Διάλογος για την Κοινωνία

Οκτώβριος 21, 2009

Η ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΕΝΟΣ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ

Εχουμε όλοι σχεδόν εξετάσει, γράψει και προτείνει την ανάγκη ύπαρξης ενός κρατικού πιστωτικού οργανισμού. Η υλοποίηση της πρότασης είναι αναγκαία, όχι μόνο για την ενίσχυση της λειτουργίας του κράτους μας (ήτοι ουσιαστικά της κοινωνίας μας) και την επαύξηση των δυνατοτήτων μετασχηματισμού της κοινωνίας, αλλά ακόμα και κατά την αμιγώς διαχειριστική προσέγγιση της λειτουργίας μιας οικονομίας.

Είναι (μεταξύ άλλων) γνωστό ότι το ελληνικό κράτος είναι από τους χειρότερους κακοπληρωτές της «αγοράς». Στο πλαίσιο της διαφθοράς κατά την διαδικασία επιλογής του αναδόχου ενός έργου, η διαφθορά έρχεται να ανεβάσει το κόστος του για το κοινωνικό σύνολο, τόσο οικονομικά όσο και κατασκευαστικά, αφού δεν επιλέγεται πάντοτε ο καλύτερος.[1] . Στο αυτό πλαίσιο, κατά την εκτέλεση ενός έργου, η διαφθορά δεν έχει πλέον κανένα όριο, καθώς δεν υφίστανται και πολλοί άμεσα ενδιαφερόμενοι. Τα σπασμένα των ανατιμολογήσεων, των επιμετρήσεων και του εν γένει κόστους διαφθοράς τα πληρώνει ο ελληνικός λαός, ενώ παράλληλα τα ίδια χρήματα τα στερείται από άλλες κοινωνικές ανάγκες. Το τρίτο στάδιο είναι αυτό της πληρωμής : το δημόσιο όχι μόνο καθυστερεί επί έτη να καταβάλλει τις οφειλές του, αλλά πολλές φορές και με πολιτική διακρίσεων άλλους πληρώνει και άλλους τους αφήνει απλήρωτους να οδεύουν προς το άγνωστο … . Αυτό σημαίνει ότι το κράτος, δίνει συγκριτικά πλεονεκτήματα σε όποιους θέλει, ενώ ταυτόχρονα οδηγεί στον μαρασμό και στην καταστροφή άλλους.

Η πιο άμεση και συχνή πρακτική των συναλλασσομένων με το ελληνικό δημόσιο, όταν καθυστερούν οι πληρωμές είναι ο τραπεζικός δανεισμός. Πέρα από την αιτιολόγηση που έχει να κάνει με την κοινωνική αδιαφορία ή τις δηλώσεις που επιχαίρουν για τούτο (“αφού παίζει με την διαφθορά καλά να πάθει…»), η αντιμετώπιση του φαινομένου από ένα ευνομούμενο κράτος μόνο συνολική μπορεί να είναι. Θα πρέπει δηλ. να περιλαμβάνει και τα τρία στάδια καθώς η διατήρηση μόνο του ενός θα είναι αρκετή για να επιφέρει την ουσιαστική ακύρωση όλων των μέτρων σε όλα τα στάδια. Αλλωστε οι επινοήσεις της διαφθοράς είναι πραγματικά ιδιαίτερα έξυπνες.

Η ώθηση των συναλλασσόμενων με το δημόσιο στις τράπεζες, όχι μόνο αξαύνει πολύπλευρα την επικυριαρχία αυτών στην κοινωνία, αλλά ουσιαστικά «καθεστοποιεί» την διαφθορά, την εισάγει στο κόστος (το οποίο είναι και καθίσταται έτι περαιτέρω κοινωνικό), την προσθέτει στον Δ.Τ.Κ. και στην μείωση ορθολογικής ανταγωνιστικότητας σε σχέση με ξένες αντίστοιχες δραστηριότητες και εν τέλει οδηγεί σε καχεξία τις σχετικές κοινωνικές οικονομικές δραστηριότητες.

