού χαρακτήρα.

1.         Οι ΔΗ.Τ.Ο. μπορούν με απόφασή τους να ιδρύουν δευτεροβάθμιες οργανώσεις σε επίπεδο, νομού, περιφέρειας ή οποιουδήποτε άλλου προσδιορισμού επιθυμούν και κρίνουν σκόπιμο. Για την ίδρυση και την συμμετοχή μίας ΔΗ.Τ.Ο. σε δευτεροβάθμια οργάνωση απαιτείται απόφαση των μελών της που λαμβάνεται με την συνήθη απαρτία και πλειοψηφία.

2.         Οι ιδρυόμενες δευτεροβάθμιες οργανώσεις μπορούν να έχουν μόνο συντονιστικό ή οργανωτικό χαρακτήρα και αρμοδιότητες. Η άσκηση κάθε άλλης αρμοδιότητας δεν είναι δυνατή. Οι αποφάσεις των δευτεροβάθμιων οργανώσεων για τα θέματα που τις αφορούν δεν δύνανται να έχουν δεσμευτικό χαρακτήρα παρά μόνο για απλά συντονιστικά ή οργανωτικά ζητήματα. Δεν έχουν επίσης την δυνατότητα πολιτικής πρότασης στις ΔΗ.Τ.Ο..

3.         Οι ΔΗ.Τ.Ο. μετέχουν στις δευτεροβάθμιες οργανώσεις με ίσο αριθμό εκπροσώπων.

4.         Οι δευτεροβάθμιες οργανώσεις λειτουργούν εσωτερικά με ανάλογη εφαρμογή των όρων που ισχύουν για τις ΔΗ.Τ.Ο. και πάντα δημοκρατικά. Σε περίπτωση έντονων διχογνωμιών αρμόδιες για την επίλυση των ζητημάτων είναι οι ΔΗ.Τ.Ο.  που μετέχουν σε αυτές.

5.         Τα κεντρικά όργανα του κινήματος μπορούν να προτείνουν στις ΔΗ.Τ.Ο. την δημιουργία δευτεροβάθμιων οργανώσεων με τα ανωτέρω πάντα χαρακτηριστικά και αρμοδιότητες.

6.         Σε κάθε περίπτωση, η απόφαση για την δημιουργία, την διάλυση  ή διάσπαση των ΔΗ.Τ.Ο., όπως και για κάθε θέμα που αφορά την συμμετοχή σε αυτές, ανήκει στις ΔΗ.Τ.Ο. .

 

Νοέμβριος 17, 2007

ΤΟ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ : ΕΝΑ ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ ΓΙΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ

ΤΟ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ: ΕΝΑ ΑΙΩΝΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ ΓΙΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ 

(Θεώρησα αναγκαίο να συμπληρώσω το προηγούμενο κείμενό μου με μερικά πράγματα που δεν γράφτηκαν) 

Α.        Προσπαθώντας να συλλάβω την έννοια και την αναγκαιότητα του καταναλωτικού κινήματος, άρχισα να σκάβω, ως τυμβωρύχος της ιστορίας του ανθρώπου έψαχνα βαθειά να βρω τον θησαυρό που κρύβει, τελικά έφτασα μέχρι τα παγωμένα σπλάχνα της, μέχρι την αρχή της παρουσίας του ανθρώπου πάνω στην γη … .  

Δεν θα εξετάσω αν ο άνθρωπος φτιάχτηκε ή αν ήρθε από αλλού ή αν εξελίχθηκε ως είδος από τον πίθηκο. Αυτό όμως που εννόησα γυρνώντας προς τα πίσω θαρρώ πως είναι ένα κλειδί για το παρόν και το μέλλον.

Ο άνθρωπός από την αρχή της παρουσίας του πάνω στην γη έχει την ανάγκη να καταναλώνει: να τρέφεται πρώτα απ’ όλα, να ντύνεται, να βρίσκει στέγη – καταφύγιο από τους εχθρούς του, να ερωτεύεται, να αναπαράγεται, να επιβιώνει ως άτομο, ως κοινωνία – αγέλη, ως είδος. Πρόκειται για μία βιολογική λειτουργία – αναγκαιότητα που υπακούει στα βασικά ένστικτα – βιολογικές ανάγκες και τίθεται σε αντικερασμό ενός άλλου φόβου: του φόβου του θανάτου.  Τα βασικά αυτά στοιχεία (εκτός από το θέμα του φόβου του θανάτου) δεν άλλαξαν ποτέ, ούτε θα αλλάξουν, όχι μόνο για τον άνθρωπο αλλά για κανένα έμβιο όν πάνω στην γη.

Στην χρεία της κατανάλωσης – που δεν είναι τίποτα άλλο από την χρεία της επιβίωσης βιολογικής και αγελαίας και στην αντιμετώπιση του φόβου του θανάτου – βασίστηκαν και δομήθηκαν οι πρώτες εξουσίες.

          Ο 1ος ηγέτης – αρχηγός – «κεφαλαιούχος» ήταν αυτός που είχε την τύχη, την διάπλαση ή το μυαλό να σκοτώσει κάποιο ζώο. Στην αρχή ίσως να μην υπήρχαν ανταλλάγματα, κάποια στιγμή μέσα στην αγέλη – κοινωνία ίσως να τον σκότωσαν και αυτόν οι άλλοι για να του πάρουν την τροφή. Ομως αυτός ο ίδιος είναι ο 1ος άνθρωπος που κάποια στιγμή δημιούργησε την έννοια της εξάρτησης των άλλων από αυτόν και τα αγαθά του. Σύντομα, ο κεφαλαιούχος μετατράπηκε στον πρώτο αρχηγό, στον πρώτο «ηγέτη» …  . Δεν μπορώ να πω με βεβαιότητα, εάν αυτό που τον έκανε να «εκμεταλλευτεί» ατομικά το «κεφάλαιό», ήταν η ικανοποίηση άλλων αναγκών βιοτικών, ψυχισμικών ή μεικτών. Δηλαδή εάν το κεφάλαιό του χρησιμοποιήθηκε για την κάλυψη άλλων βιοτικών αναγκών ή για την ικανοποίηση ψυχικών αναγκών (επιβολή μέσα στην αγέλη) ή εάν ήταν και τα δύο ή κάτι άλλο. Αυτό μόνο στα βάθη της ανθρώπινης ιστορίας και φύσης μπορούμε να το ανακαλύψουμε. Η πραγματικότητα όμως είναι ότι το «κεφάλαιο» αυτό χρησιμοποιήθηκε, αναλώθηκε και έγινε αντικείμενο εξουσιαστικής φύσης απέναντι στα άλλα μέλη της κοινότητας – αγέλης.   

Κάποια στιγμή, όμως, κάπως έτσι, από την ανάγκη της κατανάλωσης που είναι ανάγκη επιβίωσης, γεννήθηκε η ατομική ιδιοκτησία, κυρίως ως χρηστικό πλεονέκτημα, κάπως έτσι δημιουργήθηκαν οι πρώτοι στρατοί, πεινασμένων λακέδων που προστάτευαν τον «κύριο της τροφής» και την τροφή μαζί, παίρνοντας ένα ξεροκόμματο, ένα μερίδιο για να την προστατεύουν.

Ετσι γεννήθηκε η εξουσία και πάνω στο κεφάλαιο τροφή και κάλυψη βιοτικών αναγκών δομήθηκε ένας ολόκληρος μηχανισμός υπηρετών του «κεφαλαιούχου». Πλέον ο ηγέτης είχε την δυνατότητα να μην πολυκυνηγά, να σκέπτεται πως θα διατηρήσει και θα επαυξήσει την δύναμή του, την «περιουσία» του, πως θα επιβάλλει την κυριαρχία του στα άλλα μέλη της αγέλης, πως αυτός θα νικήσει τον θάνατο είτε με την γονιδιακή συνέχειά του (τέκνα) είτε με την θεϊκή «παρέμβαση». Κάπως έτσι, με το ζητούμενο του «έχειν» και του «είναι»  έγιναν και οι πρώτοι πόλεμοι, οι πρώτοι κατακτητικοί ιμπεριαλισμοί. Με την παροχή τροφής και ασφάλειας εξημερώθηκαν τα πρώτα «άνοα» ζώα για να γίνουν και τα ίδια τροφή μετά, αλλά και για να αποτελέσουν ιδιοκτησία και αντικείμενο εκμετάλλευσης από τους κυρίους τους, έναντι των λοιπών μελών της κοινότητας. 

Κάπως έτσι δομήθηκαν οι πρώτοι εξουσιαστικοί μηχανισμοί. Πάνω στο «έχειν», δομήθηκε και ένα διαφορετικό «είναι», ως συνειδητοποίηση  και εκμετάλλευση του «έχειν». Πλέον ο «ηγέτης» εύρισκε ρόλους για τον καθένα κι όταν ερχόταν η πείνα στην αγέλη και αγρίευαν τα πράγματα αυτός γινόταν πιο ισχυρός, μέχρι που έφτασε να επικαλείται τον Θεό, ακόμα και ως πατέρα του και τους νόμους που του υπαγόρευσε. Το «είναι» δομήθηκε μέσα από την χρήση του «έχειν». Οταν κάτι από τα δύο αυτά στοιχεία του «είναι» και του «έχειν» εμφανώς απουσίαζε από τον «κεφαλαιούχο» επερχόταν η ανατροπή του, από έναν άλλο φορέα του «έχειν» , που στηριζόταν αρχικά μόνο ή πάντα στο δομημένο «είναι» του προηγουμένου, που συχνά παρουσιαζόταν ως σύστημα θεόσταλτων κανόνων και ως ένα προσωπικό αλισβερίσι μεταξύ θεού και φορέα του «εχειν» και του «είναι». Στην πορεία, όταν η κάλυψη του βιωτικού «έχειν» έγινε κτήμα των περισσοτέρων, των πολλών, αποδομήθηκε το υπάρχον «είναι» (που στηριζόταν στο «έχειν» του ενός ή των λίγων) και μέσα από συναποφάσεις των πολλών, της πλειονότητας, γεννήθηκε στην Ελλάδα το «είναι» της πραγματικής δημοκρατίας και καταργήθηκε το «έχειν» και «είναι» του ενός ή των λίγων. Τους, κατά την γνώμη μου, όρους δόμησης και αποδόμησης του «έχειν» και «είναι » της δημοκρατίας επιφυλάσσομαι να εκθέσω σε άλλο κείμενό μου.     

Εν συνεχεία και αφού η αποδόμηση του παλαιού «είναι» ήταν πλήρης, σε περιόδους δύσκολες για το «έχειν» , ο Πλάτωνας στηριζόμενος στον Ηράκλειτο, εφηύρε την μεταφυσική των κανόνων του «είναι», ως νέα συνιστώσα στην πολιτική σκέψη : Ο Σωκράτης εκτελείται υπακούοντας στην μεταφυσική του «είναι» που εσφαλμένα κατά τον Πλάτωνα δεν θέσπισαν οι «άριστοι» – «καλοί  κ αγαθοί», αλλά  η εσφαλμένη συλλογική αντίληψη των αδαών – όλων. Μέσα στην ίδια συλλογιστική ήδη είχε προδομηθεί και προεκφραστεί από τους σοφιστές η ατομική αναγκαιότητα ενός άλλου παράγοντα: του «δει έχειν και είναι», ως παράγοντας διαμόρφωσης  και του συλλογικού «δει έχειν και είναι».  Και για το ζήτημα αυτό επιφυλάσσομαι να εκθέσω την άποψή μου.  

 Η δημοκρατία έπαυσε να υφίσταται όταν το «έχειν» των πολλών ξαναέγινε δύσκολο και δομήθηκαν νέα «έχειν» των ολίγων ή του ενός που επανήλθαν στον καθορισμό του «είναι». Παράλληλα όμως συνέχιζε πλέον να υπάρχει και το «δει έχειν και είναι» , το οποίο για πολλούς αιώνες παρεμποδιζόταν στην έκφρασή του από το «μή έχειν» και τους κανόνες του «είναι» που απαγόρευαν ή καθιστούσαν σχεδόν αδύνατη την αναζήτηση του «δει έχειν και του δει είναι».  Από την αναγέννηση και μετά το πλάτεμα του «έχειν» επανέφερε την αναθεώρηση του «είναι» και των κανόνων του. Κάπου εκεί ξεκινά και η επανεμφάνιση του «δει έχειν» και του «δει είναι» που καταντά λόγω του ατομικιστικού χαρακτήρα με τον οποίο προβάλλεται σημαντικός παράγοντας στο οπλοστάσιο της συντήρησης που πλέον εδώ και πολλά χρόνια πέρασε στην φάση του «υπέρ-έχειν» και «υπέρ-είναι», σε μία  νέα αλαζονική, αλλά και ματαιόδοξη στην πραγματικότητα, αντίληψη της ατομικότητας. Στην κοινωνία – αγέλη πλέον οι ίδιες οι παλαιές δομές διαμορφώνονται ανάμεσα στο «μη έχειν» , στο «εχειν», στο «δει έχειν» και στο «υπέρ έχειν» που καθορίζουν αποκλειστικά και ανάλογα με την δυναμική τους, το ατομικό και συλλογικό «είναι». Αναπαράγεται συνεπώς στην ουσία του το μοντέλο της σπηλιάς – ζούγκλας. Για το δικό μας συλλογικό και ατομικό «δει» είναι ευνόητο ότι πρέπει να προτιμήσουμε το μοντέλλο εκείνο σύμφωνα με το οποίο το «είναι» δεν καθορίζεται από το «έχειν», θωρακίζοντας την συνολική συλλογική  βιωτική επάρκεια του «έχειν» , ώστε να μην ξαναβγούν στην επιφάνεια τα ατομικιστικά «δει έχειν» και  «δει είναι» και προστατεύοντας ελευθεριακά το «έχειν» και το «είναι» από την ατομική και συλλογική αλαζονεία.       

Επανέρχομαι στο προηγούμενο κείμενό μου με κάποιες διαπιστώσεις: ότι από το «προπατορικό αμάρτημα» μέχρι σήμερα, η εξουσία δομήθηκε πάνω στην ανάγκη για επιβίωση, στην βιοτική – βιολογική χρεία κάλυψης των  πιο πάνω αναγκών, υλικών και «ψυχολογικών», πάνω στην κατανάλωση των «αγαθών», πάνω στην εξάρτηση για επιβίωση και ψυχολογική ισορροπία.

Καθώς οι αιώνες κύλισαν, το ίδιο μοντέλο παρέμεινε, δεν άλλαξε ποτέ … . Όμως η αλήθεια υπάρχει μέσα μας, την ξέρουμε, δεν χρειάζεται ο «τυμβωρύχος» για να την καταλάβουμε, απλά υποκύπτουμε στις ανάγκες μας, αυτές εκμεταλλεύονται χιλιάδες χρόνια τώρα, οι ιδιοκτήτες, οι «κάτοχοι των μέσων» διαβίωσης, στις ίδιες ή εφευρίσκοντας νέες ανάγκες, υλικές και ψυχολογικές, για να διατηρείται ο τυχαίος και άνισος «νόμος» της αγέλης. Και οι ίδιοι ματαιόδοξοι δεν αντιλαμβάνονται ότι θα τους ξεπεράσει ο αιώνιος νόμος του βιολογικού θανάτου.

            Κάποιες στιγμές όταν οι περισσότεροι άνθρωποι μιας κοινωνίας – αγέλης κατάφεραν να αποκτήσουν το επίπεδο ευδαιμονίας, υλικής και ψυχολογικής, που τους εξασφάλιζε την ανεξαρτησία τους, απαίτησαν να καταργηθούν οι βασιλιάδες ηγέτες, μετά από αυτούς οι τύραννοι και γεννήθηκε στον τόπο μας, η Δημοκρατία, που εκφράζει την ισότητα των πολιτικών δικαιωμάτων, την ισότητα στην ελευθερία.

            Όπως καλά γνωρίζει όποιος αντιλαμβάνεται την ιστορία σαν ροή πληροφοριών και αξιών, η ανισότητα και η ανεπάρκεια επανήλθε και μαζί με αυτήν το σκοτάδι των «ηγετών», που φρόντιζαν πάντα να έχουν πολλά και επαρκή ενώ οι υπόλοιποι να μην έχουν τα απαραίτητα αγαθά επαρκούς διαβίωσης.

Β.          «Γιατί τα γράφεις όλα αυτά τα στοιχεία πολιτικής φιλοσοφίας σε ένα άρθρο για το καταναλωτικό κίνημα;» θα αναρωτηθούν κάποιοι και κάποιες από εσάς, «τι σχέση έχουν;».

            Εχουν σχέση, διότι το καταναλωτικό κίνημα πρέπει να εννοήσει τον τεράστιο πολιτικό και κοινωνικό ρόλο του. Το καταναλωτικό κίνημα και η κοινωνία όλη πρέπει να εννοήσει ότι το παιχνίδι της ανεπάρκειας των βασικών βιοτικών υλικών και ψυχολογικών αγαθών, η αδυναμία εξασφάλισης αυτών δια βίου, ως συνώνυμο της επιβίωσης και της ισορροπίας, εξακολουθεί να ελέγχει την ζωή του πολίτη, την ζωή του ανθρώπου και να τον κρατά δέσμιο των εξουσιών όσων έχουν και ελέγχουν. Η ιστορία της αγέλης προβάλλεται ως ταινία, σε μεγαλύτερη αίθουσα και σε μεγαλύτερο ακροατήριο. Αυτοί, οι ελάχιστοι που έχουν στην κυριότητά τους τα αγαθά, φροντίζουν να μην έχουν οι άλλοι, οι πολλοί για να μπορούν να βρίσκουν εύκολα ανθρώπους πρόθυμους να τους προσφέρουν τις υπηρεσίες τους, ανθρώπους αδύναμους και ανίκανους να αντισταθούν στην έλλειψη των βασικών βιοτικών αναγκών.

            Το καταναλωτικό κίνημα οφείλει από τούτο να ξεκινά τους αγώνες του: να απαιτήσει το δικαίωμα όλων στην απόκτηση των βασικών βιοτικών, υλικών και ψυχολογικών – πνευματικών αγαθών, χωρίς παραχωρήσεις από τους πολίτες. Αυτός πρέπει να είναι ο σαφής πρωταρχικός του στόχος που του προσδίδει τον ουσιαστικό κοινωνικό χαρακτήρα. Το καταναλωτικό κίνημα πρέπει να συνειδητοποιήσει τον κοινωνικό του ρόλο, να παρέμβει και να αγωνιστεί για να έχουν όλοι την δυνατότητα να αποκτήσουν τα βασικά βιοτικά αγαθά, χωρίς να παραχωρούν ένα κομμάτι από τον εαυτό τους σε αυτούς που έχουν την κυριότητα ή την διαχείριση των αγαθών.

Το καταναλωτικό κίνημα οφείλει να παρεμβαίνει στην διαιώνιση της ιστορίας της αγέλης με σκοπό να πάψουν οι εξαρτήσεις και να απελευθερωθούν οι άνθρωποι. Είναι σαφής, πολιτικός, σημαντικός και πολύπλευρος ο ρόλος που οφείλει να διαδραματίσει στο μέλλον.

 Γ. 1.       Με ένα τεράστιας αξίας κείμενό του ο Ν.Μ., έθεσε και προσδιόρισε την λειτουργική πολιτική αξία του καταναλωτικού κινήματος. Εκείνο που βαθιά εντυπώθηκε στην σκέψη μου από την ανάλυση του Ν. Μ. είναι η θέση του ότι τα κέρδη των αγώνων του εργατικού κινήματος ματαιώνονται και καθίστανται άνευ ουσίας όταν κατά την κατανάλωση αγαθών δεν υπάρχει ένα αντίστοιχο κίνημα που να γίνεται φραγμός στην κερδοσκοπία, καθώς αυτή έρχεται να εκμηδενίσει τα όποια μισθολογικά κέρδη των εργαζομένων. Είναι εξαιρετικά εύκολο να εννοήσουμε τα ανωτέρω, εάν σκεφτούμε την μείωση των αποδοχών των εργαζομένων ως προς την αγοραστική τους αξία, παίρνει δηλ. αύξηση 50 Ευρώ μηνιαίως ο εργαζόμενος αλλά αυτή «αναλώνεται» όχι σε κάποιες νέες δυνατότητες, αλλά στην αύξηση των τιμών των προϊόντων και των υπηρεσιών.  

2.       Το ζήτημα έχει μεγάλη και ουσιαστική κοινωνική και πολιτική αξία, καθώς, το μεν εργατικό κίνημα έχει τις δομές και αρχές του και προσπαθεί να λειτουργήσει στο πλαίσιο της σχέση εργασίας και των αποτελεσμάτων της, το δε καταναλωτικό κίνημα στερείται ακόμα και εννοιολογικού ορισμού, με αποτέλεσμα «καταναλωτικό κίνημα» να θεωρούνται κάθε είδους ανάξια λόγου μορφώματα και πρόσωπα με αντίστοιχες πρακτικές και θέσεις.  

3.       Ξεκινώντας από το γεγονός ότι ορισμός της έννοιας του «καταναλωτικού κινήματος» και συνακόλουθα και των ενώσεων καταναλωτών δεν υφίσταται, αλλά ο καθένας το εννοεί όπως ο ίδιος θέλει, θαρρώ ότι θα ήταν αναγκαίο να εισέλθουμε στην προσπάθεια ψηλάφησης, κατανόησης και καθορισμού κάποιων βασικών εννοιών και αρχών.

Τι θα μπορούσαμε να ορίσουμε σήμερα ως ένωση καταναλωτών ;

Συστημικά και θεσμικά υπάρχει ο κλασσικός νομικός ορισμός που εκφράζει και την θέση του κράτους – κυβέρνησης, ότι ενώσεις καταναλωτών είναι ενώσεις προσώπων που έχουν νομική προσωπικότητα και σκοπό (μοναδικό κατά την απαράδεκτη επιταγή του νόμου) την προστασία των καταναλωτών, λειτουργούν δε σύμφωνα με τα ειδικώς και δεσμευτικώς οριζόμενα στο νόμο.

Είναι αυτό αρκετό όμως για να αντιληφθούμε και να δημιουργήσουμε καταναλωτικό κίνημα;

Σίγουρα όχι και ποιος τελικά βούλεται και επιδιώκει την μη ύπαρξη πραγματικού ουσιαστικού καταναλωτικού κινήματος;   

Είναι σαφές: το σύστημα, το υπάρχον «είναι»  έχει επιλέξει το ρόλο του «καταναλωτικού κινήματος» που το βολεύει και το εξυπηρετεί στην διατήρησή του. Ο,τιδήποτε πέρα από τους ορισμούς του νόμου που θέσπισε απαγορεύεται, είναι παράνομο και δεν είναι καταναλωτικό κίνημα. Το κίνημα κατά την θεσμική συστημική αντίληψη πρέπει να είναι αυτό, το ελεγχόμενο, μίζερο, λίγο και προδιαγεγραμμένο από το σύστημα.

Είναι σαφές για εμάς ότι δεν μπορούμε να σταθούμε στην συστημική αντίληψη του καταναλωτικού κινήματος, στην λειτουργία του ως μηχανισμού συντήρησης ενός τέτοιου συστήματος, ενός ελεγχόμενου «συνδικαλισμού» που στηρίζει το σημερινό «είναι». Είναι αναγκαίο να ξεπεράσουμε τις δομές που ασφυκτικά θέτει το σύστημα, να σκεφτούμε, να προτείνουμε και να  δημιουργήσουμε νέες δομές που δεν μπορεί να ελέγξει. Οι μορφές, κανόνες και θεσμοί αυτοί πρέπει να έχουν ως σκοπό την δημοκρατική τροποποίηση του «είναι». Σήμερα το καταναλωτικό κοινωνικό κίνημα πρέπει κατά την γνώμη μου να κινείται και στα δύο πλαίσια: και στο συστημικό για να καταφέρει να δημιουργήσει συνειδητοποιημένους πολίτες και να λειτουργήσει ως μοχλός συλλογικοτήτων, αλλά και στο αντι-συστημικό προτείνοντας νέες μορφές του «έχειν» και του «είναι», που απελευθερώνουν τον άνθρωπο από της εκμετάλλευση των βιοτικών- υλικών και ψυχολογικών – αναγκών του και δομούν ένα νέο ελεύθερο και δημοκρατικό γίγνεσθαι, ένα νέο «είναι» σε κάθε του επίπεδο.      

 

 4.       Το κίνημα πρέπει να έχει αρχές, θέσεις και επιδιώξεις, συγκεκριμένες πρακτικές, αλλά και θεωρητικό υπόβαθρο και τελικό σκοπό. Εάν δεν έχει προδιαγεγραμμένο σκοπό, δεν αποτελεί κίνημα, αλλά λιμνάζοντα ύδατα απλής διαχείρισης μιας πραγματικότητας που άλλοι δημιουργούν, έχει την εικόνα αστικού χάππενινγκ διαμαρτυρόμενων ηλιθίων.      

5.       Που τοποθετείται κοινωνικά και πολιτικά το καταναλωτικό κίνημα;

Το καταναλωτικό κίνημα θα πρέπει κατ΄ αρχήν να δεχθούμε ότι αποτελεί κίνημα ευρύτατα και συνολικά κοινωνικό, δεν αναφέρεται δηλαδή σε ορισμένα πρόσωπα, ομάδες ή ιδιότητες (επαγγελματικές, σωματικές κλπ.), αλλά αφορά το κοινωνικό σύνολο, σε όλη την ευρύτητά του. Τούτο είναι αυτονόητο, εάν αναλογιστούμε την λειτουργία της κοινωνίας – κράτους ως οικονομίας παραγωγής και κατανάλωσης σε κάθε επίπεδο.   

6.       Ως «φαινόμενο» και μόρφωμα κοινωνικό το καταναλωτικό κίνημα, εφόσον υφίσταται, έχει ταυτόχρονα και αξία – θέση πολιτική. Για να έχει όμως αληθή και όχι κατ’ επίφαση κινηματικό χαρακτήρα, για να αποκτήσει σάρκα και οστά, πρέπει να προσδιοριστούν με σαφήνεια οι επιδιώξεις του, οι αρχές και οι αξίες του, ακόμα και οι επιλογές του.

 7.       Αναφέρθηκα στον συνολικά κοινωνικό χαρακτήρα του καταναλωτικού κινήματος. Αυτό δεν σημαίνει ότι το καταναλωτικό κίνημα πρέπει να είναι «αταξικό», ότι δεν πρέπει να κάνει τις προτιμήσεις του και να θέτει τις προτεραιότητές του ως προς «αγαθό» που έρχεται να προστατεύσει.

 Ως κριτήρια των επιλογών – προτεραιοτήτων του καταναλωτικού κινήματος θα πρέπει να θέσω:

–        την μαζικότητα των φαινομένων, δηλ. πόσους περισσότερους αφορά μία πρακτική στον τομέα της κατανάλωσης 

–        την επιλογή των στόχων με βάση την χρεία κοινωνικής προστασίας των οικονομικά αδυνάτων προσώπων και κοινωνικών τάξεων.         

Φέρνω ένα παράδειγμα που αφορά αμφότερα τα κριτήρια: υφίσταται π.χ. μία υπέρογκη αύξηση των τιμών στο παιδικό γάλα και μία κυρία που διαμαρτύρεται για την ποιότητα της πανάκριβης γούνας που αγόρασε απαιτώντας άμεση συνδρομή. Η επιλογή του καταναλωτικού κινήματος για άμεση δράση είναι σαφώς αυτή του γάλακτος, καθώς αφορά περισσότερους και δημιουργεί βιοτικά προβλήματα στους οικονομικά αδύναμους και τα παιδιά τους.[1] 

8.       Το καταναλωτικό κίνημα έχει επίσης άξονες κύριας δράσης που αποτελούν και τους στόχους του μέσα στο συστημικό, αλλά και στο αντι-συστημικό πλαίσιο της λειτουργίας του :

–        Κερδοσκοπία – αισχροκέρδεια

–        Ποιότητα (ζωής, προϊόντων, υπηρεσιών)       

–        Εξασφάλιση σε όλους της δυνατότητας κάλυψης των βιοτικών – υλικών και ψυχολογικών αναγκών. 

–        Δημοκρατία (πραγματική και όχι κατ’ επίφαση).

9.       Είναι σαφές ότι το καταναλωτικό κίνημα παρά την ευρύτητα των προσώπων στα οποία απευθύνεται και τα οποία αφορά, οφείλει να έχει τις επιλογές του, επιλογές βαθειά πολιτικές με την ιδιαίτερη κοινωνική τους αξία και σημασία.

Το καταναλωτικό κίνημα οφείλει να μετέχει των πολιτικοκοινωνικών φαινομένων υπέρ των ανθρώπων που είναι αποκλεισμένοι από τα αγαθά, υπέρ των ανθρώπων που βιώνουν την ανεπάρκεια, υπέρ των ανθρώπων που καταπιέζονται ψυχολογικά με χίλιους δυο τρόπους και μεθόδους.  

Το καταναλωτικό κίνημα έχει ως στόχο την κατάργηση των ανισοτήτων και των μηχανισμών που δημιουργούν τα ανωτέρω φαινόμενα : της κερδοσκοπίας, της έλλειψης ποιότητας, της ανεπάρκειας κάλυψης των ανωτέρω αναγκών.  

Το καταναλωτικό κίνημα δεν μπορεί να αρκείται σε ρόλο παρατηρητή των τεκταινομένων, των πρακτικών της αγοράς, των θεσμών και όρων που δημιουργεί, δεν μπορεί επίσης να παίζει ρόλο απλώς συμπληρωματικό των κρατικών αδυναμιών. Το καταναλωτικό κίνημα οφείλει να έχει θέση για τους μηχανισμούς ανισοτήτων και ανεπαρκειών από την γενεσιουργό τους αιτία μέχρι την κατάλυσή τους, που αποτελεί και τον τελικό στόχο του. Στο σημερινό γίγνεσθαι τα κοινωνικά κινήματα έχουν ως στόχο την αυτοκατάργηση τους, την παύση της αξίας και χρησιμότητάς τους, αφού τούτο θα σήμαινε την επίτευξη των σκοπών τους (π.χ. οικολογικό κίνημα, αντιπολεμικό κίνημα).   

Ετσι μόνο μπορεί να αποτελέσει κοινωνικό κίνημα το καταναλωτικό, με την σαφή παρέμβαση στους μηχανισμούς και στην δημιουργία τους, αλλιώς θα συνεχίσει να λειτουργεί ως θεραπαινίδα, ως εθελόντρια του ερυθρού σταυρού[2], λειτουργώντας μόνο παραπληρωματικά στις ανάγκες ενός κοινωνικοοικονομικού συστήματος που διαρκώς παράγει προβλήματα και προβληματικές συνθήκες. 

10.      Είναι σαφές λοιπόν ότι το καταναλωτικό κίνημα χρειάζεται λόγο και σκοπό ουσιαστικά πολιτικοκοινωνικό, ώστε να αποκτήσει σάρκα και οστά και να λειτουργήσει ως κοινωνικό κίνημα αρχών με συγκεκριμένες επιδιώξεις, σκοπούς και πολιτικές.

Θέτω παρακάτω την άποψή μου για τους στόχους του κινήματος ως προς τα ανωτέρω βασικά ζητήματα της πολιτικής του: 

Α.      Αισχροκέρδεια – Κερδοσκοπία

Μία πρόταση νόμου, με ένα μόνο άρθρο που θα ορίζει την έννοια της αισχροκέρδειας ανά κλάδο δικαιοπραξίας. Το ποσοστό επιτρεπτού κέρδους θα πρέπει να ορίζεται επί του καθαρού κέρδους και να επιτρέπει σε όλους την πρόσβαση στο προσφερόμενο αγαθό – υπηρεσία.   

Β.      Ποιότητα (ζωής, προϊόντων, υπηρεσιών).          

Πολυσύνθετος στόχος που πρέπει να λαμβάνει υπόψη του και να καλύπτει σειρά κριτηρίων – παραμέτρων όπως τις βιοτικές – ψυχολογικές ανάγκες, την υγεία, την ασφάλεια κλπ. . Αναγκαία για την επίτευξη του στόχου αυτού είναι η άμεση σύνδεση με τα λοιπά κινήματα και η επιστημονική γνώση.     

Γ.      Εξασφάλιση σε όλους της δυνατότητας κάλυψης των βιοτικών – υλικών και ψυχολογικών αναγκών.          

 Είναι το ουσιαστικό κοινωνικοπολιτικό στοιχείο, καθώς και το αναγκαίο για την ουσιαστική απελευθέρωση του ανθρώπου, από κάθε είδους εξαρτήσεις. Το καταναλωτικό κίνημα μπορεί να συμβάλλει σε αυτό με σειρά δράσεων όπως λαμβάνοντας θέση επί των δομών των ανισοτήτων και ανεπαρκειών, προτείνοντας δράσεις, διαχέοντας γνώση και παιδεία στην κοινωνία, με κοινές δράσεις με άλλα κινήματα που δρουν στην κοινωνία και έχουν τους αυτούς σκοπούς.   

Δ.       Δημοκρατία

           Αναφέρομαι βέβαια στην πραγματική, ανόθευτη άμεση δημοκρατία, στην δημοκρατία της πρότασης και της απόφασης για όλα, στην δημοκρατία του «άρχειν και άρχεσθαι» . Το καταναλωτικό κίνημα πρέπει να είναι άμεσα δημοκρατικό, πρέπει να δομεί θεσμούς άμεσης δημοκρατίας, να δείχνει τον δρόμο για την απελευθέρωση του ανθρώπου, το μέσο και τον σκοπό, όπως προκύπτει από την διαβούλευση όλων και την θέση, αν όχι όλων, των πολλών. Θεσμικά, συστημικά ή αντι-συστημικά, η δημοκρατία αποτελεί αναγκαιότητα για το καταναλωτικό κίνημα, καθώς σκοπός του δεν είναι το ατομικό «έχειν» ή «υπέρ-έχειν», αλλά το συλλογικό «έχειν» που θα διαμορφώσει ένα νεό «είναι».

 Νομίζω ότι για τα θέματα αυτά πρέπει να αρχίσει ένας διάλογος, ουσιαστικός και αδέσμευτος ώστε να συμπληρωθούν ή ακόμα και να τροποποιηθούν οι ανωτέρω θέσεις.  

Θαρρώ πως η διατύπωση αρχών και θέσεων είναι αναγκαία για την πραγματικού κινήματος που θα εκφράζει και θα εξυπηρετεί τις κοινωνικές και ανθρώπινες ανάγκες.     

 


[1] Το παράδειγμα δεν σημαίνει ότι η κυρία της γούνας θα μείνει απροστάτευτη και χωρίς συνδρομή, όμως θα περιμένει την σειρά της ανάλογα με την σημασία των άλλων θεμάτων που θα τεθούν.

[2] Τούτο δεν αποτελεί απαξίωση για το έργο των εθελοντριών, αλλά περιγραφικό όρο

 

Νοέμβριος 8, 2007

ΤΟ ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΥ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΥ

ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΛΕΙΠΕΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΖΩΗ ΜΑΣ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΛΕΙΠΕΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΜΑΣ:

ΤΟ ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΥ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΥ

Κίνημα και πολιτική δίχως στόχους και οράματα για την κοινωνία και τον άνθρωπο είναι ουσιαστικά μια προσπάθεια που δεν πρέπει καν να ξεκινάει. Δεν πρέπει δε να ξεκινάει διότι εγκλωβίζει ανθρώπους, ιδέες και συνειδήσεις σε μία προσπάθεια που δεν έχει αρχή, μέση και τέλος και τελικά έρχεται να λειτουργήσει ως θεραπαινίδα του ήδη υπάρχοντος συστήματος (το οποίο έχει έναν εγγενή και έναν φιλοσοφικό συντηρητισμό) και ως δικαιολογία για την ύπαρξη και την ενίσχυσή του.

Για όσους θέλουν να χαρακτηρίζονται, να λογίζονται και (αυτο)προσδιορίζονται ως σοσιαλιστές, δημοκράτες, αριστεροί, κομμουνιστές, αντιεξουσιαστές, αναρχικοί κλπ. το πολιτικό όραμα, οι πολιτικοί στόχοι για έναν σοσιαλιστικό μετασχηματισμό της κοινωνίας, αποτελεί εκ των, ων ουκ άνευ, στοιχείο της πολιτικής τους φιλοσοφίας και σκέψης, στοιχείο της πολιτικής τους δράσης και πρακτικής και πριν, από όλα τα ανωτέρω, το στοιχείο εκείνο που τους έκανε να αυτοπροσδιοριστούν και να ενταχθούν στον πολιτικό αυτό χώρο. Στην ουσία και στην βάση της η «αριστερά» δεν είναι τίποτε άλλο από ένα απόλυτης ανθρωπιστικής προέλευσης κίνημα που ζητεί πολιτική μετουσίωση στην κοινωνία και στην λειτουργία της.

            Στον χώρο του δημοκρατικού σοσιαλισμού το όραμα είναι ένα και κοινό: άμεση απόλυτη δημοκρατία, απόλυτη ισότητα των ανθρώπων, κοινή κτήση των μέσων παραγωγής με αλλαγή των κοινωνικών, πολιτικών και οικονομικών δομών και στόχων, που σκοπεύουν πλέον στην εξύψωση του ανθρώπου και όχι του κέρδους, στον τερματισμό της κατάστασης εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο, στην πανανθρώπινη παγκόσμια συλλογικότητα με όρους ισότητας, στην κατάργηση της κάθε είδους καταπίεσης και a priori – de iure εξουσίας, στην αχρήστευση και ως εκ τούτου κατάργηση του κράτους μηχανισμών και στην αντικατάστασή του από μια αυτοδιαχειριζόμενη συλλογικότητα της κοινωνίας, χωρίς εξουσίες εξωγενείς προς την θέλησή της, μιας κοινωνίας που αυτοδιαχειρίζεται την ύπαρξή της, που οδεύει προς και πραγματοποιεί την απόλυτη αταξική ισότητα – εξύψωση του ανθρώπου.

            Αυτό είναι το όραμα, ο στόχος που συνοδεύεται από πολλούς επιμέρους αντίστοιχους και εν ολίγοις αυτονόητους στόχους.

            Ο δημοκρατικός σοσιαλισμός επιδιώκει να μετασχηματίσει την σημερινή κοινωνία. Στην προσπάθειά του αυτή έρχεται αναγκαστικά σε ρήξεις και συγκρούσεις με τα κατεστημένα που επιδιώκουν να συντηρήσουν και να επαυξήσουν την ισχύ τους στο παγκόσμιο γίγνεσθαι. Ο δημοκρατικός σοσιαλισμός δεν είναι αυτός που προκαλεί τις συγκρούσεις και τις ρήξεις, απλά γίνεται μέρος τους αναγκαστικά. Η επιθετικότητα, οι απαγορεύσεις, ο ιμπεριαλισμός όχι μόνο δεν είναι γνωρίσματα του δημοκρατικού σοσιαλισμού , ο οποίος εκ προοιμίου τιμά και αγωνίζεται για την ανθρώπινη αξία. Τα χαρακτηριστικά και οι πρακτικές αυτές ανήκουν στους αντιπάλους του, απλά ο δημοκρατικός σοσιαλισμός δεν σκύβει το κεφάλι στις επιδιώξεις τους.

Είναι σαφές πως ό,τι δεν συμφωνεί με τα δεδομένα και τους στόχους του δημοκρατικού σοσιαλισμού, όποιος καπιταλισμός ή άλλος … -ισμός δεν σέβεται την ανθρώπινη αξία και την λογίζει σαν μηχανή παραγωγής – κατανάλωσης, όποιος …-ισμός δεν εφαρμόζει άμεση αληθινή δημοκρατία με άμεση αποφασιστική αρμοδιότητα του ανθρώπου – πολίτη σε κάθε πτυχή της κοινωνικής ζωής, δεν αποτελεί δημοκρατικό σοσιαλισμό και βρίσκεται απέναντί του, ανάλογα με τον βαθμό προσβολής των αξιών του. Αυτά τα αναφέρω, όχι για να ασκήσω πολεμική, αλλά για να καταστεί επιτέλους διακριτό το πλαίσιο λειτουργίας και δράσης του νοούμενου ως «αντιπάλου»

            Βλέποντας το τι είναι δημοκρατικός σοσιαλισμός, αυτόματα αντικρίζουμε και τον πολιτικό αντίπαλο, την άλλη πλευρά και τις αντίθετες επιδιώξεις της … . Την  άλλη πλευρά που την γνωρίζουμε, την βιώνουμε καθημερινά και γι΄αυτό τον λόγο είμαστε ταγμένοι με τον δημοκρατικό σοσιαλισμό.

      

Τα βασικά χαρακτηριστικά της αντίπαλης πλευράς είναι η απαξίωση του ανθρώπου, η μετατροπή του σε μηχανή παραγωγής – κατανάλωσης, η υποχειριοποίησή του, η εξάρτηση του από τεχνητές βιοτικές και ψυχολογικές ανάγκες και η εκμετάλλευση των πραγματικών βιοτικών και ψυχολογικών αναγκών του, η περιθωριοποίηση, η αλλοτρίωση, η οχλοποίηση, ο έλεγχος της πληροφορίας και της γνώσης και πολλά, πολλά άλλα. Είναι, επίσης, η έλλειψη πραγματικής δημοκρατίας δηλ. του δικαιώματος του ανθρώπου να αποφασίζει αδέσμευτα για την κίνηση της κοινωνίας – να θεσπίζει μέσα από την συλλογικότητα της πλειοψηφίας τους νόμους, η δημιουργία θεσμών καταπίεσης και εξάρτησης, οι μηχανισμοί εξουσιαστικής γραφειοκρατίας, η μεταφυσική άποψη για το νόμο, οι πόλεμοι, οι τεχνητές εχθρότητες μεταξύ των λαών, ο ιμπεριαλισμός, η θεοποίηση του κέρδους και της εξουσίας, …. .  

            Το πρόβλημα της αριστεράς ευρύτερα είναι αυτό της θέσης σε απλή αντιπαλότητα, χωρίς αντίστοιχη πρόταση προς την κοινωνία και για την κοινωνία και τον άνθρωπο. Πρόταση θέσμισης ενός άλλου κοινωνικού μοντέλου οργάνωσης, διαφορετικού από τους μαύρους … -ισμούς που κυριαρχούν.

Το πρόβλημα της αριστεράς είναι πρόβλημα προσδιορισμού της θέλησής της και του οράματός της, είναι πρόβλημα τόλμης για την κατανόηση των επικρατούντων – …ισμών και αγώνα για την αντικατάστασή τους.

Ζαλισμένη η αριστερά, δεν πιστεύει στην φύση της την ίδια, δεν γνωρίζει κατά κυριολεξία που οδεύει, που θέλει να πάει, πηγαινοέρχεται στα αχανή λιβάδια του καπιταλισμού και δεν μπορεί να δει παραπέρα, απλά αντιδρά αταβιστικά στις τρομερές ορέξεις του.

Σύμφωνα με τα προεκτεθέντα, δεν μπορώ να εντάξω στον δημοκρατικό σοσιαλισμό την απλή άρνηση – πολεμική στα σχέδια του καπιταλισμού που συνεχώς παράγει καταπίεση και ασκεί επιθετικότητα. Στην ατέρμονα αυτή προσπάθεια ο αμυνόμενος θα κουραστεί και θα χάσει το παιχνίδι. Ούτε μπορώ να εντάξω στον δημοκρατικό σοσιαλισμό όσους υποστηρίζουν πως το μόνο πρότυπο κοινωνικής οργάνωσης είναι αυτό του καπιταλισμού (ιδιωτικού ή κρατικού) επιδιώκοντας απλά να τον κάνουν κατ’ όπως νομίζουν καλύτερο.

Ο καπιταλισμός και η εξουσία που εκφράζει θεριεύει έτσι συνεχώς, ουσιαστικά αντί να αντικαθίσταται, γίνεται σοφότερος από την κριτική που του γίνεται και προσέχει στην λειτουργία του, ώστε να διατηρήσει και να επαυξήσει τα κεκτημένα του.

Το πρόβλημα της σοσιαλδημοκρατίας στην Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο από την θεώρησή της αυτή ξεκινά, δεν είναι τελικά αποτελεσματική στον αγώνα της με τον καπιταλισμό, τον κάνει ισχυρότερο, τον διδάσκει, του δίνει νέες θεσμικές δυνατότητες και τελικά τον στηρίζει, ακόμα και με κερδοφόρες παραγωγικές ιδέες και δυνατότητες.

Παράλληλα, με τα όποια κηρύγματα, πολιτικές και στόχους της δεν δίνει στον άνθρωπο τον στόχο της βιοτικής και ψυχολογικής επάρκειας ως δεδομένο ενός νέου συστήματος κοινωνικής οργάνωσης και πορείας. Προσπαθεί απλώς να  κατατάξει τον άνθρωπο σε μία καλύτερη θέση μέσα στο υπάρχον σύστημα.

Ουσιαστικά η σοσιαλδημοκρατία προβαίνει σε νέες κατατάξεις ευρύτερου «ταξικοειδούς» χαρακτήρα: προνομιούχοι και μη προνομιούχοι, εργαζόμενοι – άνεργοι, υψηλόμισθοι – χαμηλόμισθοι. Η κατάταξη στις ομάδες αυτές απλώς χρησιμοποιείται για την απόλαυση κάποιων βοηθημάτων που, επίσης απλώς, συντηρούν το πρόβλημα και παγιώνουν τις πραγματικές ανισότητες, χωρίς να βάλλουν κατά των πραγματικών αιτιών τους.

Στην πραγματικότητα η σοσιαλδημοκρατία συντηρεί τις κοινωνικές τάξεις ή διαστρωματώσεις, χωρίς να δίνει σαφή και επαρκή λύση στο αιώνιο πρόβλημα της κάλυψης των βασικών βιοτικών υλικών και ψυχολογικών αναγκών του, αφού λειτουργεί μέσα σε ένα καπιταλιστικό πλαίσιο οικονομίας και συντηρεί τις εξουσιαστικές κοινωνικοπολιτικές δομές, που αμφότερες από την φύση τους στηρίζονται και αναπαράγουν τις ανισότητες.

Μέσα στο παραγωγικό αυτό πλαίσιο ακόμα και τα κοινωνικά μη πολιτικά κινήματα που έχουν παγκόσμιο και αταξικό χαρακτήρα (όπως π.χ. το κίνημα για την προστασία του περιβάλλοντος) γίνονται αντικείμενο εκμετάλλευσης από τον καπιταλισμό, για νέα μεγαλύτερα κέρδη και περισσότερες οικονομικές δραστηριότητες, ενώ τα κινήματα λειτουργούν διχαστικά στην κοινωνία, προσφέροντας στον καπιταλισμό την δυνατότητα της πάντοτε επιτυχημένης τακτικής του «διαίρει και βασίλευε» και σε ένα ατελείωτο κύκλο φαυλότητας του καπιταλισμού, που φαίνεται τελικά να ευνοεί ή να επινόησε την ύπαρξη και την λειτουργία τους, ως μέσο εξεύρεσης διεξόδων και κέρδους. Ετσι π.χ. η μείωση εκπομπής ρύπων – καυσαερίων οδηγεί στην παραγωγή βιοκαυσίμων, τα οποία αντικαθιστούν τις καλλιέργειες που προέρχονται για τροφή, ειδικά στον τρίτο κόσμο και διχάζουν το πολιτικό και κοινωνικό οικολογικό κίνημα, την ίδια ώρα που ο καπιταλισμός εκμεταλλεύεται κερδώα κάθε πλευρά αυτής της αλυσίδας).

            Βεβαίως στην συμπεριφορά αυτή του καπιταλισμού το πιθανότερο είναι να δώσει το τέλος μία φυσική νομοτέλεια, π.χ. η καταστροφή του περιβάλλοντος και της γης από την υπερπαραγωγή και υπερκατανάλωση πόρων, το ζητούμενο όμως είναι πως ο δημοκρατικός σοσιαλισμός θα μπορέσει να αναλάβει τα ηνία πριν η κατάσταση γίνει μη αναστρέψιμη.

            Κοντολογίς, η αποκαλούμενη σοσιαλδημοκρατία με την σημερινή της μορφή και περιεχόμενο δεν μπορεί και δεν έχει να δώσει ουσιαστικές λύσεις στον άνθρωπο και στην κοινωνία και λειτουργεί ως μοχλός διόρθωσης της πορείας του καπιταλισμού, ο οποίος όμως παραμένει ουσιαστικά αλώβητος και αδιαμφισβήτητος από αυτή ως τρόπος οικονομικής – παραγωγικής και κοινωνικοπολιτικής οργάνωσης.

Η πρόταση που θέτω ως πρόταση του δημοκρατικού σοσιαλισμού έρχεται να δώσει ένα όραμα, ένα όραμα για μια νέα πορεία της ανθρωπότητας και του πλανήτη, ένα στόχο πραγματικά σωτήριο και προοδευτικό για τον άνθρωπο και την κοινωνία, ένα όραμα απελευθέρωσης.

Θα θέσω με λίγα λόγια το πλαίσιο των επιδιώξεων και των ρυθμίσεων, συμπυκνώνοντας ένα παλαιότερο γραπτό μου πάνω στο ζήτημα.

Ζητούμενο ως προς τα πάντα είναι η απελευθέρωση του ανθρώπου, η αναγωγή του στο επίκεντρο της κοινωνικής ζωής και η καθιέρωση θεσμών ουσιαστικής δημοκρατίας, αλλά και αποδέσμευσης από έννοιες όπως κέρδος και παραγωγικότητα (από τα ψευδή και πλαστά ιδεολογήματα του καπιταλισμού).

Αρωγός – μοχλός στην απόπειρα κοινωνικής αλλαγής θα είναι και η τεχνολογία, ανθρώπινο δημιούργημα που εκμεταλλεύονται λίγοι.

Σκοπός είναι να μπορούν όλοι οι άνθρωποι να χαίρονται τα αγαθά (υλικά και ψυχικά – πνευματικά) που τους αναλογούν στον πλανήτη, πρώτα απ’ όλα και με μοναδικό όρο την ανθρώπινη φύση τους και χωρίς την παρέμβαση της κερδώας αγοράς και της εκμετάλλευσης.  

Να εξασφαλίζει δηλαδή η κοινωνική συλλογικότητα σε κάθε άνθρωπο την απόλαυση πρώτα απ’ όλα των υλικών αγαθών και των ψυχολογικών – πνευματικών δεδομένων που είναι αναγκαία για την διαβίωση όλων, την ευδαιμονία με την αρχαία έννοια της λέξης, απελευθερώνοντας έτσι τον άνθρωπο ως οντότητα.

            Επιγραμματικά οι στόχοι για την πραγμάτωση του οράματος είναι οι εξής:

–           Αμεση ουσιαστική δημοκρατία ως πολιτικό σύστημα. Η κοινωνία ως συλλογικότητα έχει την αρμοδιότητα απόφασης για όλα τα ζητήματα. Υλοποίηση μέσω της τεχνολογίας (π.χ. ίντερνετ). Οι Βουλές όπου υπάρχουν ή άλλα αντιπροσωπευτικά όργανα λειτουργούν απλά για την διεκπεραίωση των βουλήσεων της κοινωνίας των ανθρώπων – πολιτών και  τεχνικής διατύπωσης των αποφάσεων ή πρότασης αναγκαιοτήτων.

–           Κατάργηση των στρατών και των όπλων, κατάργηση των εξουσιαστικών δομών και οργάνων, καθώς και της γραφειοκρατίας.

–           Κατάργηση της βιοτικής και ψυχολογικής εξάρτησης του ανθρώπου. Κάθε άνθρωπος δικαιούται τα βασικά αγαθά που συγκροτούν το πλαίσιο ανεξαρτησίας – διαβίωσής του. Ετι περαιτέρω μέτρηση των δυνατοτήτων του πλανήτη και της κάθε χώρας και διανομή των περαιτέρω δυνάμενων να παραχθούν υλικών σε όλους με απόλυτη ισότητα. Αλληλοβοήθεια μεταξύ των κοινωνιών. Κοινωνική κτήση των μέσων παραγωγής, αποοικονομοποίηση των κοινωνιών και της παραγωγικής διαδικασίας, εκμετάλλευση της ρομποτικής και των άλλων τεχνολογιών αυτοματισμού για το κοινό καλό.   

–           Ελεύθερη επιλογή από τον άνθρωπο του τομέα παραγωγής στον οποίο θέλει να προσφέρει. Κατάργηση της μισθωτής δουλείας – εργασίας.

–           Απόλυτη ισότητα και ισονομία. Ελευθερία στην έκφραση.

–           Ουσιαστική δικαιοσύνη παρεχόμενη από την κοινωνία. Ο θεσμός βεβαίως δεν είναι αναγκαίος καθώς θα ατονήσει, αφού τα περισσότερα εγκλήματα και διαφορές έχουν οικονομικό – υλικό και ψυχολογικό κίνητρο που βασίζεται στην ανεπάρκεια και την απληστία.

–           Ολη η γνώση του πλανήτη ελεύθερη σε όλους

–           Κίνητρα κοινωνικής προβολής και καταξίωσης (μη οικονομικής ή εξουσιαστικής φύσης) σε όσους μοχθούν περισσότερο για την κοινωνία και την κοινή πρόοδο.

–           Παραγωγή με απόλυτο σεβασμό στην φύση και τις δυνάμεις της.

            Ετσι απλά φτιάχνουμε έναν άλλο κόσμο, έναν κόσμο ήρεμο και ανθρώπινο, έναν κόσμο με κέντρο τον άνθρωπο, τον ελεύθερο άνθρωπο.

            Τόσο εύκολο και απλό είναι; 

Δεν είναι καθόλου δύσκολο για να σας πω την γνώμη μου, δεν μπορεί να το καταφέρνουν επί χιλιάδες χρόνια οι άνθρωποι σε φυλές τεχνικά και πνευματικά πρωτόγονες και να μην μπορούμε να το καταφέρουμε εμείς.

Αρκεί να το πιστέψουμε, αρκεί να δούμε ένα κόσμο που θα λειτουργεί με τον τρόπο αυτό μέσα από την φαντασία μας, αρκεί να το συλλάβουμε σαν ιδέα για να αποκτήσει οντότητα. Σκεφτείτε και εσείς, φανταστείτε το σαν να ήταν πραγματικότητα, τοποθετήστε τον εαυτό σας μέσα του κι αφήστε το να κυλήσει σαν τη ζωή μας …

Αυτό που πρώτα από όλα ζητώ είναι να αναρωτηθεί ο καθένας από εμάς, τίμια και αδέσμευτα με τον εαυτό του:

Τι είμαστε;

Τι πιστεύουμε; τι επιδιώκουμε τελικά πολιτικά, κοινωνικά και σαν άνθρωποι;

Είναι αρκετό και αποτελεσματικό να επιδιώκουμε απλά την διατήρηση του υπάρχοντος συστήματος παγκόσμιας εξουσίας με λίγο ή πολύ καλύτερους όρους; μας αρέσει αυτή η κατάσταση στον πλανήτη;

Συμφωνούμε με όσα συμβαίνουν στον πλανήτη και στις ζωές μας;

Να διαχειριστούμε απλώς θέλουμε, αναβαπτιζόμενοι σε ένα μεγαλύτερο γρανάζι του καπιταλισμού;

Είμαστε τελικά πραγματικοί σοσιαλιστές ή η ουρά του καπιταλισμού;

Ξέρουμε γιατί παλεύουμε, γιατί συγκρουόμαστε, που μας οδηγούν οι αγώνες μας, μήπως είναι τόσο στείροι όσο η «σοσιαλδημοκρατία» ;

Εχουμε πολιτική κατεύθυνση ή απλώς αναμασάμε την υπάρχουσα οντότητα, μυρικάζουμε και πιθηκίζουμε αναπαράγοντας την αδικία, την ανισότητα και τον ίδιο τον καπιταλισμό που τα προκαλεί;

Συμμεριζόμαστε τις αγωνίες του καπιταλισμού ή τις παραμερίζουμε και τις απορρίπτουμε, τον καταργούμε ή όχι;

Μήπως τελικά θα πρέπει να ξεπεράσουμε τις φοβίες μας και να αφήσουμε τον άνεμο της ελευθερίας να δροσίσει γλυκά την ανέμελη ηρεμία μας, καθώς θα μας χτυπά στο μέτωπο ένα καλοκαιρινό ηλιοβασίλεμα κάπου σε αυτόν τον όμορφο πλανήτη;

Το όραμά μας είναι μπροστά μας, είναι όραμα όλων μας, ας το συμπληρώσουμε, ας το χτίσουμε όλοι μαζί και ας αποφασίσουμε να γίνει πραγματικότητα !!!  ._

Blog στο WordPress.com.