        Η ανακύκλωση του φαινομένου και η συνεχής επανάληψή του δημιουργεί ένα τεράστιο φαύλο κύκλο, που τελικά καθιστά ανίσχυρη την κοινωνία και την βλάπτει άμεσα, βάρβαρα, πολυποίκιλα και με τεράστιο συνολικό κόστος. Αναφέρω μόνο ένα απλό κύκλο συνεπειών, στον οποίο μπορείτε να επενδύσετε τις σκέψεις σας προσθέτοντας σε αυτόν εκατοντάδες συνέπειες.  Το κράτος δεν πληρώνει τον  συναλλασσόμενο με αυτόν, αυτός καταφεύγει σε δανεισμό και ουσιαστικά εργάζεται για τις τράπεζες, δεν μπορεί να πληρώσει φόρους και ασφαλιστικές εισφορές, το κράτος δεν λαμβάνει φόρους και τα ασφαλιστικά ταμεία δεν μπορούν να πληρώσουν συντάξεις, γίνονται κακοπληρωτές και δανείζονται και τα ίδια από τις τράπεζες, ο συναλλασσόμενος χρεοκοπεί και χρωστάει σε  όλη την κοινωνία … το κόστος της χρεοκοπίας έρχεται να πληρώσει πάλι η κοινωνία με μηχανισμούς στήριξης των συνεπειών της χρεοκοπίας , το κράτος και πάλι δανείζεται και χρεωστάει … .. Μερικοί κύκλοι αρκούν για να χρεοκοπήσει το σύστημα ολόκληρο και να μην υπάρχει δυνατότητα διόρθωσης (ποιοι κερδίζουν από την καχεξία προκύπτει άμεσα από τον κύκλο …: οι τραπεζίτες …, που δικαιολογούν και το υψηλό κόστος του δανεισμού ως τόκο και έχουν τελικό στόχο το κράτος …  ) .

        Είναι σαφές ότι οι κύκλοι αυτοί δεν σταματούν, ούτε με ευχολόγια του τύπου : να πληρώνει το κράτος άμεσα (πώς να πληρώνει ; δανειζόμενο; ), ούτε με μικρορυθμίσεις  ενταγμένες στους ανωτέρω κύκλους, γιατί και αυτές παρασύρονται από την δυναμική του.

Είναι σαφές ότι οι κύκλοι αυτοί σταματούν μόνο με τομές, μόνο με ριζοσπαστικές λύσεις που να τέμνουν την συνοχή του κύκλου.

Μελετώντας το σημερινό περιβάλλον κανόνων, η πρώτη διαπίστωση που έχει να κάνει κάποιος είναι ότι οι τράπεζες και τα λοιπά συμφέροντα που είναι άμεσα συνδεδεμένα με αυτές (στην ουσία συνταυτίζονται) έχουν διαμορφώσει ένα νομικό περιβάλλον που δυσχεραίνει την συγκέντρωση και διάθεση κεφαλαίων, από μηχανισμούς άλλου τύπου. Αντίστοιχα, στον δυτικό κόσμο οι τράπεζες νέμονται πλέον το δημόσιο χρήμα, αφού μόνο αυτές μπορούν να δανείζονται από τις κεντρικές τράπεζες. Το δεδομένο αυτό αν και όσο δεν μπορούμε να το μεταβάλλουμε, οφείλουμε να το εξετάσουμε προκειμένου να βρούμε τις εναλλακτικές λύσεις για να υπάρξουν οι τομές.

Διότι είναι ευνόητο από την ανάλυση του προβλήματος, ότι μία τομή στον κύκλο προϋποθέτει και έχει ως αναγκαίο όρο, αυτόν της χρηματοδότησης ή ρευστότητας ή της άρσης των συνεπειών από την έλλειψή της. Η τελευταία λύση (π.χ. κρατική εγγυητική) απλώς μεταθέτει το πρόβλημα στον λήπτη της εγγύησης και εν τέλει το ανακυκλώνει στο κράτος, αφού σε αυτό θα καταλήξει και η εγγυητική και ο λογαριασμός της. .

Μένει λοιπόν η εξασφάλιση ρευστότητας και μάλιστα με τους ευνοϊκούς όρους με τους οποίους κινούνται οι ιδιωτικές τράπεζες.

Πρώτα από όλα, μία τέτοια χρηματοδότηση πρέπει να έχει πίσω της ένα δεδομένο πιστωτικό μηχανισμό. Είναι ευνόητο ότι η χρηματοδότηση του κράτους δεν πρέπει να επιφέρει βάρη επιτοκίων στο ίδιο το κράτος, διότι αυτά μετακυλύονται άμεσα και έμμεσα στην κοινωνία.

Αρα ο μηχανισμός για πολλούς λόγους, πρακτικούς (π.χ. απευθείας δανεισμός από την ΕΚΤ με καλύτερους όρους) και νομικούς (π.χ. θεσμοθετημένος περιορισμός κρατικών μορφωμάτων – πρέπει να αλλάξει)  η μόνη μορφή που μπορεί άμεσα να έχει είναι του ΝΠΙΔ, δηλ. μηχανισμός με υποθετικά, τυπικά ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια.

Στο πλαίσιο του προβληματισμού αυτού και εάν δεν ξεπεραστεί το πρόβλημα της οιονεί απαγόρευσης της κρατικής επιχειρηματικότητας, είναι ευνόητο ότι μπορούν να αναζητηθούν άλλες λύσεις. Αναφέρω μερικές :

α)  Ο μηχανισμός αυτός θα μπορούσε να εμφανιστεί ότι ανήκει στα ασφαλιστικά ταμεία, τα οποία πρόσφατα το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο τα χαρακτήρισε επαγγελματικά (άρα ιδιωτικών συμφερόντων) και όχι κοινωνικά (με την σφραγίδα της αδρανούς συνενοχής της κυβέρνησης της Ν.Δ.). Είναι άλλωστε ένα μάθημα που θα πρέπει να μάθει κάθει συνεπής πολιτικός : πως να μεταστρέφει σε κέρδος και να εκμεταλλεύεται τις ακρότητες των ευρωϋπαλλήλων.

β)    Θα μπορούσε επίσης το δημόσιο να μοιράσει από μία ονομαστική μετοχή σε κάθε Ελληνα πολίτη (τότε το μόρφωμα θα ήταν και πραγματικά κοινωνικό και ταυτόχρονα ιδιωτικό με τα κριτήρια της Ε.Ε.) θεσπίζοντας νέες νομικές μορφές και έννοιες, ώστε να μπορεί η διοίκηση να ασκείται από το κράτος.

Λύσεις υπάρχουν αρκεί να υπάρχει βούληση για σκέψη … .

 

        Με το μόρφωμα αυτό ως όπλο, το κράτος θα μπορούσε να λαμβάνει χρήμα με ελάχιστα επιτόκια και να το χρησιμοποιεί για τις ανάγκες του και αντίστοιχα και αυτονόητα για τις ανάγκες της λειτουργίας της οικονομίας, χωρίς να είναι υποχρεωμένο να προβαίνει σε υψηλότοκους δανεισμούς και σε υποτέλειες. Με τον αναγκαίο αυτό τρόπο θα μπορούσε να χρηματοδοτήσει την οικονομία, τις υποδομές και να δημιουργήσει πιο εύκολα τις βάσεις για μία πραγματικά κοινωνική παραγωγική οικονομία των πολλών και όχι των λίγων.

        Ο κύκλος της φαυλότητας θα διακοπτόταν και θα μπορούσαν και τα μέτρα για την καταπολέμηση της διαφθοράς να αποδώσουν ουσιαστικά, τέμνοντας και διαλύοντας την οχληρή και επιζήμια φαυλότητα.

        Στην «τράπεζα» αυτή, που δεν θα ήταν αμιγώς εμπορική (για να μην τα διαλύσουν όλα οι ισχυροί τραπεζίτες) θα μπορούσαμε να στηρίξουμε, όχι κέρδη των μετόχων από τα μερίσματά της (παρότι αναγκαστικά τούτος θα ήταν ο καταστατικός της σκοπός), αλλά κέρδη της συμμετόχου κοινωνίας, που θα ξεκινούσαν από την απομείωση του εξωτερικού χρέους της χώρας και θα έφταναν σε στάδια ουσιαστικής κοινωνικής οικονομίας και παραγωγικής ανάτασης της χώρας.

Οσο για τον κύκλο της φαυλότητας, αυτός θα γινόταν μία κακή ιστορική παρένθεση … .

        Είναι συνεπώς επιτακτική ανάγκη να προσανατολιστούμε σε ένα μηχανισμό τέτοιο που προσφέρει ρευστότητα στο κράτος και φθηνό χρήμα στην οικονομική δραστηριότητα του τόπου, αλλά και την ουσιαστική δυνατότητα να προχωρήσει αυτός ο τόπος σε ένα καλύτερο μέλλον.

 

 


[1] Στο σχέδιο κατά της διαφθοράς που έχουμε επεξεργαστεί ως ομάδα, υπάρχει ειδική παράγραφος για τους πλειστηριασμούς και εν γένει διαγωνισμούς που λύνει το πρόβλημα οριστικά.

Advertisements

Σχολιάστε »

Δεν υπάρχουν σχόλια.

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: