Διάλογος για την Κοινωνία

Ιανουαρίου 29, 2009

ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ, ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ & ΤΟ ΝΕΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜO

 

ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ, ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ & ΤΟ ΝΕΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΌ

 

ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ

 

Εχω γράψει πολλές φορές πως πρέπει να ξεφεύγουμε από τα ζητήματα της καθημερινότητας, πως πρέπει να προσπαθούμε να αναλύσουμε βαθύτερα το γιατί κάτι συμβαίνει, την φύση του, τον τρόπο λειτουργίας του. Μόνο έτσι μπορούμε να ξεφύγουμε από το να μας παρασύρουν και να μας εγκλωβίζουν τα ρεύματα της καθημερινότητας, τα οποία δημιουργεί και στα οποία επενδύει το σύστημα.

Για να νικήσεις ένα σύστημα πρέπει να το μελετήσεις και να το κατανοήσεις, να αντιληφθείς τι το τρέφει με ισχύ … .

Είναι το ποιο χρήσιμο πράγμα που μπορούμε να κάνουμε … .

 

Α. Ο ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ : ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ Ή ΣΕ ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΑ ΑΡΧΗ ?

 

1.       Έγραψα πολλές φορές [1]επίσης ότι ο κόσμος όπως των γνωρίζαμε τελειώνει, πως ο καπιταλισμός όπως των γνωρίζαμε τελειώνει, πως η ίδια του η εξέλιξη οδηγεί στο τέλος του. Ηδη βρίσκεται σε τελική φάση.

Αυτό δεν σημαίνει ότι νίκησαν οι δυνάμεις της κοινωνίας ή ότι καταρρέουν οι δομές εξουσίας και ισχύος που δημιούργησαν οι καπιταλιστές. Δεν σημαίνει πως το σύστημα καταρρέει ώστε να παύσει να υπάρχει η πυραμίδα που δημιούργησε.

Δίπλα στην πυραμίδα του καπιταλισμού και στις προηγούμενες, που χτίστηκαν όλες με το αίμα και τον ιδρώτα δισεκατομμυρίων ανθρώπων που πέρασαν πάνω από την γη, δίπλα στα συστήματα αυτά εξουσίας των λίγων, οι ίδιοι ολιγάρχες χτίζουν μια νέα πυραμίδα. Ένα νέο σύστημα εξουσίας …   

 

2.       Ο καπιταλισμός δεν είναι ένα σύστημα που αποσκοπεί στην ολοκλήρωσή του, ούτε στην ολοκλήρωση των ανθρώπων και των ανθρώπινων κοινωνιών. Δεν έχει ένα κεντρικό νόημα-θεωρία ή στόχο που να αφορά τον άνθρωπο και τις κοινωνίες του. Το κεντρικό του νόημα είναι: «εκμεταλλευτείτε και συνεχίστε εις το διηνεκές να εκμεταλλεύεστε …» . Ο στόχος του καπιταλισμού δεν είναι η ανύψωση του ανθρώπου, αλλά των κερδών κάποιων.

Στο ανθρώπινο παρελθόν όλα τα θεωρητικά πολιτικά, κοινωνικά, θρησκευτικά ή και παραγωγικά συστήματα έθεταν ένα στόχο ολοκλήρωσης, ένα στόχο ολότητας και τελείωσης. Στον καπιταλισμό κάτι τέτοιο δεν υπάρχει ως συγκεκριμένο και δομημένο κατασκεύασμα, υπάρχει μόνο η εντολή : «εκμεταλλευτείτε, όσο περισσότερο μπορείτε, όσους περισσότερους μπορείτε στο χρονικό διηνεκές».

Στην πραγματικότητα ο καπιταλισμός δεν είναι μία θεωρία, αλλά ένας μηχανισμός που εξυπηρετεί εξουσιαστικές δομές που βρίσκονται πίσω του. Ο καπιταλισμός είναι ο μηχανισμός της πυραμίδας και όχι η πυραμίδα αυτή καθεαυτή. Εννοώ σαφώς, ότι πίσω από τον μηχανισμό υπάρχουν συγκεκριμένοι άνθρωποι που κινούν τους μοχλούς του και ένα σύστημα εξουσίας που ποτέ δεν άλλαξε στα κυρίαρχα χαρακτηριστικά του, στις κυρίαρχες επιδιώξεις του, ουσιαστικά από την εποχή της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Απλά, το ίδιο σύστημα κάποτε εκμεταλλεύτηκε θεωρίες ολότητας στηριζόμενες στον σκοταδισμό και εδώ και αρκετούς αιώνες εκμεταλλεύεται άμεσα τις ανθρώπινες ανάγκες.

 

3.       Εχτισε καινούργια πυραμίδα πάνω στην ανατροπή που έφερε η ανακάλυψη του αρχαιοελληνικού φιλοσοφικού και πολιτικού παρελθόντος και όσα χτίστηκαν πάνω σε αυτό από απλούς ανθρώπους, που δεν ανήκαν στο σύστημα εξουσίας: τον διαφωτισμό και την εφευρετικότητα. Αφού οι δομές της παλαιάς εξουσίας έχασαν στον κοινωνικό πόλεμο, αποφάσισαν να μετασχηματιστούν σε μηχανισμό, αντίστοιχης με τα νέα δεδομένα, εξουσιαστικής επικράτησης. Προσαρμόστηκαν στα νέα δεδομένα και με σειρά μέτρων κατάφεραν να ελέγξουν το μέλλον: το μέλλον της σκέψης, της εφευρετικότητας, των αποκυημάτων της ανθρώπινης δράσης. Δεν είναι τυχαίο ότι τα νομοθετήματα για την προστασία της πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας φτιάχνονται όλα μετά την Γαλλική Επανάσταση και την παλινόρθωση των μοναρχών.

Οι εξουσιαστές εγκατέλειψαν την παλιά τους πυραμίδα και έχτισαν μία νέα που εξουσιάζει τους λαούς με νέες δομές, που λειτουργεί από την εκμετάλλευση και για την  εκμετάλλευση της ανθρώπινης φύσης : των ανθρώπινων βιοτικών αναγκών.  Αφού δεν μπόρεσαν να κυριαρχήσουν στις τάσεις έφτιαξαν το καπιταλισμό, ένα σύστημα της ατέλειας, των τάσεων, των αντιφάσεων, των ανταγωνισμών, των ανισοτήτων, των ισχυρών και των αδυνάμων, των πλουσίων και των φτωχών, των αφεντικών και των υπαλλήλων, των εκμεταλλευτών και των εκμεταλλευόμενων, του νέου και του παλαιού, του καλύτερου και του χειρότερου (για οικονομική εκμετάλλευση).

Το σύστημα βασίζεται  και έχει ως αρχή του την συνεχή κινητικότητα σε κάθε επίπεδο που τον αφορά, προκειμένου να δημιουργούνται και κυρίως να καθίστανται αντικείμενο εκμετάλλευσης διάφορες τάσεις.  Το ζήτημα το έχουν μελετήσει και αναλύσει εκατοντάδες στοχαστές που έχουν συντάξει αξιολογότατες μελέτες. Εάν μπω στον πειρασμό να το αναλύσω περαιτέρω και εγώ (παρότι πάντα με έλκει η κριτική στον καπιταλισμό) θα γραφτούν χιλιάδες σελίδες και θα χαθεί το ουσιαστικό νόημα όσων θέλω να γράψω. Μπορείτε να σκεφτείτε άλλωστε και μόνοι σας και να παράγετε σοβαρές κριτικές, αλλά πάντα να έχετε στο νου σας τον μηχανισμό λειτουργίας του, ως σύστημα, τις εσωτερικές λειτουργικές του δομές. Μέσα από την κατανόηση αυτής του της αναγκαιότητας μπορείτε πανεύκολα να εξάγετε και τις τακτικές για να απονευρωθεί ο καπιταλισμός, για να νικηθεί.

    

4.       Αυτό που προκύπτει από την θεώρηση του καπιταλισμού, ενάμισυ αιώνα μετά τον Μαρξ, είναι ότι ο καπιταλισμός επειδή δεν προβάλλει ολοτικά κοινωνικά πρότυπα αλλά ένα συνεχές προτσές, κατάφερε όχι μόνο να επιβιώσει, αλλά και να κυριαρχήσει ως μηχανισμός εκμετάλλευσης. Είπαμε : βρήκε το κλειδί του να εκμεταλλεύεται τις τάσεις (που είναι ανθρώπινες ανάγκες) ή όταν δεν υπάρχουν αυτές να δημιουργεί μόνος του νέες για να τις εκμεταλλευτεί και αυτές. Τους πρώτους απεργούς, που εξέφραζαν μία ανθρώπινη ανάγκη και τάση, τους σκότωσαν στο Σικάγο, το 1886.  Μετά, όταν αντιλήφθηκε ο καπιταλισμός την τάση, αναγνώρισε τον συνδικαλισμό. Τον έθεσε όμως σε ένα νομικό πλαίσιο, σε μία δομή λειτουργίας και εξουσίας, που βόλευε τον ίδιο τον καπιταλισμό και τελικά μέσα από την θεσμική αυτή λειτουργία, κατάφερε να τον αλλοτριώσει και να τον εκμεταλλευτεί ως τάση και ως αντί-ταση. Σκεφτείτε την τα κινήματα της δεκαετίας του ’50 και του  ’60, την μουσική ροκ και πως από την απέχθεια του συντηρητισμού έγιναν μία πολύ καλή οικονομική εκμετάλλευση χωρίς πλέον ουσιαστικό νόημα. Η δημιουργία και προβολή – επιβολή τεχνητών τάσεων είναι επίσης ένα ιδιαίτερα σημαντικό κεφάλαιο του καπιταλισμού … και δεν αναφέρομαι μόνο στην μόδα, αλλά και σε πράγματα σημαντικότερα όπως κάποιους φονταμενταλισμούς.

 

5.       Ουσιαστικά, όταν η λειτουργία του καπιταλισμού παγιωθεί και δεν μπορεί να παράγει νέες τάσεις στο εσωτερικό του, θα παύσει να υφίσταται και θα μετεξελιχθεί σε ένα σύστημα ολοκληρωτικό και σταθερό. Ο Κ. Μάρξ έγραψε αρκετά πάνω σε αυτό και είχε αυτή την ελπίδα. Ορθά σκέφτηκε, αλλά οι ελπίδες του είναι μάλλον αβάσιμες. Ο καπιταλισμός κουβαλά επάνω του και εκμεταλλεύεται τα «αντίδοτα». Εκμεταλλεύεται τις βιοτικές ανάγκες του ανθρώπου για να υπάρχει να επιβάλλεται και να εξελίσσεται … μεταξύ των άλλων μία βιοτική ανάγκη του ανθρώπου είναι να απεξαρτήσει την ζωή του από την ανάγκη κάλυψης των βιοτικών του αναγκών, είναι η ανάγκη της αυτάρκειας, της αυτονομίας, της ελευθερίας, της νίκης του ανθρώπου πάνω στις ανάγκες του.

Από τις ανάγκες αυτές γεννιέται και εκπορεύεται η ανθρώπινη εφευρετικότητα[2] και ο καπιταλισμός είναι το σύστημα που κατά βάση στηρίχθηκε στην ιδιοτελή εκμετάλλευση της ανθρώπινης εφευρετικότητας και στις τάσεις ανισότητας που αυτή έρχεται αναγκαστικά να παραγάγει στο κοινωνικό γίγνεσθαι. 

 

6.       Κάπου εκεί οι προβλέψεις του μεγάλου στοχαστή και των επιγόνων του αστόχησαν και οι πρακτικές τους άρχισαν να λειτουργούν ανταγωνιστικά … έγιναν οι ίδιες μέρος του συστήματος ανισοτήτων και τάσεων, του συστήματος του καπιταλισμού. Ο ίδιος ο καπιταλισμός και οι εξουσιαστές του βρήκαν νέες τάσεις και ανισότητες για να εκμεταλλευτούν, για να διατηρήσουν το σύστημά τους. Δεν θα απείχε πολύ από την πραγματικότητα ένας ορισμός του καπιταλισμού που θα έλεγε ότι ο καπιταλισμός είναι το σύστημα, ο μηχανισμός ιδιοτελούς εκμετάλλευσης των ανθρωπίνων αναγκών και των τάσεων που αυτές προκαλούν. Πόλεμοι, αντιπαλότητες και υφέσεις είναι αναγκαίο εργαλείο για να δημιουργούνται τεχνητά τάσεις στις κοινωνίες και να τυγχάνουν εκμετάλλευσης.

Οι ίδιες οι τράπεζες που κυριαρχούν στην φάση αυτή του καπιταλισμού στον πλανήτη, εάν αναλυθούν για το τι είναι και το τι έργο επιτελούν, θα καταστεί σαφές ότι έρχονται να εκμεταλλευτούν μια ανάγκη (που στο βάθος της έχει αντίκρισμα σε βιοτικές ανάγκες): την ανάγκη του δανεισμού. Εάν δεν υπάρχει ανάγκη δανεισμού οι τράπεζες κλείνουν.  Αρα οι τράπεζες επιδιώκουν και στηρίζουν την ύπαρξη αυτής της ανάγκης, αφού στην ανάγκη αυτή στηρίζεται η ύπαρξή τους και η κυριαρχία τους.   

 

7.       Είναι σαφές ότι ο καπιταλισμός έχει ως κεντρικό του σκοπό και νόημα της ύπαρξής του την κερδώα εκμετάλλευση των ανθρωπίνων αναγκών και για αυτό τον λόγο ταυτίζεται μηχανιστικά και με το παρακλάδι του, που λέγεται αγορά. Η αειφορία της ύπαρξής τους θα πίστευε κανείς πως εγγυάται την αειφορία του καπιταλισμού. Για κάποιο λόγο, που δεν θα μάθουμε ίσως ποτέ και προσωπικά πιστεύω ότι έχει να κάνει με την εξουσιαστική μανία των ανθρώπων που βρίσκονται πίσω από τον καπιταλισμό και τον διευθύνουν, ο καπιταλισμός με την παγκοσμιοποίηση απέκτησε ολοτικά χαρακτηριστικά. Με το ψευδοθεώρημα του ελεύθερου ανταγωνισμού[3] και της ελευθερίας κίνησης των κεφαλαίων έπρεπε να εφευρεθεί και μία μέθοδος και νομικό πλαίσιο για την παγκόσμια εκμετάλλευση, για την παγκόσμια επικράτηση των ισχυρών. Το νομικό πλαίσιο αυτό εξαφάνισε μία σειρά από τάσεις και αντιθέσεις στις οποίες στηριζόταν ο καπιταλισμός, δημιούργησε ολοτικά παγκόσμια δεδομένα που μπορούν να μας κάνουν να μιλάμε για καπιταλιστικές αυτοκρατορίες με παγιωμένα χαρακτηριστικά.

Όμως η παγίωση της λειτουργίας του καπιταλισμού θα είναι η καταστροφή του ή καλύτερα η αυτοκαταστροφή του  [4] .

 

 

Β.      ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

 

1. Υπάρχει όμως και ένα ακόμα στοιχείο λειτουργίας του μηχανισμού του καπιταλισμού, που ολοκληρώνει ή θα ολοκληρώσει μέσα σε λίγες δεκαετίες τον κύκλο του. Αρκετές δεκαετίες τώρα τόσο εγώ όσο και άλλοι κάνουμε λόγο για το τέλος της εργασίας.

Δεν είναι τυχαίο πως ο καπιταλισμός απελευθέρωσε τους δούλους χωρίς να υπάρχει κάποιο τεράστιο δυναμικό παγκόσμιο κίνημα. Ως μηχανισμός τεράστιου όγκου παραγωγής δεν χρειαζόταν μόνο εργατικά χέρια, αλλά και αγοραστές για τα παραγόμενα και οι δούλοι δεν μπορούσαν να διαδραματίσουν αυτό τον ρόλο.

Εφευρέθηκε λοιπόν ο θεσμός της «σύγχρονης» μισθωτής εργασίας για να εκφράσει και να περικλείσει και την εξουσία των καπιταλιστών και την αναγκαιότητα της ύπαρξης πελατών. Στην πραγματικότητα οι ελεύθεροι εργάτες ήταν μία αναγκαιότητα για τον καπιταλισμό, πολλοί δε παλαιοί καπιταλιστές (που κάποιοι τους προλάβαμε) δεν θα ξεχάσω ποτέ με πόση δυσθυμία αντιμετώπιζαν τους εργάτες και την παραχώρηση δικαιωμάτων σε αυτούς. Στην πραγματικότητα, ο μηχανισμός, το σύστημα βρήκε έναν άλλο τρόπο εκμετάλλευσης των βιοτικών ανθρώπινων αναγκών που ήταν επωφελής για αυτόν. Ετσι δημιουργήθηκε η εργατική τάξη και κάπως έτσι ξεκίνησε η πάλη των τάξεων στον καπιταλισμό. Βασικό σημείο τριβής : το μοίρασμα της υπεραξίας από την παραγωγή.

Στην ουσία όμως και πίσω από αυτό, υπήρχε πάντα ένα υπόβαθρο αγώνα για την ανθρώπινη ελευθερία, για την απελευθέρωση από τις εξαρτήσεις και τις εξουσίες των λίγων, ένα υπόβαθρο ισότητας, που εκφράστηκε στην κομμούνα των Παρισίων … και στις επαναστάσεις που ακολούθησαν. Την ανθρώπινη αυτή ανάγκη έσπευσαν να εκμεταλλευτούν και πάλι οι εξουσίες διαμέσου του καπιταλισμού, φτιάχνοντας τάσεις, πολέμους, ανισότητες, χάσματα και εκμεταλλευόμενοι την ανάγκη δημιουργίας τους. Σκεφτείτε μόνοι σας, πως το παιχνίδι των τάσεων λειτούργησε στον 19ο και 20ο αιώνα και θα καταλάβετε εύκολα τι εννοώ.

 

2.       Ας επανέλθω στην εργασία. Εργασία (γενικά και όχι η εξαρτημένη) είναι η ανθρώπινη προσπάθεια για την κάλυψη των βιοτικών αναγκών[5] . Είναι κατά βάση η ενέργεια του ανθρώπου για την κάλυψη των αναγκών αυτών. [6]

Στον καπιταλισμό η εργασία εξυπηρετεί αυτές τις ανάγκες μέσα από ένα σύστημα αξιών και υπεραξιών, που ξεκινά από την ίδια την εργασία και την αξιακή και υπεραξιακή της θεώρηση και καταλήγει στην αξιακή και υπεραξιακή θεώρηση των αναγκών και αγαθών. Είναι ένα κλασσικό σύστημα οικονομικής εξουσιαστικής εκμετάλλευσης ανθρώπων ταυτισμένο λειτουργικά με τις ανάγκες του συστήματος.[7] . 

Είναι συνεπώς άμεσο συνεπακόλουθο της φύσης της σχέσης εξαρτημένης εργασίας στον καπιταλισμό, το γεγονός ότι αυτή διατηρείται όσο έχει αξία και υπεραξία και όσο είναι αναγκαία στο να συμβάλλει στην παραγωγή κερδώων αξιών και υπεραξιών. Εάν δεν υπάρχει τέτοιο κερδώο αξιακό και υπεραξιακό αντικείμενο η εργασιακή σχέση καταργείται και ο εργάτης μετατρέπεται σε άνεργο.

Σήμερα ακόμα και στην πρωτογενή αγροτική παραγωγή που αποτελεί μία αρχαία διαδικασία επικρατεί το αξιακό/υπεραξιακό δεδομένο και όχι το βιοτικό. Η ντομάτα και η παραγωγή της αντιμετωπίζεται αξιακά και όχι ως βιοτική ανάγκη. Η ίδια η εργασία του γεωργού έχει κυρίαρχα αξιακή συγκρότηση και εκτίμηση και η βιοτική έπεται και εκτιμάται μόνο κατά το αξιακό – κερδώο της υπόβαθρο (η ντομάτα δεν παράγεται για να φαγωθεί, αλλά για να πωληθεί και παράγεται μόνο όταν έχει κερδώα αξία).

 

3.       Δημοσίευσα πριν από μερικές ημέρες στο http://dialogoskoinonia.wordpress.com/  ένα κείμενό μου για την εφευρετικότητα και την σχέση της με την διαμόρφωση και ύπαρξη του καπιταλισμού[8]. Οι καπιταλιστές εκμεταλλεύτηκαν ιδιοτελώς και εξακολουθούν να εκμεταλλεύονται με τον πιο άγριο τρόπο τις ανθρώπινες εφευρέσεις. Ο καπιταλισμός επικράτησε μέσα από τις εφευρέσεις, αυτή ήταν η πιο ισχυρή τάση ανισότητας που εκμεταλλεύτηκε. Ο καπιταλισμός είναι άμεσα συνδεδεμένος με αυτή και την κερδώα εκμετάλλευσή της ανθρώπινης εφευρετικότητας. Ως σύστημα των τάσεων, ατελές, κερδοσκοπικό και ανισοτικό βασίζεται πολύπλευρα στην ανανέωσή της και σε όσα προσφέρει. Σήμερα οι καπιταλιστές ελέγχουν πολύπλευρα την εφευρετικότητα.

Η εφευρετικότητα όμως, έχει ως βασικό παραγωγικό και συντελεστικό στοιχείο της ύπαρξής της την ευχερέστερη κάλυψη των βιοτικών αναγκών του ανθρώπου (αλλιώς είναι αντιανθρώπινη). Το συντριπτικά μεγαλύτερο κομμάτι της εφευρετικότητας αποζητά την ελάφρυνση των ανθρώπων από τα διάφορα έργα και εργασίες τους, που αποσκοπούν στην κάλυψη βιοτικών αναγκών. Οι ίδιες οι ανθρώπινες εφευρέσεις αποσκοπούν στο να ελευθερώσουν τον άνθρωπο από τις βιοτικές του ανάγκες, να κάνουν την κάλυψή τους πιο εύκολη. Οι μηχανές του ανθρώπου έχουν σκοπό να ενισχύσουν την προσπάθειά του για να μπορεί πιο εύκολα να παράγει αγαθά που αφορούν βιοτικές του ανάγκες, πραγματικές ή επίπλαστες και νομιζόμενες. Εχουν σκοπό να τον ελευθερώσουν από την ανάγκη της εργασίας. Η εξέλιξη των μηχανών του ανθρώπου κατατείνει στο να παράγονται ολοένα και περισσότερα αγαθά με την λιγότερη δυνατή εργασία – ανθρώπινη ανάλωση. Η εκμετάλλευση των εφευρέσεων, των μηχανών του ανθρώπου, γέννησε τον καπιταλισμό, αφού έκανε δυνατή την παραγωγή και συσσώρευση μεγάλων ποσοτήτων αγαθών, που μετατράπηκαν από άμεσα βιοτικά αναλώσιμα, σε εμπορικά αξιακά αντικείμενα.  

 

4.       Βέβαια, ο εκμεταλλευτής ιδιοτελής καπιταλιστής μέσα από τις μηχανές βλέπει κυρίως μόνο μεγαλύτερα περιθώρια παραγωγής, χαμηλότερο κόστος, άρα και μεγαλύτερα περιθώρια κέρδους. Είναι σαφές ότι η ολοένα και μεγαλύτερη χρήση μηχανικών αυτοματισμών θα επιφέρει ολοένα και μικρότερη ανάγκη για ανθρώπινη εργασία. Ο καπιταλιστής το γνωρίζει αυτό και το επιδιώκει, είτε με την εμπλοκή του στο παιχνίδι του ανταγωνισμού και της κυριαρχίας στην αγορά, είτε στο πλαίσιο της συνολικής κοινωνικής του κυριαρχίας, εκεί όπου αδιαφορεί για την συνέχεια της ύπαρξης του καπιταλισμού και στοχεύει στην ατομική του εξουσία σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο.

Ολοένα και περισσότεροι μηχανικοί αυτοματισμοί συντελούν στο να είναι λιγότερο αναγκαία η ανθρώπινη εξαρτημένη εργασία. Οι απολύσεις εργαζομένων δεν είναι μόνο αποτέλεσμα του ανισοτικού παιχνιδιού κερδοφόρων τάσεων και επιλογών  του καπιταλισμού (π.χ. για το που θα παράγει), αλλά και αποτέλεσμα της εξέλιξης της εφευρετικότητας και των μηχανών. Ολόκληρα επαγγέλματα καταργούνται, εργασίες και υπηρεσίες αυτοματοποιούνται και η εργασία μειώνεται. Ως άνθρωποι θα έπρεπε ίσως να πανηγυρίζουμε, ως εξαρτόμενα όμως ενός συστήματος, είμαστε και πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα προβληματισμένοι και συνολικά διεκδικητικοί.

 

5.       Αυτό όμως σημαίνει και κάτι άλλο: με την πρόοδο της τεχνικής χάνονται θέσεις εργασίας, άρα χάνεται και διαθέσιμο εισόδημα στην κερδώα εκμετάλλευση του οποίου αποσκοπεί δομικά και κυρίαρχα ο μηχανισμός του καπιταλισμού.

Εδώ υπάρχει ένα σαφές αδιέξοδο του μηχανισμού του καπιταλισμού (για αυτό και έγραψα στην αρχή του κειμένου ότι χτίζονται νέες πυραμίδες).

Παραγωγική τεχνική εξέλιξη και ανάγκη δημιουργίας τάσεων και ανισοτήτων από την μία πλευρά (ως δομικό στοιχείο του μηχανισμού του καπιταλισμού) – αδυναμία κερδοφορίας μέσω της διάθεσης των παραγόμενων από την άλλη.

Ο,τιδήποτε από τα δύο και εάν σταματήσει, σταματά να λειτουργεί και ο μηχανισμός του καπιταλισμού.[9].

Για εμέναμ τίποτα δεν μπορεί να σταματήσει ουσιαστικά και οριστικά αυτή την πορεία. Δεν μπορεί να σταματήσει η εξέλιξη της εφευρετικότητας, γιατί αυτή εξυπηρετεί τους ανθρώπους και τις ανάγκες τους. Δεν μπορεί όμως και να σταματήσει ο άνθρωπος από το να έχει βιοτικές ανάγκες. Το πρώτο δεν θα το ήθελα, το 2ο δεν μπορώ να το αποφύγω.

 

6. Υπάρχει όμως αδιέξοδο ; 

Μπορεί να υπάρχει αδιέξοδο μηχανισμού, όμως πίσω από τους μηχανισμούς βρίσκονται άνθρωποι. Κάποιοι λίγοι ελέγχουν εξουσιαστικά τους μηχανισμούς και κάποια δισεκατομμύρια ανθρώπων στον πλανήτη ελέγχονται από αυτούς, ακολουθούν τους μηχανισμούς που οι άλλοι ορίζουν.

Η θέση των ανωτέρω, των λίγων και ισχυρώνπάνω στο ζήτημα, αντικατοπτρίζεται και αποκαλύπτεται μέσα από τις πρακτικές που ακολουθούν.

Οι ολιγαρχίες που βρίσκονται στην εξουσιαστική θέση των μηχανισμών επιδιώκουν να επαυξήσουν την ισχύ και την εξουσία τους στις κοινωνίες.

Η πραγματική μικρότερη ανάγκη για ανθρώπινη εργασία κάνει τους εξουσιαστές να ζητούν ελαστικές σχέσεις εργασίας με μειωμένο πάντα το αντάλλαγμα, την αμοιβή της. Εχουν μάθει να εκμεταλλεύονται με κερδώο τρόπο τις ανθρώπινες ανάγκες και αυτό προσφέρει ο μηχανισμός του καπιταλισμού. Τα 80ωρα απασχολησιμότητας που προτείνουν, τα 80ώρα υποδούλωσης κινούνται στο ίδιο κερδώο ανισοτικό πλαίσιο τάσεων και σήμερα το ανισοτικό συγκρίσιμο είναι η Κίνα, η Ινδία, η Αφρική (παλαιότερα άλλες χώρες και εκμεταλλευόμενοι λαοί). 

 

7.       Όμως έστω και έτσι, με την πρόοδο των μηχανισμών κάποια στιγμή, ιστορικά όχι πολύ μακριά, το σύστημα, ο μηχανισμός θα παγώσει, δεν θα μπορεί να λειτουργήσει στα νέα δεδομένα.

Η πορεία για τους ολιγάρχες σημερινούς καπιταλιστές έχει χαραχθεί : «δεν έχουμε ανάγκη τους εργάτες και θα τους στερούμε ολοένα και περισσότερα δικαιώματα.

Κάποια στιγμή, λίγο πριν την κατάρρευση του μηχανισμού, τότε που θα βρισκόμαστε στο απόγειο της εξουσίας μας έναντι των εγκλωβισμένων λαών που θα επιδιώκουν απεγνωσμένα να εξασφαλίσουν τις βιοτικές τους ανάγκες μέσα από τον μηχανισμό αυτό, θα φωτογραφήσουμε τις σχέσεις και τις δομές των κοινωνιών των ανθρώπων. Θα τις παγώσουμε μαζί με τον μηχανισμό και θα εγκαθιδρύσουμε απολυταρχίες των εαυτών μας. Οι μηχανές μας θα παράγουν για εμάς τις βιοτικές ανάγκες των ανθρώπων και εμείς θα καλύπτουμε τις ανάγκες τους, τις ανάγκες ενός όχλου χωρίς δικαιώματα. Εμείς και πάλι στην δυσθεώρατη κορφή – ακμή μιας νέας πυραμίδας και αυτοί στην πλατιά άμορφη βάση της. Τότε με μια θεωρία ολότητας θα κατηγορήσουμε τις μηχανές, τους εφευρέτες, τους επαναστάτες, θα κατηγορήσουμε κάθε κοινωνική κινητικότητα ως αντίθετη στην νέα ολοτική θεωρία μας. Τα νέα «όπια» για τους λαούς ετοιμάζονται και δεν θα έχουν ανθρώπινες διαστάσεις και μέτρα … θα έρχονται μάλλον από άλλους «κόσμους».

 

Γ.      ΑΝΤΙΚΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ

 

1.       Ας τους αφήσω αυτούς και ας επιστρέψω σε εμάς: σε όσους πιστεύουμε στον άνθρωπο, στην ισότητα, στην πραγματική ανθρώπινη πρόοδο.

Πρέπει να δούμε καθαρά αυτή την «νομοτέλεια» του συστήματος. Ο κανόνας είναι ότι οδηγούμαστε στην ανάγκη για λιγότερη εργασία, για λιγότερη εξάρτησή των ανθρώπων από τον αγώνα των βιοτικών αναγκών, τον αγώνα της ζωής και την εκμετάλλευσή του. Για τον πραγματικό άνθρωπο, τον ελεύθερο άνθρωπο, αυτό σηματοδοτεί την δυνατότητα για την πραγματική πορεία προς την απόλαυση μιας άλλης ζωής, για την πραγματική ανθρώπινη πρόοδο και ελευθερία.

Είναι ευνόητο ότι σε ένα παραγωγικό σύστημα που τα βιοτικά αγαθά θα τα παράγουν ολοένα και περισσότερο οι μηχανές, ο άνθρωπος θα είναι είτε ελεύθερος με ίσα δικαιώματα είτε πραγματικά έρμαιο και ανδράποδο άλλων. Ο καπιταλισμός, παρότι έφτιαξε εδώ και αρκετά χρόνια εργοστάσια που εργάζονται μόνο ρομπότ σταμάτησε την ανάπτυξη και δημιουργία περισσοτέρων. Είναι σαφές ότι κάποιοι περιμένουν να ωριμάσουν οι συνθήκες, για να εφαρμόσουν τα σχέδιά τους.

Με το βλέμμα καθαρά στο παρόν και στο μέλλον, αναλύοντας την διαδικασία του γίγνεσθαι, είναι εύκολο να αντιληφθούμε που οδηγούν τα πράγματα και οι εξελίξεις.

 

2.       Θα μπορούσαν κάποιοι να πουν ότι πρέπει να στηρίξουμε τον καπιταλισμό και τους μηχανισμούς του.

Πιο πάνω εξηγήθηκε γιατί η λύση αυτή είναι μια αναχρονιστική ουτοπία, που ξεπεράστηκε από την δυναμική και τα σχέδια των καπιταλιστών. Λύσεις στις οποίες αυτές οι ολιγαρχίες θα έχουν την πρωτοκαθεδρία και την πρωτοβουλία της εξουσίας και των κινήσεων είναι καθαρή αυτοκτονία και προδοσία. Αυτοί στοχεύουν στην απολυταρχία, στον ολοκληρωτισμό τους.

Η κλασική επιλογή της «σοσιαλδημοκρατίας» είναι σαφές ότι ανήκει στο παρελθόν και δεν μπορεί να αποδώσει για τις κοινωνίες παρά μόνο σε μικρό χρονικό ορίζοντα. Ουσιαστικά διορθώνει κάποιες ατέλειες του μηχανισμού και έρχεται να του δώσει ξανά την πρωτοκαθεδρία και νέα ώθηση.

Είναι πραγματικά αυτοκτονικό να υπερασπιζόμαστε τον καπιταλισμό στηρίζοντας και προσπαθώντας να διαιωνίσουμε τις ανισότητές του τρέφοντάς αυτόν ή τρέφοντας το επόμενο εντελώς ανισοτικό σχήμα τον διάδοχό του, καθώς αυτός θα οδηγείται από άλλους και το ιστορικό προτσές στο τέλος του.

Η διατήρησή του άλλωστε (και όποιος το επιχειρήσει να το έχει υπόψη του) θα χρειαζόταν ένα τεράστιο, δολοφονικό κύμα καταστροφών και σειρά εκμηδενίσεων. Ώστε να αρχίσει (και πάλι προσωρινά) το χτίσιμο του κόσμου. Οι μηχανές και πάλι θα υπήρχαν και θα οδηγούσαν στο τέλος του καπιταλισμού.

Αλλά, ούτε και την βάση του καπιταλισμού που αφορά την σχέση εξαρτημένης εργασίας μπορούμε και πρέπει να στηρίξουμε. Είναι μάταιο και ουτοπικό στην εξελικτική αυτή πορεία να θέλουμε να στηρίξουμε την επιστροφή στο παρελθόν. Δεν μπορούμε να σταματήσουμε την εξέλιξη μιας πορείας που στηρίζει τον άνθρωπο στην απόλαυση βιοτικών αναγκών, είναι ανώφελο και ξεπερασμένο. Ούτε όμως είναι πολιτικά ορθό για εμάς, να στηρίζουμε σχέσεις και μηχανισμούς ανθρώπινης εξάρτησης, όπως είναι η σχέση εξαρτημένης εργασίας. Η γενιά των 700 Ευρώ είναι μια πραγματικότητα που έχει την βάση της στην λιγότερη ανάγκη για ανθρώπινη εργασία. Εάν στηρίξουμε τα 700 Ευρώ, αύριο θα γίνουν 600, μεθαύριο 500 και στο μέλλον : Τίποτα !!!.

Στηρίζοντας την εργασία, αποσκοπώντας στην δημιουργία «θέσεων εργασίας» στον πλαίσιο του καπιταλισμού, ουσιαστικά ματαιοπονούμε. Ενισχύουμε με κοινωνικό κόστος τους καπιταλιστές, τις ολιγαρχίες τους, αυτούς που εξουσιάζουν τον πλανήτη και τις κοινωνίες μας και κρατάμε τα χέρια τους για να βγάλουν αυτή την οδυνηρή φωτογραφία στο τέλος του καπιταλισμού, στο τέλος της ανάγκης για ανθρώπινη εργασία.

        

3.       Η λύση για εμάς είναι μία και μόνη και είναι καθαρά αντισυστημική. Είναι η διαμόρφωση ενός νέου κοινωνικού συστήματος που θα έχει ως κεντρική του αξία τον άνθρωπο και τις βιοτικές του ανάγκες.

Η διαμόρφωση μιας νέας κοινωνικής οικονομίας που δεν θα στηρίζεται στις σχέσεις εξάρτησης, αλλά στην ισότητα. Μιας παραγωγικής οικονομίας που δεν θα στηρίζεται στις αξίες και τις υπεραξίες, αλλά θα λειτουργεί με στόχο την κάλυψη των ανθρωπίνων βιοτικών αναγκών. Εχω γράψει πολλά για αυτά και τα έχω αναλύσει[10]. Εν ολίγοις προτάσσω και προτείνω ένα νέο σύστημα κοινωνικής οργάνωσης.

Πρέπει εμείς, οι λαοί και οι κοινωνίες να προλάβουμε τις ολιγαρχίες στα σχέδιά τους, πρέπει να θέσουμε τους δικούς μας όρους για την συνέχεια της ανθρώπινης ιστορίας και την πραγματική ανθρώπινη ύπαρξη, πρόοδο και ελευθερία.

 

4.       Η εξέλιξη της ανθρώπινης εφευρετικότητας έρχεται να δώσει τέλος στην εξαρτημένη εργασία, ακόμα και στην εργασία αυτή καθεαυτή και δεν έχει νόημα να υπερασπιζόμαστε και να στηρίζουμε την εξαρτημένη εργασία, γιατί αποτελεί σχέση εκμεταλλευτική και μέσω αυτής οδηγούμαστε στη νεοδουλεία[11].

 

Αυτό που πρέπει κυρίαρχα να δούμε είναι το πως θα αποκτήσουν οι κοινωνίες των ίσων ανθρώπων τον οριστικό έλεγχο, την οριστική κατοχή στα μέσα παραγωγής. Πως θα καταστήσουμε τα αποτελέσματα της εφευρετικότητας κοινό κτήμα των ανθρώπων και των κοινωνιών τους.     

Αυτή είναι η κοινωνική μάχη του μέλλοντος, αυτό είναι το ζήτημα της επόμενης ημέρας της ιστορίας της ανθρωπότητας.

Εχω γράψει για κάποια θεσμικά μέσα, όμως το κυρίαρχο είναι να αντιληφθούμε το «γίγνεσθαι» και την σημασία όσων συμβαίνουν στην πορεία αυτή, που σήμερα άλλοι ορίζουν.

Εάν σήμερα θέλουμε κάτι να προτάξουμε πρακτικά στο «γίγνεσθαι» δεν είναι να επιδοτούμε το κεφάλαιο και τις λειτουργίες του ή να ζητούμε και άλλους εξαθλιωμένους εργαζόμενους των 650 Ευρώ, αλλά να ζητούμε ελάχιστες αμοιβές που καλύπτουν τις βιοτικές ανάγκες, που δεν αποτελούν αμοιβές πείνας, να ζητούμε λιγότερη εργασία με την ίδια αμοιβή. Να ζητούμε δηλ. να απολαμβάνουν οι κοινωνίες (και όχι οι καπιταλιστές) τα αποτελέσματα της τεχνικής προόδου.

 

5.       Αυτό όμως είναι μια εικόνα του σήμερα. Η λεγόμενη «αριστερά» είναι προσκολλημένη στα δεδομένα του παρελθόντος, έμαθε να είναι αναπόσπαστο κομμάτι των τάσεων του καπιταλισμού και κατάντησε λειτουργικό του εργαλείο. Με λύσεις και προτάσεις όπως: «θέλουμε δουλειά» εγκλωβίζει τις ανθρώπινες  αναζητήσεις σε πλαίσια που ακυρώνουν την ουσία κάθε αγώνα.

Δεν θέλουμε δουλειά, ούτε νεοδουλεία, θέλουμε ισότητα στην κατοχή του σήμερα και του αύριο. Θέλουμε κοινωνική εργασία για την κάλυψη των βιοτικών αναγκών και όχι για την παραγωγή αξιών και υπεραξιών. Θέλουμε την πραγματική δημοκρατία της ισότητας, ένα νέο πολιτειακό θεσμικό πλαίσιο.

Θέλουμε την ανατροπή της φαυλότητας του καπιταλισμού, όσο έχουμε κάποια δύναμη στα χέρια μας. Η λαϊκή εξουσία, η λαϊκή κυριαρχία δεν είναι λόγια χωρίς νόημα και ουσία, είναι η απαίτηση του αύριο.

 

6.       Η κοινωνική ίση κατοχή των μέσων παραγωγής και των ανθρωπίνων εφευρέσεων, η κοινωνική κοινή παγκόσμια κάρπωση των ωφελημάτων από την ασταμάτητη αυτή διαδικασία είναι ένα βασικό αίτημα.

Το πραγματικό ζητούμενο είναι πως θα καταφέρουμε να αναπτύξουμε και να επιβάλλουμε μία στρατηγική, ώστε τα ανθρώπινα δημιουργήματα, οι ανθρώπινες εφευρέσεις, οι μηχανές του ανθρώπου να περιέλθουν στην κοινή και ίση κοινωνική κατοχή, ώστε να περιέλθουν στην κοινωνία τα ωφελήματα από την χρήση τους, αλλά και ο ίδιος ο έλεγχός τους και να αποτραπεί το βάρβαρο μέλλον που κάποιοι μας ετοιμάζουν και αντί για την μαύρη απολυταρχία να έλθει ο άνεμος της ελευθερίας για τους ανθρώπους όλου του πλανήτη.

Διότι η απαλλαγή των ανθρώπων από το άχθος της εργασίας μπορεί να τους απελευθερώσει.

 

7.       Πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι δεν μπορούμε να είμαστε κατά της εφευρετικότητας και της τεχνικής προόδου, αυτή μας απελευθερώνει ως ανθρώπους, μας δίνει περισσότερες δυνατότητες. Δεν μπορούμε και δεν πρέπει να είμαστε ενάντιοι στην ανθρώπινη φύση που πάντοτε επιδιώκει την ελευθερία, ως απεξάρτηση από τις βιοτικές ανάγκες. Εάν το πράξουμε αυτό σύντομα θα γίνουμε απολιθώματα της ιστορίας.

Πρέπει να επιδιώκουμε την χρήση της εφευρετικότητας και των αποτελεσμάτων της για συλλογικούς κοινωνικούς και όχι για ιδιοτελείς ατομικούς σκοπούς. Το αντίθετο θα βαθαίνει συνεχώς τις εξαρτήσεις και τα χάσματα μεταξύ των ισχυρών και των ανίσχυρων, μεταξύ των κατόχων και των μη κατόχων.

Αρα, ο κυρίαρχος σκοπός είναι να αποκτήσουμε συλλογική κοινωνική κατοχή στα μέσα παραγωγής και στα γεννήματα της εφευρετικότητας.

Είναι ένας βασικός αγώνας. 

 

8.       Οργανώνοντας μονάδες δημοκρατικής κοινωνικής παραγωγής μπορούμε ξεκινήσουμε ένα ειρηνικό ξεθεμελίωμα του καπιταλισμού. Βλέποντας ότι ο καπιταλισμός λειτουργεί μόνο μέσα από ανισωτικές τάσεις κα με σκοπό το κέρδος, μπορούμε να τον απονευρώσουμε. Στρεφόμενοι στην κοινωνική οικονομία των βιοτικών αναγκών μπορούμε να εξασφαλίσουμε το μέλλον του πλανήτη και των ανθρώπων πάνω σε αυτόν.

Εάν στην πορεία καταφέρουν οι καπιταλιστές να μας αντισταθούν δεν θα είναι λύση ο συμβιβασμός.

Κατά συνέπεια την διεκδίκηση των ίσων δικαιωμάτων μας δεν πρέπει να την συνδέουμε και να την εξαρτούμε από τις εργασιακές σχέσεις αυτές. Ο άνθρωπος έχει αυθύπαρκτα δικαιώματα και αυτά είναι συνδεδεμένα με την φύση του και την κάλυψη των βιοτικών του αναγκών. Το δικαίωμα στην ανθρώπινη ελευθερία εξαρτάται άμεσα από αυτές.

Πάνω στο ζήτημα αυτό αναγκαία είναι και η κατεύθυνση της εφευρετικότητας σε λύσεις που εξυπηρετούν τον άνθρωπο και τις ανάγκες του και όχι σε επικίνδυνα εκτρωματικά σχέδια των διαφόρων Frankestein του πλανήτη. Ο συλλογικός δημοκρατικός κοινωνικός έλεγχος της εφευρετικότητας και των επιτευγμάτων της πρέπει να είναι ο πραγματικός στόχος. 

 

9.       Βλέπω ανθρώπους να αγωνιούν για την εργασία τους, για την διατήρηση των θέσεων εργασίας. Στην πραγματικότητα οι αγωνίες και οι ελπίδες τους είναι μάταιες.

Οι θέσεις εργασίας και μαζί με αυτές τα δικαιώματα των εργαζομένων και των πολιτών συνεχώς θα συρρικνώνονται, θα φθίνουν. 

Πρέπει επίσης να εννοήσουμε ότι είναι τουλάχιστον αυτοαναίρεση να είμαστε υπέρ των σχέσεων ανθρώπινης εξάρτησης, όπως είναι η εξαρτημένη εργασία, η υπαλληλική σχέση. Στηρίζοντας τις σχέσεις εργασίας, αναζητώντας θέσεις εργασίας ως πανάκεια, ουσιαστικά στηρίζουμε την ιδιοτέλεια και την ισχύ κάποιων εναντίον των εργαζομένων και εναντίον των ίδιων μας των εαυτών.

 Η σχέση εργασίας ανήκει στον καπιταλισμό και επιλέγοντάς την επιλέγουμε την διατήρηση των συσχετισμών ισχύος του καπιταλισμού, προετοιμάζοντας την απολυταρχία των λίγων, αυτή που φαίνεται καθαρά πως έπεται στα σχέδιά τους. 

Δεν μπορούμε συνεπώς να την υπερασπιζόμαστε στηρίζοντας και διαιωνίζοντας τις ανισότητες του καπιταλισμού, τρέφοντάς τον ή τρέφοντας το επόμενο εντελώς ανισοτικό σχήμα τον διάδοχό του.

 

10.     Αυτό που πρέπει να ρεαλιστικά να μας ενδιαφέρει είναι η κατάργηση της σχέσης εργασίας, η κατάργηση της ανελευθερίας και η αντικατάστασή της από σχέσεις ισότητας και ελευθερίας. Επειδή η ίδια μας η ελευθερία περνάει μέσα από τις βιοτικές ανάγκες και η κάλυψή τους είναι το μέγιστο κριτήριο, σκοπός είναι να φτάσουμε στην δίκαιη κοινωνία και στην δίκαιη οργάνωσή της, στο δίκαιο ίσως «κράτος», της πραγματικής δημοκρατίας, όπου η παραγωγή των βιοτικών αναγκών, αλλά και το ίδιο το περιεχόμενό τους, να καθορίζεται από κοινού και να επιμερίζεται με σχέση ισότητας η κοινή προσπάθεια για την παραγωγική κάλυψή τους.

Στο μέλλον, εάν φτάσουμε, στην λιγότερη ανάγκη για εργασία ή στην μηδενική, τα μέσα παραγωγής που θα ανήκουν σε όλους, θα εξασφαλίζουν την απελευθέρωση της ζωής του ανθρώπου από το παραγωγικό φάσμα και θα θέτουν την ανθρώπινη ζωή και ύπαρξη σε άλλες βάσεις και προοπτικές.

 

11.     Τέλος και εντελώς πρακτικά, δεν θα πρέπει με κανένα τρόπο να δίνουμε τροφή στον καπιταλισμό μετέχοντας σε διαδικασίες που ο ίδιος δημιουργεί για να λειτουργεί στο ανισοτικό ατελές πλαίσιό του. Δεν έχουμε το «δικαίωμα» να εγκλωβιζόμαστε στις προτάσεις των καπιταλιστών και να λειτουργούμε για την δημιουργία ενδοκαπιταλιστικών τάσεων, τον επιβεβαιώνουμε, τους ενισχύουμε !!! [12]

Είναι σαφές ότι δεν μπορούμε να καταργήσουμε τις βιοτικές ανάγκες, αφού αποτελούν ανθρώπινη φύση. Ούτε μπορούμε και δεν πρέπει να απαγορεύσουμε την ανθρώπινη εφευρετικότητα αυτή μας προχωρά στο μέλλον της ελευθερίας.

Είναι σαφές ότι αυτό που πρέπει να καταργήσουμε για να οδηγηθούμε σε άλλα πλαίσια λειτουργίας των κοινωνικών και της ανθρωπότητας είναι η ιδιοτελής ατομικίστικη εκμετάλλευση των ανθρώπων και των δημιουργημάτων τους.

. 


[2] ΧΤΙΖΟΝΤΑΣ ΕΝΑ ΝΕΟ ΑΥΡΙΟ, στο http://dialogoskoinonia.wordpress.com/

[4] (η πορεία αυτή αναλύεται στα στοιχ Β.5 και επομ.)

[5] Κάποιοι το περιγράφουν ως αποτέλεσμα του «προπατορικού αμαρτήματος»

[7] Γράφοντας για την πορεία προς τη «νεοδουλεία»  εκκινούσα από εκεί.

[9] Η ίδια η κρίση του σήμερα είναι στην πραγματικότητα κρίση αδυναμίας κατανάλωσης : πολλοί καταναλωτές έχασαν τα συσσωρευμένα χρήματά τους; από τις τράπεζες και τα προϊόντα- παιχνίδια τους και αδυνατούν να καταναλώσουν.

 

[12] Οσοι θέτουν τις «προτάσεις» ελαστικής εργασίας ή των αντιθέτων περί 80ωρης απασχολησιμότητας και όσοι τους στηρίζουν είναι σαφές ότι επιδιώκουν τον εξανδραποδισμό της πλειοψηφίας των ανθρώπων. Οποιοσδήποτε συμβιβασμός ή και συζήτηση επί τη βάσει αυτών των λογικών αποτελεί ήττα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ: ΓΙΑ ΕΝΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Κατηγορίες: ΠΑΙΔΕΙΑ — dimkaramitsas @ 4:02 μμ
Tags: , , , ,

Θα μιλήσω με τον δικό μου τρόπο για “τo δικό μου Πανεπιστήμιο”, το Πανεπιστήμιό μας, το Πανεπιστήμιό μας … .        

Θέλω να ξέρετε ότι οι σκέψεις μου για το Πανεπιστήμιο εντάσσονται σε ένα πλαίσιο κοινωνικοποίησής του και κοινωνικοποίησης της γνώσης.

 

ΜΕΡΟΣ Α’              

 

Θα ξεκινήσω από το φαύλο σημερινό σύστημα και δεν θα ρίξω την ευθύνη φυσικά στους φοιτητές, όπως κάνουν κάποιοι εξουσιολάγνοι και παπαγαλίζοντες αντιδραστικές θεωρίες. Καλά κάνουν οι φοιτητές και δεν θέλουν ένα τέτοιο πανεπιστήμιο.

Το σύστημα δεν αυτογεννάται, δεν αυτοδημιουργείται από παρθενογέννεση, το σύστημα εκφράζει σήμερα την ίδια φαυλότητα της κοινωνικής διάστασης της εξουσίας (και δεν εννοώ μόνο της πολιτικής, αλλά και των αναγκών των εξουσιαστικών ολιγαρχιών).

 Α.       Τα πανεπιστήμια λειτουργούν υπό ένα συγκεκριμένο νομικό καθεστώς. Αυτό το καθεστώς θα πρέπει πρωτίστως να εξεταστεί και να τροποποιηθεί. Επισημαίνω ότι το υπάρχον νομικό καθεστώς εξασφαλίζει στα Πανεπιστήμια αυτονομία από τον κοινωνικό έλεγχο. Στην πραγματικότητα τα πανεπιστήμια βρίσκονταν πάντα εκτός του αμέσου κοινωνικού ελέγχου (η εμμεσότητα της κυβερνητικής παρέμβασης είχε πάντα οργανωτικό χαρακτήρα). Τα πανεπιστήμια ήταν σχεδόν πάντα υπό τον έλεγχο ολιγαρχιών και αυτές εξυπηρετούσαν. Την παρτίδα για την κοινωνία διέσωζαν πάντα κάποιοι διδάσκοντες και πολλοί φοιτητές τους. Οι γνωστές δημιουργικές μειοψηφίες … .

Είναι σαφές ότι οφείλουμε να απαιτήσουμε και να προχωρήσουμε στην αλλαγή της καταστατικής νομικής φύσης του Πανεπιστημίου. Να μετατραπεί από όργανο μιας ολιγομελούς ομάδας (καθηγητών, πολιτικών, επιχειρηματιών) σε όργανο της ίδιας της κοινωνίας.

Για τον λόγο αυτό (και όσους αναλύονται πιο κάτω) είναι αναγκαία η επανίδρυση των Πανεπιστημίων, με νέο νομικό πλαίσιο και νέους στόχους.

 

Β.        Αντικείμενο και στόχος των Πανεπιστημίων πρέπει να είναι η παραγωγή Κοινωνικής Γνώσης και όχι άλλο πια υποψηφίων εργαζομένων.

Για αυτό ο σκοπός των Πανεπιστημίων και όλων των ανωτάτων και ανωτέρων ιδρυμάτων πρέπει να είναι καθαρά η πλατειά παραγωγή κοινωνικής γνώσης. Γνώσης για τους φοιτητές, γνώσης – επιμόρφωσης για τις παραγωγικές ομάδες, γνώσης ελεύθερης για όλη την κοινωνία.

  

Γ.        Στο “δικό μας πανεπιστήμιο”, στο Πανεπιστήμιο της Κοινωνίας δεν διοικεί το διδακτικό προσωπικό, τουλάχιστον δεν διοικεί με την ένταση που παρατηρείται σήμερα. Το διδακτικό προσωπικό έχει ως σκοπό της ύπαρξης και παρουσίας του, την διδασκαλία. Εχει μια ιδιόρρυθμη σχέση μισθωτού και δεν μπορεί ταυτόχρονα να διοικεί, να αποφασίζει αυτό (χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η γνώμη του δεν έχει βαρύνουσα εξ αντικειμένου θέση).

 

Στο “δικό μας πανεπιστήμιο” η διοίκηση μεταβαίνει και ανήκει στην κοινωνία που αποφασίζει δημοκρατικά σε δύο επίπεδα:

 

α) Στο επίπεδο μιας δημοκρατικής αρχής διοίκησης και ελέγχου, η οποία διοικεί το πανεπιστήμιο εκφράζοντας την κοινωνία. Μιας αρχής  που εκλέγεται με άμεση καθολική ψηφοφορία, είναι πολυμελής για να μην χρηματίζεται, από ενιαίο ψηφοδέλτιο για να μην κομματίζει και να εκφράζει τις κοινωνικές απόψεις. Με διετή θητεία για να μην μεταβάλλεται σε εξουσιαστικό καθεστώς και με δικαίωμα επανεκλογής για μία μόνο φορά. (τα επιμέρους θα τα εξηγήσω και θα τα θέσω αναλυτικά γράφοντας για την δημοκρατία στην κοινωνία).

β) Στο επίπεδο άμεσης δημοκρατικής εντολής, στο δικαίωμα με συγκεκριμένο αριθμό υπογραφών ή με την βούληση της επιτροπής να τίθενται σε δημοψήφισμα κάποια ζητήματα.

 

Δ.        Πέρα από τα άμεσα εκπαιδευτικά καθήκοντα, τα ΑΕΙ και τα ΑΤΕΙ πρέπει να είναι επιφορτισμένα με την κοινωνική επιμόρφωση και το ανοιχτό κοινωνικό πανεπιστήμιο.  

Ως κοινωνική επιμόρφωση ορίζω και εννοώ την δυνατότητα  κοινωνικών ομάδων και συλλογικοτήτων να ζητούν την δημιουργία συγκεκριμένων μορφωτικών και επιμορφωτικών προγραμμάτων.

Τα του ανοικτού πανεπιστημίου είναι γνωστά και βέβαια θα έλεγα ότι και η κύρια εκπαιδευτική διαδικασία θα πρέπει να είναι ανοικτή στους πολίτες, αλλά αυτό ας το αφήσουμε ως πιο μακρινό στόχο.

Είναι κρίσιμο να μπορούν π.χ. οι αγρότες, να ζητήσουν την δημιουργία μιας σχολής γεωπονίας με συγκεκριμένο προσανατολισμό ή μιας σχολής επιμόρφωσης αγροτών και αυτό να καθίσταται αντικείμενο καθολικής ψηφοφορίας και απόφασης ή απόφασης της επιτροπής δημοκρατικής κοινωνικής διοίκησης. Αυτό σημαίνει Δημοκρατικό Κοινωνικό Πανεπιστήμιο.

Η φαυλότητα της σημερινής κατάστασης έφτασε μέχρι του σημείου να ιδρύει σειρά σχολών και πανεπιστημίων για να τονώσει τοπικές οικονομίες με τα έξοδα διαβίωσης των φοιτητών, χωρίς υποδομές, χωρίς καν εκπαιδευτικό προσανατολισμό. Φτιάχτηκαν δεκάδες σχολές χωρίς ουσιαστικό κοινωνικό προσανατολισμό με τυφλά και μικρόπνοα οικονομίστικα κριτήρια. Διογκώθηκε έτσι ουσιαστικά το κοινωνικό πρόβλημα και ο ανταγωνισμός στην αγορά εργασίας, με αποτέλεσμα την γενιά των 700 Ευρώ και την ενασχόληση των πτυχιούχων με άλλα πράγματα από αυτά που σπούδασαν. Μόνο το κεφάλαιο είναι ευνοημένο από αυτή την φαυλότητα, όλοι οι άλλοι χάσαμε και κυρίως οι νέες γενιές που ζουν στην αποθήκη της απαξίωσης, στην αποθήκη της φτηνής για κάποιους εργασίας.

 

Ε.        Χρειάζεται θαρρώ η δημιουργία σχολών επιστημονικά εξειδικευμένων. Δεν μπορούμε πλέον να έχουμε σχολές που βγάζουν απλά “φυσικούς”, “χημικούς” ή “μαθηματικούς”, που θα γίνουν φροντιστές ή καθηγητές, όταν οι ειδικές εφαρμογές των επιστημών αυτών είναι τεράστιες. Καταστρέφουμε έτσι ένα τεράστιο δυναμικό φαιάς ουσίας που θα μπορούσε να λύσει τα κοινωνικά προβλήματα και το μετασχηματίζουμε σε κοινωνικό πρόβλημα και σε άμορφη κοινωνική μάζα.

Χρειάζεται να δούμε τα πράγματα και την παιδεία όχι ως αποθήκη προσδοκιών και ανθρώπων, αλλά ως πεδίο περαιτέρω επαφής με την γνώση.

 

ΣΤ.     Το δικό μας πανεπιστήμιο δεν λειτουργεί ως εξεταστικό κέντρο, κυρίως επειδή αυτό βολεύει ποικιλοτρόπως το καθηγητικό προσωπικό, που δεν εντείνει τις προσπάθειές του στην διδασκαλία, αλλά αρκείται στην εξουσία της εξέτασης. Το δικό μου πανεπιστήμιο είναι πανεπιστήμιο γνώσης και όχι εξουσιαστικής θολούρας, που επιτρέπει την αυθαιρεσία και την νόσφιση εργασίας άλλων – κυρίως φοιτητών

Το δικό μας πανεπιστήμιο δεν λειτουργεί ως προθάλαμος της αγοράς εργασίας, έχει σκοπό την γνώση και η κατοχή της είναι ευνόητο ότι μπορεί να οδηγήσει σε άλλα επίπεδα, χωρίς να υπάρχει αυτός ο προσανατολισμός.

Το δικό μας πανεπιστήμιο είναι πανεπιστήμιο έρευνας, δημιουργίας και κοινωνικής προσφοράς. Φοιτητές και διδάσκοντες αποφασίζουν για την προώθηση προτάσεων έρευνας και φτιάχνουν το πλάνο συμμετοχής και εργασίας πάνω σε αυτό. Η ίδια η κοινωνία προτείνει και ελέγχει.

 

Ζ.        Στο δικό μας πανεπιστήμιο, ο φοιτητής αποκτά άμεση εμπειρία μέσω της αντικατάστασης των εξετάσεων από μελέτες και έρευνες κοινωνικής διάστασης και προσφοράς. Η γνώση που παράγεται ανήκει στην ίδια την κοινωνία και όχι μόνο σε καθηγητές ή μόνο σε επιχειρήσεις.

 

Στο δικό μας πανεπιστήμιο, ο φοιτητής παύει να είναι ένας καταπιεσμένος από παντού, ένας καταπιεσμένος άνθρωπος που φτάνει να μισεί αυτό που είναι και αυτό που κάνει. Συμμετέχει ενεργά και ισότιμα σε όλες τις διαδικασίες και δημοκρατικά μετέχει στον έλεγχο της λειτουργίας του πανεπιστημίου υπό οιανδήποτε έκφανση.

Στο δικό μας πανεπιστήμιο, οι πόρτες είναι ανοικτές στην κοινωνία και όποιος πολίτης θέλει μπορεί να παρακολουθήσει μαθήματα (χωρίς να δικαιούται βέβαια τίτλου σπουδών).

Στο δικό μας πανεπιστήμιο, η αξιολόγηση της εργασίας των διδασκόντων είναι αναγκαία, είναι διαρκής και ανήκει στην κοινωνία και στους μετέχοντες στο εκπαιδευτικό γίγνεσθαι, δηλαδή και στους φοιτητές. Δεν είναι δυνατόν να υπάρχουν άφαντοι καθηγητές ή εξουσιαστές – βασανιστές ανάμεσα στην εκπαιδευτική κοινότητα.

Στο δικό μας πανεπιστήμιο δεν υπάρχει ένα και μοναδικό σύγγραμμα (που αποφέρει εκατοντάδες εκατομμύρια στους διδάσκοντες και στους εκδότες). Υπάρχει πλήρης ελευθερία πρόσβασης στη γνώση και επιλογής του καλύτερου. Υπάρχει επίσης η δυνατότητα ανάπτυξης συγγραμμάτων μέσα από την ίδια την φοιτητική κοινότητα.      

Στο δικό μας πανεπιστήμιο η μεταπτυχιακή εξειδίκευση δεν είναι θέμα για λίγους αλλά για όλους. Τα δίδακτρα καταργούνται.

Αυτά τα λίγα, κοντά σε όσα έχω ήδη γράψει, σκιαγραφούν το “δικό μας πανεπιστήμιο”, το πανεπιστήμιο της κοινωνίας. 

Ιανουαρίου 27, 2009

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ, ΠΑΙΔΕΙΑ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ: ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΓΝΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ: ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

 

Θα μιλήσω με τον δικό μου τρόπο για “τo δικό μου Πανεπιστήμιο”, το Πανεπιστήμιό μας, το Πανεπιστήμιό μας … .           

Θέλω να ξέρετε ότι οι σκέψεις μου για το Πανεπιστήμιο εντάσσονται σε ένα πλαίσιο κοινωνικοποίησής του και κοινωνικοποίησης της γνώσης.

 

ΜΕΡΟΣ Α’             

Θα ξεκινήσω από το φαύλο σημερινό σύστημα και δεν θα ρίξω την ευθύνη φυσικά στους φοιτητές, όπως κάνουν κάποιοι εξουσιολάγνοι και παπαγαλίζοντες αντιδραστικές θεωρίες. Καλά κάνουν οι φοιτητές και δεν θέλουν ένα τέτοιο πανεπιστήμιο.

Το σύστημα δεν αυτογεννάται, δεν αυτοδημιουργείται από παρθενογέννεση, το σύστημα εκφράζει σήμερα την ίδια φαυλότητα της κοινωνικής διάστασης της εξουσίας (και δεν εννοώ μόνο της πολιτικής, αλλά και των αναγκών των εξουσιαστικών ολιγαρχιών).

Τα πανεπιστήμια λειτουργούν υπό ένα συγκεκριμένο νομικό καθεστώς. Αυτό το καθεστώς θα πρέπει να εξεταστεί πρωτίστως. Επισημαίνω ότι το υπάρχον νομικό καθεστώς εξασφαλίζει στα Πανεπιστήμια αυτονομία από τον κοινωνικό έλεγχο. Στην πραγματικότητα τα πανεπιστήμια βρίσκονταν πάντα εκτός αμέσου κοινωνικού ελέγχου (η εμμεσότητα της κυβερνητικής παρέμβασης είχε πάντα οργανωτικό χαρακτήρα). Τα πανεπιστήμια ήταν σχεδόν πάντα υπό τον έλεγχο ολιγαρχιών και αυτές εξυπηρετούσαν. Την παρτίδα πάντα διέσωζαν κάποιοι διδάσκοντες και πολλοί φοιτητές τους. Οι γνωστές δημιουργικές μειοψηφίες.

Είναι σαφές ότι οφείλουμε να απαιτήσουμε την αλλαγή της καταστατικής νομικής φύσης του Πανεπιστημίου. Να μετατραπεί από όργανο μιας ολιγομελούς ομάδας (καθηγητών, πολιτικών, επιχειρηματιών) σε όργανο της ίδιας της κοινωνίας.

Για τον λόγο αυτό (και όσους αναλύονται πιο κάτω) είναι αναγκαία η επανίδρυση των Πανεπιστημίων. Με νέο νομικό πλαίσιο και νέους στόχους.

Αντικείμενο και στόχος των Πανεπιστημίων δεν πρέπει να είναι άλλο πια η παραγωγή υποψηφίων εργαζομένων, αλλά κοινωνικής γνώσης.

Για αυτό ο σκοπός των Πανεπιστημίων και όλων των ανωτάτων και ανωτέρων ιδρυμάτων πρέπει να είναι καθαρά η πλατειά παραγωγή κοινωνικής γνώσης. Γνώσης για τους φοιτητές, γνώσης – επιμόρφωσης για τις παραγωγικές ομάδες, γνώσης ελεύθερης για όλη την κοινωνία.      

Το πώς μπορούμε να πάμε σε μία τέτοια λύση ακολουθεί …

Στο “δικό μου πανεπιστήμιο” δεν διοικεί το διδακτικό προσωπικό, τουλάχιστον δεν διοικεί με την ένταση που παρατηρείται σήμερα. Το διδακτικό προσωπικό έχει ως σκοπό της ύπαρξης και παρουσίας του, την διδασκαλία. Εχει μια ιδιόρρυθμη σχέση μισθωτού και δεν μπορεί ταυτόχρονα να διοικεί, να αποφασίζει αυτό (χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η γνώμη του δεν έχει βαρύνουσα εξ αντικειμένου θέση). Στο “δικό μου πανεπιστήμιο” η διοίκηση μεταβαίνει και ανήκει στην κοινωνία που αποφασίζει δημοκρατικά σε δύο επίπεδα:

α) Στο επίπεδο μιας δημοκρατικής αρχής διοίκησης και ελέγχου, η οποία διοικεί το πανεπιστήμιο. Μιας αρχής  που εκλέγεται με άμεση καθολική ψηφοφορία, είναι πολυμελής για να μην χρηματίζεται, από ενιαίο ψηφοδέλτιο για να μην κομματίζει και να εκφράζει τις κοινωνικές απόψεις. Με διετή θητεία για να μην μεταβάλλεται σε εξουσιαστικό καθεστώς και με δικαίωμα επανεκλογής για μία μόνο φορά. (τα επιμέρους θα τα εξηγήσω και θα τα θέσω αναλυτικά γράφοντας για την δημοκρατία στην κοινωνία).

Β) Στο επίπεδο άμεσης δημοκρατικής εντολής, στο δικαίωμα με συγκεκριμένο αριθμό υπογραφών ή με την βούληση της επιτροπής να τίθενται σε δημοψήφισμα κάποια ζητήματα.

Πέρα από τα άμεσα εκπαιδευτικά καθήκοντα, τα ΑΕΙ και τα ΑΤΕΙ πρέπει να είναι επιφορτισμένα με την κοινωνική επιμόρφωση και το ανοιχτό κοινωνικό πανεπιστήμιο.   

Ως κοινωνική επιμόρφωση ορίζω και εννοώ την δυνατότητα  κοινωνικών ομάδων και συλλογικοτήτων να ζητούν την δημιουργία συγκεκριμένων μορφωτικών και επιμορφωτικών προγραμμάτων.

Τα του ανοικτού πανεπιστημίου είναι γνωστά και βέβαια θα έλεγα ότι και η κύρια εκπαιδευτική διαδικασία θα πρέπει να είναι ανοικτή στους πολίτες, αλλά αυτό ας το αφήσουμε ως πιο μακρινό στόχο.

Είναι κρίσιμο να μπορούν π.χ. οι αγρότες, να ζητήσουν την δημιουργία μιας σχολής γεωπονίας με συγκεκριμένο προσανατολισμό ή μιας σχολής επιμόρφωσης αγροτών και αυτό να καθίσταται αντικείμενο καθολικής ψηφοφορίας και απόφασης ή απόφασης της επιτροπής δημοκρατικής κοινωνικής διοίκησης. Αυτό σημαίνει δημοκρατικό κοινωνικό πανεπιστήμιο.

Η φαυλότητα της σημερινής κατάστασης έφτασε μέχρι του σημείου να ιδρύει σειρά σχολών και πανεπιστημίων για να τονώσει τοπικές οικονομίες με τα έξοδα διαβίωσης των φοιτητών, χωρίς υποδομές, χωρίς καν εκπαιδευτικό προσανατολισμό. Φτιάχτηκαν δεκάδες σχολές χωρίς ουσιαστικό κοινωνικό προσανατολισμό με τυφλά και μικρόπνοα οικονομίστικα κριτήρια. Διογκώθηκε έτσι ουσιαστικά το κοινωνικό πρόβλημα και ο ανταγωνισμός στην αγορά εργασίας, με αποτέλεσμα την γενιά των 700 Ευρώ και την ενασχόληση των πτυχιούχων με άλλα πράγματα από αυτά που σπούδασαν. Μόνο το κεφάλαιο είναι ευνοημένο από αυτή την φαυλότητα, όλοι οι άλλοι χάσαμε και κυρίως οι νέες γενιές που ζουν στην αποθήκη της απαξίωσης, στην αποθήκη της φτηνής για κάποιους εργασίας.

 

Χρειάζεται θαρρώ η δημιουργία σχολών επιστημονικά εξειδικευμένων. Δεν μπορούμε πλέον να έχουμε σχολές που βγάζουν απλά “φυσικούς”, “χημικούς” ή “μαθηματικούς”, που θα γίνουν φροντιστές ή καθηγητές, όταν οι ειδικές εφαρμογές των επιστημών αυτών είναι τεράστιες. Καταστρέφουμε έτσι ένα τεράστιο δυναμικό φαιάς ουσίας και το μετασχηματίζουμε σε άμορφη κοινωνική μάζα.

Χρειάζεται να δούμε τα πράγματα και την παιδεία όχι ως αποθήκη προσδοκιών και ανθρώπων, αλλά ως πεδίο περαιτέρω επαφής με την γνώση.

 

Το δικό μας πανεπιστήμιο δεν λειτουργεί ως εξεταστικό κέντρο, κυρίως επειδή αυτό βολεύει ποικιλοτρόπως το καθηγητικό προσωπικό, που δεν εντείνει τις προσπάθειές του στην διδασκαλία, αλλά αρκείται στην εξουσία της εξέτασης. Το δικό μου πανεπιστήμιο είναι πανεπιστήμιο γνώσης και όχι εξουσιαστικής θολούρας, που επιτρέπει την αυθαιρεσία και την νόσφιση εργασίας άλλων – κυρίως φοιτητών (τούτο αναλύεται και στο δεύτερο τμήμα του παρόντος).

Το δικό μας πανεπιστήμιο δεν λειτουργεί ως προθάλαμος της αγοράς εργασίας, έχει σκοπό την γνώση και η κατοχή της είναι ευνόητο ότι μπορεί να οδηγήσει σε άλλα επίπεδα, χωρίς να υπάρχει αυτός ο προσανατολισμός.

Το δικό μας πανεπιστήμιο είναι πανεπιστήμιο έρευνας, δημιουργίας και κοινωνικής προσφοράς. Φοιτητές και διδάσκοντες αποφασίζουν για την προώθηση προτάσεων έρευνας και φτιάχνουν το πλάνο συμμετοχής και εργασίας πάνω σε αυτό. Η ίδια η κοινωνία προτείνει και ελέγχει.

Στο δικό μας πανεπιστήμιο (όπως έχω και παλαιότερα προτείνει) ο φοιτητής αποκτά άμεση εμπειρία μέσω της αντικατάστασης των εξετάσεων από μελέτες και έρευνες κοινωνικής διάστασης και προσφοράς. Η γνώση που παράγεται ανήκει στην ίδια την κοινωνία και όχι μόνο σε καθηγητές ή μόνο σε επιχειρήσεις.

Στο δικό μας πανεπιστήμιο, ο φοιτητής παύει να είναι ένας καταπιεσμένος από παντού, καταπιεσμένος άνθρωπος, που φτάνει να μισεί αυτό που είναι και αυτό που κάνει. Συμμετέχει ενεργά και ισότιμα σε όλες τις διαδικασίες και δημοκρατικά μετέχει στον έλεγχο της λειτουργίας του πανεπιστημίου υπό οιανδήποτε έκφανση.

Στο δικό μας πανεπιστήμιο, οι πόρτες είναι ανοικτές στην κοινωνία και όποιος πολίτης θέλει μπορεί να παρακολουθήσει μαθήματα (χωρίς να δικαιούται βέβαια τίτλου σπουδών).

Στο δικό μας πανεπιστήμιο, η αξιολόγηση της εργασίας των διδασκόντων είναι αναγκαία και ανήκει στην κοινωνία και στους μετέχοντες στο εκπαιδευτικό γίγνεσθαι, δηλαδή και στους φοιτητές. Δεν είναι δυνατόν να υπάρχουν άφαντοι καθηγητές ή εξουσιαστές – βασανιστές ανάμεσα στην εκπαιδευτική κοινότητα.

Στο δικό μας πανεπιστήμιο δεν υπάρχει ένα και μοναδικό σύγγραμμα (που αποφέρει εκατοντάδες εκατομμύρια στους διδάσκοντες και στους εκδότες). Υπάρχει πλήρης ελευθερία πρόσβασης στη γνώση και επιλογής του καλύτερου. Υπάρχει επίσης η δυνατότητα ανάπτυξης συγγραμμάτων μέσα από την ίδια την φοιτητική κοινότητα.      

Στο δικό μας πανεπιστήμιο η μεταπτυχιακή εξειδίκευση δεν είναι θέμα για λίγους αλλά για όλους. Τα δίδακτρα παράλληλα καταργούνται.

Αυτά τα λίγα, κοντά σε όσα έχω ήδη γράψει, σκιαγραφούν το “δικό μας πανεπιστήμιο”, το πανεπιστήμιο της κοινωνίας.  

 

ΜΕΡΟΣ Β’

 

ΤΟ ΠΛΑΤΕΜΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ ΩΣ ΜΟΧΛΟΣ ΠΟΥ ΟΔΗΓΕΙ ΣΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ, ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ & ΣΤΟΝ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ

ΜΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

 

       Την πρόταση που ακολουθεί την έχω υποβάλλει από το έτος 2004, η πρόταση αυτή έχει φυσικά αγνοηθεί από τα κομματικά πολιτικά επιτελεία, παρά την σημασία της και τους δρόμους που κατά την γνώμη μου ανοίγει για μια κοινωνία ισότητας, ουσιαστικής δημοκρατίας, ίσων ευκαιριών, μια κοινωνία ανάπτυξης και αναδιανομής του πλούτου σε όλους.

 

Α.    Η ΓΝΩΣΗ

 

       Εχουν πολλά γραφεί ανά τους αιώνες για την αξία της γνώσης. Ο,τι και να γραφεί στο κείμενό μου θα είναι λίγο μπροστά στα όσα έχουν ήδη επισημάνει άλλοι, σοφότεροι εμού. Η γνώση αποτελεί προαιώνιο ζητούμενο για το ανθρώπινο είδος, τόσο αιώνιο που είναι συνυφασμένο με τον ίδιο τον άνθρωπο και την παρουσία του σε αυτόν εδώ τον πλανήτη. Είναι εύκολο να φανταστούμε σε ποιες σπηλιές θα ζούσαμε (εάν υπήρχαμε ως είδος) και σε ποια πρωτόγονη, ζωώδη κατάσταση, εάν δεν υπήρχε η αναζήτηση για την γνώση, εάν δεν υπήρχε η γνώση αυτή καθεαυτή ως παραγόμενο του ανθρώπινου νου. Θεόσταλτο αγαθό ή γονιδιακό προνόμιο ακόμα και τα δύο ή και άλλα πολλά, δεν έχει πραγματικά σημασία ποια είναι η πραγματική βαθύτερη αιτία της ύπαρξης του μηχανισμού της γνώσης στην ανθρώπινη φύση. Συνυφασμένη με τον ανθρώπινο νου, γλωσσολογικά δεμένη με αυτόν στην ελληνική γλώσσα (γνω – εν νοώ)  η γνώση αποτελεί την βάση για κάθε ανθρώπινη ενέργεια.

Σε ένα κείμενο, όπως αυτό, που αφορά την κοινωνική πραγματικότητα και την χρήση της γνώσης από την κοινωνία και τον άνθρωπο – πολίτη δεν θα ήταν ορθό να επεκταθώ στην φιλοσοφική αναζήτηση της βάσης της γνώσης, γι αυτό θα την προσεγγίσω ως προς τα αποτελέσματά της στον άνθρωπο ως άτομο και την κοινωνία ως σύνολο ανθρώπων.

Είναι σαφές ότι τον άνθρωπο πέρα και πλέον των λοιπών βιοτικών του αναγκών τον «κινεί» ως όν και ως κομμάτι της κοινωνίας η ανάγκη κατάκτησης της γνώσης, της γνώσης για τον ίδιο του τον εαυτό, της γνώσης για την φύση, το σύμπαν και τις δυνάμεις του.

Εάν θα θέλαμε να θέσουμε ένα άξονα ή ένα μοχλό που κυρίαρχα οδηγεί στην εξέλιξη – ανάπτυξη του ανθρώπου (ατομικά, κοινωνικά και ιστορικά) αυτός δεν θα ήταν ο μοχλός της οικονομίας, αλλά ο μοχλός της γνώσης. Η γνώση κινεί τον κόσμο προς το μέλλον, η γνώση τον ωθεί προς την ανάπτυξη. Χωρίς την γνώση επιστρέφουμε στον άνθρωπο – ζώον, στην αρχή της ιστορίας μας στον πλανήτη. 

Μιλώντας κατ’ ανάγκη συνοπτικά θα πρέπει να επισημάνω μόνο ότι η γνώση προσφέρει στον άνθρωπο όλα εκείνα τα στοιχεία που λειτουργούν αποφασιστικά στην κατανόηση του εαυτού του (ψυχολογική, βιολογική, πνευματική) και στην ανάπτυξή του σε κάθε πιθανό τομέα. Η ίδια η γνώση προσφέρει στις κοινωνίες την κατανόηση του ρόλου τους, την κατανόηση των πολιτικών και ιστορικών φαινομένων, την κατάκτηση του συνόλου του παγκοσμίου γίγνεσθαι.

Ας σκεφτεί ο καθένας και η κάθε μία από εμάς την σημασία και την προσφορά της γνώσης στον άνθρωπο και την κοινωνία, από την κατάκτηση της φωτιάς και των πρώτων όπλων μέχρι τις βαθύτερες φιλοσοφικές αναζητήσεις και άμεσα θα εννοήσει την πρωταρχική και θεμελιώδη σημασία της στην ανθρώπινη πορεία.

       

Β. ΤΟ ΠΛΑΤΕΜΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΓΝΩΣΗ ΩΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ

       Είναι σαφές και ευνόητο ότι η πρόσβαση στην γνώση δεν είναι η ίδια για όλους τους ανθρώπους. Η πρόσβαση στην γνώση δεν είναι ελεύθερη για όλους και σε όλο τον πλανήτη. Ακόμα και εκεί που υπάρχει δημόσια εκπαίδευση, αυτή είναι συνήθως περιορισμένη και αφορά διάφορα μερικά δεδομένα της ανθρώπινης γνώσης, φιλτραρισμένα μέσα από πολιτικές, κοινωνικές, ιστορικές, οικονομικές και κάθε είδους σκοπιμότητες, ακόμα και δοξασίες.

       Για μια πολιτική φιλοσοφία που αποσκοπεί στην ισότητα και την απελευθέρωση του ανθρώπου, το πλάτεμα στην δυνατότητα των ανθρώπων να νέμονται στην γνώση, η ίση και ελεύθερη πρόσβαση σε αυτή, αποτελεί πολιτικό ζητούμενο με το οποίο έχουν ασχοληθεί σχεδόν όλοι οι διανοητές που τον θεμελίωσαν και τον ανέπτυξαν.        Η ελεύθερη πρόσβαση στην γνώση από όλους εξισώνει και καταργεί μία βασική ατομική και κοινωνική ανισότητα, που καλλιεργούν και φροντίζουν συνεχώς να υφίσταται, τα κοινωνικοοικονομικά συστήματα που στηρίζονται στις ανισότητες, όπως ο καπιταλισμός. Η δόμηση του καπιταλισμού πάνω στις ατομικές και κοινωνικές ανισότητες, αποτελεί το θεμέλιό της ύπαρξής του και την αιτία της κυριαρχίας του.      

Για εμάς, είτε σκεπτόμαστε με όρους παγκοσμιότητας είτε σκεπτόμαστε περισσότερο εθνικά, το ζήτημα της ισότητας στην ελεύθερη πρόσβαση στην γνώση, αποτελεί ένα κορυφαίο πολιτικό κοινωνικό στόχο και σίγουρα ένα από τα πιο σημαντικά ζητούμενα για να επιτευχθεί η ανάπτυξη ανθρώπων και κοινωνιών μέσα από συνθήκες ισότητας, ισοτιμίας και δημοκρατίας.

Σήμερα, έχοντας σκοπό τον μετασχηματισμό της κοινωνίας με τα ανωτέρω χαρακτηριστικά, εάν θέλαμε να στραφούμε στο έτερο στοιχείο της καπιταλιστικής ανισότητας, αυτό της ιδιοκτησίας, επιδιώκοντας να το καταργήσουμε ως ατομικό προνόμιο και να το εντάξουμε στο πλαίσιο των κοινόκτητων κοινωνικών αγαθών, θα συναντούσαμε σειρά αντιδράσεων τυπικού και ουσιαστικού περιεχομένου. Παρά το γεγονός ότι δεν απορρίπτω την κατάργηση της ατομικής ιδιοκτησίας, αλλά αντίθετα την θεωρώ κεφαλαιώδες ζητούμενο που οδηγεί στην κοινωνία των ανθρώπων και όχι των ανθρωπόμορφων ζώων, έχω ρεαλιστικά την θέση ότι μπορούμε να προσπαθήσουμε να μετατρέψουμε τα κοινωνικοοικονομικά δεδομένα με άλλους τρόπους από αυτούς που αναμένει ο πολιτικός αντίπαλος και ότι η εγκατάλειψη της ατομικής ιδιοκτησίας, ακόμα και για εμάς τους ίδιους είναι εγχείρημα ιδιαιτέρως δύσκολο που απαιτεί τεράστια προσωπική προετοιμασία και παιδεία – γνώση. Αλλωστε, μια τέτοια απόπειρα θα επιφέρει τεράστιες αντιδράσεις, σχάσεις και συγκρούσεις … . Μια σειρά από νομικά και κοινωνικά ζητήματα θα εγείροντο και θα απαιτούσαν άμεσες λύσεις, ρήξεις και συγκρούσεις.

Η ελεύθερη πρόσβαση στην γνώση, ως προαιώνια ανθρώπινη ανάγκη, αποτελεί όμως ένα ζητούμενο με ηπιότερο κατά την εξωτερίκευσή του χαρακτήρα. Η πρόσβαση στην γνώση αποτελεί ένα ζητούμενο που δεν μπορεί να αρνηθεί ο καπιταλισμός, ένα ζητούμενο που αποτελεί ατομικό και κοινωνικό δικαίωμα και αγαθό κατοχυρωμένο νομικά και κοινωνικά. Ο λόγος της μη άρνησης είναι ότι η γνώση αποτελεί και για τον καπιταλισμό αγαθό, αντίστοιχο της ιδιοκτησίας, που στηρίζει την παραγωγή και την οικονομία. Ενώ όμως η ιδιοκτησία λειτουργεί στο καπιταλισμό ως ιδιωτικό ατομικό δεδομένο, η γνώση και η πληροφορία (όπως εσχάτως την αποκαλούν) έχει επικοινωτικό χαρακτήρα, προσφέρεται σε όλους και λειτουργεί προκειμένου να ελέγχονται οι συνειδήσεις και οι κοινωνίες. Θα μπορούσε κανείς να μπει στον πειρασμό να αναλύει επί ώρες και ημέρες την σχέση του καπιταλισμού με την γνώση – πληροφορία και την χρήση της από αυτόν.

Σκοπός όμως δικός μας είναι η ελεύθερη πρόσβαση όλων στην γνώση, ακόμα και η παραγωγή της και σκοπός του γραπτού μου είναι να βρεθούν και να δοθούν οι πρακτικές πολιτικές για να πραγματωθεί κάτι τέτοιο, χωρίς να υφίσταται το ενδεχόμενο νομικών και κοινωνικών συγκρούσεων.      

 

Γ. Η «ΓΝΩΣΗ» ΩΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΚΑΙ ΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΓΙΓΝΕΣΘΑΙ. Ο ΣΚΟΠΟΣ ΜΑΣ.

       Είναι σαφές ότι ο καπιταλισμός που κυριαρχεί στον πολιτικό και οικονομικό γίγνεσθαι του πλανήτη, θεωρεί τις έννοιες γνώση, παιδεία, πληροφορία ως κεφάλαιο προς πολλαπλή, θετική και αρνητική εκμετάλλευση και ως μέσο για την διαιώνισή του. Για τον λόγο αυτό τα εκπαιδευτικά συστήματα και η έρευνα είναι ενταγμένα άρρηκτα σχεδόν στην παραγωγική οικονομική διαδικασία, λειτουργώντας κατά το πρότυπο αυτής και εξυπηρετώντας της άμεσα και έμμεσα. Επιπλέον μια σειρά αποκλεισμών και «αναγκών» του εκπαιδευτικού συστήματος αντίστοιχες με εκείνες του καπιταλισμού, όχι μόνο καθιστά την εκπαιδευτική διαδικασία εμπορικό αγαθό, αλλά διευρύνει και διαιωνίζει τις προσωπικές και κοινωνικές ανισότητες.

       Με ένα πλαίσιο νομικών διατάξεων, διεθνών και ημεδαπών, το σύστημα θωρακίζει τις ανισότητες στην γνώση, ευνοώντας την επένδυση σε αυτές.   

       Ο ελεύθερα σκεπτόμενος άνθρωπος δεν είναι δυνατόν να δέχεται τις λειτουργίες αυτές, των αποκλεισμών και ανισοτήτων που στερούν από τους ανθρώπους και τις κοινωνίες τους την ελεύθερη ισότιμη πρόσβαση στην γνώση, ούτε να αποδέχεται την λειτουργία του κοινωνικού εκπαιδευτικού συστήματος προς όφελος όχι του ανθρώπου και της κοινωνίας, αλλά της προσωποπαγούς οικονομίας των λίγων.

       Η εκ βάθρων αναθεώρηση του εκπαιδευτικού συστήματος, ώστε να παρέχεται ελεύθερα και ισότιμα γνώση και ουσιαστική παιδεία, απεξαρτημένη από τα κερδώα οφέλη κάποιων, αποτελεί άμεση προτεραιότητα για την οποία πρέπει να βρεθούν, προταθούν και εφαρμοστούν πολιτικές πρακτικές με σαφείς αρχές και κατευθύνσεις. Όπωσδήποτε πρόκειται για μία δύσκολη διαδικασία.

       Επανέρχομαι όμως στην χρήση της έννοιας γνώση (και των συνυφασμένων με αυτή εννοιών παιδεία, εκπαίδευση, πληροφορία, έρευνα κλπ..) από το υπάρχον πολιτικοοικονομικό σύστημα. Εννοείται, βεβαίως ότι πέραν του αντικειμένου γνώση, αντίστοιχη χρήση γίνεται και στο υποκείμενο άνθρωπος, ως φορέα και παραγωγού της γνώσης, ως μετέχοντα και μη μετέχοντα σε αυτή. Είναι σαφές ότι η γνώση εξυπηρετεί την παραγωγή και παροχή υπηρεσιών, ως εδώ είναι ευνόητο και αχρωμάτιστο πολιτικά, όμως η ίδια η γνώση αποτελεί για το υπάρχον πολιτικοοικονομικό σύστημα αγοραίο αγαθό που δεν το νέμονται όλοι, αλλά μόνο οι έχοντες την οικονομική δυνατότητα να το αποκτήσουν. Η συγκέντρωση και η ύπαρξη της γνώσης (ανθρώπων και πληροφοριών) αποτελεί με τον τρόπο αυτό προνόμιο που πρώτιστα κατέχουν οι οικονομικά ισχυροί (εταιρικά μορφώματα και πρόσωπα). Αυτοί, έχουν την δυνατότητα, στο καπιταλιστικό σύστημα να αποκτήσουν την γνώση, ακόμα και να την παράγουν και να την κατευθύνουν, αφήνοντας τους υπόλοιπους σε όποιο επίπεδο σκότους επιθυμούν. Όταν μία «γνώση» έχει τύχει της εκμετάλλευσής τους τότε την αφήνουν ελεύθερη, την περιγράφουν και την περιαγάγουν σε κτήμα όλων ή αρκετών, πολλές φορές παραπλανώντας τις κοινωνίες ως προς την χρήση της και ενώ οι ίδιοι βρίσκονται σε άλλα επίπεδα παραγωγικού και κοινωνικού σχεδιασμού. Η δικτατορία του σκοταδισμού, που στηρίζεται στην γνώση θα πρέπει να εξαφανιστεί, ώστε να χαθεί το συγκριτικό πλεονέκτημα αυτής της ολιγαρχίας.

       Στον ελλαδικό χώρο τώρα, με τα χίλια μύρια προβλήματα, η γνώση ελάχιστα παρέχεται μέσα από το εκπαιδευτικό σύστημα, που λειτουργεί με αποκλεισμούς και ανισότητες. Η γνώση στην Ελλάδα ανήκει σε μία κάστα πανεπιστημιακών και στα μεγάλα εταιρικά μορφώματα που έχουν την δυνατότητα να χρησιμοποιούν είτε τους πανεπιστημιακούς είτε πρόσωπα εκπαιδευμένα στην παραγωγή γνώσης. Πρακτικός σκοπός τους είναι η διατήρηση της ηγετικής τους δύναμης στις αγορές (σε όσες δύνανται) με ταυτόχρονο έλεγχο των πολιτικών συστημάτων και επιλογών. Στο πλαίσιο της ανισότητας τα μεγάλα εταιρικά μορφώματα και προσωπικά οι φορείς τους έχουν την δυνατότητα να αναλύουν με την χρήση των ανωτέρω προσώπων, να μελετούν και να εφαρμόζουν τις μελέτες που στηρίζονται στην «γνώση».

Το μεγαλύτερο κομμάτι της κοινωνίας όμως, παραγωγικές και μη τάξεις, παραμένουν στην άγνοια και δεν δύνανται, ούτε μελέτες να διεξάγουν, ούτε έχουν γνώση κεφαλαιωδών ζητημάτων που αφορούν την ίδια την προσωπική τους συγκρότηση, αλλά και την παραγωγική διαδικασία στην οποία είναι ενταγμένες.

Το τεράστιο έλλειμμα γνώσης δημιουργεί δυσμενείς κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες, που εντείνουν τις ανισότητες, δημιουργούν ανθρώπους και επιμέρους κοινωνίες «εξαρτόμενα», παρεμποδίζουν την προσωπική και πολιτική ελευθερία, την δημοκρατία, την ισότητα και την κοινή κατοχή και πρόσβαση στα κοινωνικά αγαθά. Εν ολίγοις παρεμποδίζουν ανθρώπους και κοινωνίες να κινηθούν προς τα ιδεατά του κοινωνισμού. 

                

Δ.    Η ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΛΑΤΕΜΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ ΩΣ  ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ.

 

       Τούτη εδώ η χώρα την οποία κατοικούμε και οι κάτοικοί της (όπως κάθε χώρα) έχουν μια σειρά από ιδιαιτερότητες. Οι ιδιαιτερότητες είτε αναφέρονται στο κλίμα, στο έδαφος είτε στην ιδιοσυγκρασία των κατοίκων, στην κουλτούρα και στις συνήθειές τους, είτε σε μία ολόκληρη ατελεύτητη σειρά παραγόντων, αποτελούν πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα που εντάσσονται και επηρεάζουν την κοινωνική συγκρότηση. Μέσα στην κοινωνική συγκρότηση εντάσσεται φυσικά και η παραγωγική διαδικασία, αλλά και οι κοινωνικές και ατομικές συμπεριφορές.

Η γνώση για τις «ιδιαιτερότητες» αυτές που ουσιαστικά συγκροτούν την γνώση για τους ίδιους μας τους εαυτούς και την χώρα μας, είναι συνολικά κάτι ουσιαστικά άγνωστο για την ελληνική κοινωνία. Η γνώση για τους μηχανισμούς και τις αιτίες τους είναι επίσης άγνωστη. Γενικόλογες εμπειρικές προσεγγίσεις που κατά καιρούς εκφράζονται, έχουν μόνο αόριστο χαρακτήρα (π.χ. εμείς οι Ελληνες είμαστε Χ …, οι ο Ελληνας θέλει …, η Ελλάδα είναι χώρα …) και δεν προσφέρουν λύσεις, παρά δημιουργούν προβλήματα μοιρολατρικής συμπεριφοράς.

Το μέγιστο πολιτικό ζητούμενο είναι για εμάς να δημιουργήσουμε την γνώση αυτή, να μελετηθούν από κάθε δυνατή σκοπιά και ανάλυση τα ατομικά, κοινωνικά και εδαφικά με την ευρεία έννοια δεδομένα της χώρας, να αναλυθούν και να εξηγηθούν οι μηχανισμοί και τα αίτια των «ιδιαιτεροτήτων», ώστε με επιστημονικά ορθολογικά δεδομένα να δοθούν λύσεις και κατευθύνσεις. Το ίδιο σημαντικό ζητούμενο είναι η διάσωση παραδοσιακών τρόπων και μεθόδων παραγωγής και του φυτικού και ζωικού δυναμικού πρίν επιμολυνθεί με μεταλλαγμένα και γενετικά τροποποιημένα είδη.

Το μέγιστο πολιτικό ζητούμενο όμως είναι για εμάς η γνώση αυτή να είναι ελεύθερα προσβάσιμη, ανοικτή για όλους τους κατοίκους της χώρας αυτής ώστε να χρησιμεύσει, όχι μόνο για την προσωπική, κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη, αλλά ως υψίστης σημασίας κοινωνικό αγαθό να αποτελέσει την βάση για μια κοινωνία δημοκρατίας, ελευθερίας, ισότητας και σοσιαλισμού, διότι η κοινή γνώση οδηγεί στην κοινότητα της απόλαυσης των αγαθών (όπως τα ορίζει και τα επιλέγει αυτά ο καθένας ως ενεργός πολίτης σε ένα πλαίσιο ατομικής ελευθερίας). Μετά μπορούν να συναποφασιστούν ελεύθερα και αδέσμευτα και άλλες πολιτικές που θα οδηγούν στην θεμελίωση και θωράκιση πολιτικών θεσμών με στόχο την προσωπική και κοινωνική (ακόμα και παραγωγική) ισότητα και εν τέλει κοινοκτημοσύνη ή κοινωνική οικονομία (θα δημοσιευτεί και αυτό) .

Θα επανέλθω όμως στις «ιδιαιτερότητες» πλεονεκτήματα και μειονεξίες του κατοίκου της χώρας και της Ελλάδας, αυτής καθεαυτής.

Θα επαναλάβω ότι γνώση δεν υφίσταται, και όση υφίσταται δεν είναι κοινή. Ο μέσος Ελληνας αγρότης π.χ. δεν γνωρίζει καν πόσο κοστίζει η καλλιέργεια του χωραφιού του ανά στρέμμα, πόσο την επηρεάζει η άνοδος της τιμής του πετρελαίου ή των λιπασμάτων ανά λεπτό του Ευρώ; Τι είναι αποδοτικό να καλλιεργεί και για πόσα χρόνια; Πόσο μπορεί και πόσο πρέπει να πουλήσει το προϊόν του; Που πρέπει να το πουλήσει; Δεν γνωρίζει επίσης ζητήματα που αφορούν την προσωπική του υγεία, δεν γνωρίζει τίποτα ή σχεδόν τίποτα για τις νέες μορφές καλλιέργειας; Δεν γνωρίζει πως μπορεί να προστατευθεί από την αισχροκέρδεια των μεσαζόντων; Και όταν οργανωθεί σε συνεταιρισμούς δεν γνωρίζει τίποτα για την οργάνωσή τους, για την σκοπιμότητα της ύπαρξής τους, ποιους κινδύνους πρέπει να αποφύγει, αλλά και πως θα μπορέσει να ελέγξει τους εσωτερικώς δρώντες κερδοσκόπους;

Το ίδιο το φαινόμενο της ανάγκης κάποιων για ατομική κερδοσκοπία σε βάρος του συνόλου δεν έχει μελετηθεί ως προς τις αιτίες του και την δυνατότητα αντιμετώπισής του, ατομικά και κοινωνικά.

Ο Ελληνας χημικός μηχανικός για να επεκτείνω το παράδειγμα δεν γνωρίζει, εάν και με ποιους όρους μπορεί να δημιουργηθεί στην Ελλάδα μια χημική βιομηχανία με κερδοφορία, τι να πράξει και πως να την οργανώσει.

Ο εργαζόμενος, η νέα, ο νέος, ο κάθε Ελληνας ζει και λειτουργεί σε ένα πέπλο απόλυτης έλλειψης γνώσης για τον εαυτό του την χώρα του, την κοινωνία του. Η έλλειψη γνώσης μετατρέπεται πολλές φορές σε ένα πλαίσιο μοιρολατρικού αγνωστικισμού, σε απομονωτισμό, στην υπάρχουσα στην μέρες μας απογοήτευση για το μέλλον, αλλά και αντίστροφα σε υπερεκτιμήσεις του εγώ, σε μισαλλοδοξίες, σε άκρατους  ατομισμούς και σε εθνικισμούς.                    

       Θα φέρω ένα ακόμα παράδειγμα σε σχέση με την έλλειψη γνώσης. Μέσα από προγράμματα η ελληνική κοινωνία, ο Ελληνας φορολογούμενος διέθεσε τεράστια χρηματικά ποσά για την ενίσχυση νέων επιχειρηματιών ή γυναικών επιχειρηματιών. Ελάχιστα χρήματα έπιασαν τόπο, τα περισσότερα εγχειρήματα ακολουθήθηκαν από χρεωκοπίες σε ελάχιστα έτη (επιβάρυναν και αυτές το κοινωνικό σύνολο) και τα περισσότερα χρήματα πήγαν στην αγορά μηχανημάτων ξένων εταιρειών. Οι αποτυχίες και άκοπες δαπάνες αυτές θα είχαν διαφορετικό αποτέλεσμα εάν είχε μελετηθεί και υπήρχε η γνώση για το πόσα π.χ. πρατήρια άρτου ή ψιλικατζίδικα είναι κερδοφόρα ή αντέχει μία περιοχή. Ακόμα περισσότερο, εάν είχαν μελετηθεί και υπάρξει προτάσεις για το ποιες δραστηριότητες μπορεί να ήταν κερδοφόρες και σε ποιες περιοχές. Αγνοεί ο νέος μικροεπιχειρηματίας και δεν έχει πρόσβαση στην «γνώση» του ποιες είναι οι κύριες ανάγκες της επιχείρησής του, του προϋπολογισμού των αναγκών της, του υπολογισμού των τιμών πώλησης κ.ο.κ. .

       Θα μπορούσε κανείς να σκεφθεί μια ατελείωτη σειρά από ζητήματα και θέματα, προσωπικού, κοινωνικού και οικονομικού χαρακτήρα, όπου η γνώση απουσιάζει από την κοινωνία και ταυτόχρονα απουσιάζουν και οι ορθολογικές πολιτικές λύσεις. Πιο λιγότερο χρονοβόρο να σκεφθεί κάποιος που υπάρχουν οι μελέτες και οι λύσεις, που υπάρχει η γνώση.

       Γενικεύοντας,  η ελληνική κοινωνία και ο Ελληνας, ζούν και οδεύουν στο άγνωστο, πειραματιζόμενοι και εισπράττοντας τις συνέπειες.

       Πέρα από τις εκτιμήσεις μου, εάν το τεράστιο έλλειμμα γνώσης αποτελεί συνειδητή επιλογή κάποιων προσώπων και μηχανισμών, και πέρα από τις προσωπικές ατομικές αρνητικές συνέπειες που προπεριέγραψα, το αποτέλεσμα του ελλείμματος γνώσης είναι ευρύτερα κοινωνικό και καθιστούν την χώρα μας ουραγό ακόμα και σε τομείς που θα μπορούσε να έχει ατομικό, κοινωνικό και οικονομικό πλεονέκτημα.

       Η δημιουργία δεδομένων γνώσης και η ελεύθερη πρόσβαση σε αυτά θα μπορούσε να ανατρέψει άρδην τα πράγματα σε προσωπικό, κοινωνικό και εθνικό επίπεδο. Οσα αρνητικά περιγράφηκαν πιο πάνω, θα μπορούσαν να μετατραπούν σε θετικά. Τα δε θετικά είναι αυτονόητα σε όποιον αφιερώσει λίγα λεπτά σκέψης και προβληματισμού.

       Πολιτικά, προσωπικά και κοινωνικά, η γνώση δύναται να παίξει τον ρόλο της, ώστε να δημιουργηθεί μια κοινωνία ελευθέρων από εξαρτήσεις, ισότιμων ανθρώπων, μια πολιτεία και κοινωνία δημοκρατική και σοσιαλιστική, μέσα από την προσωπική και κοινωνική αυτάρκεια και ευδαιμονία (πνευματική και υλική).

            

Ε. ΠΩΣ ΘΑ ΠΡΟΧΩΡΗΣΟΥΜΕ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ: Η ΠΡΟΤΑΣΗ.

       Η παραγωγή ελεύθερα προσβάσιμης γνώσης, υπό το υπάρχον διεθνές και ημεδαπό πολιτικό και νομικό πλαίσιο, δεν θα μπορούσε να είναι αντικείμενο παρά μόνο κρατικής δραστηριότητας, αφού μόνο το κράτος εξ ορισμού ενεργεί και το κοινό, ελεύθερα προσβάσιμο αγαθό της γνώσης. Θα ήταν αστείο και άτοπο να θεωρήσει κανείς ότι η «κρατική μηχανή» θα μπορούσε να ανταποκριθεί σε μία τέτοια αναγκαιότητα, να παράγει και να προσφέρει γνώση. Αλλωστε οι κρατικοί μηχανισμοί στην Ελλάδα δεν είναι σχεδιασμένοι για τέτοιες λειτουργίες, αλλά είναι συνήθως προορισμένοι για ελέγχους και κυρώσεις επιβεβαίωσης της κρατικής εξουσίας .

       Η δημιουργία «γνώσης» έχει επίσης ένα τεράστιο κόστος, είτε αυτό είναι αντικείμενο της κρατικής μέριμνας είτε της ιδιωτικής και αυτό συμβαίνει σε όλες τις χώρες του καπιταλιστικού πλανήτη.

       Το ζητούμενο παραμένει πως θα καταφέρουμε να δημιουργήσουμε τεράστια «γνώση» ελεύθερα προσβάσιμη από ην κοινωνία, χωρίς να υπάρχει το τεράστιο κόστος που συνεπάγεται αυτή ;

       Η λύση που προτείνω και πιστεύω ότι πρέπει να εφαρμοστεί έχει να κάνει με το δημόσιο σύστημα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και έρχεται να προσδώσει αξία και σημασία στο ίδιο, αλλά και στους νέους της χώρας.

          Το τριτοβάθμιο εκπαιδευτικό σύστημα και η ψυχή του, οι φοιτητές, ταλανίζονται από ένα καθηγητικό κατεστημένο (το ίδιο το σύστημα είναι «καθηγητοκεντρικό»), που αρνείται να παράγει, λειτουργεί πολλές φορές εξουσιαστικά και αυταρχικά (αντί να λειτουργεί ακαδημαϊκά και εκπαιδευτικά) και εκμεταλλεύεται πολύπλευρα την ανάγκη των νέων να ενταχθούν στο οικονομικό μοντέλο – σύστημα. Οι φοιτητές ταλαιπωρούνται από όλα τα ανωτέρω και από την αποστήθιση παρωχημένων γνώσεων. Δεν έχουν δε, την δυνατότητα ανάπτυξης πρωτοβουλίας σε σχέση με το γνωστικό τους αντικείμενο, το οποίο και είναι στις πλείονες των περιπτώσεων ξεκομμένο και με την κοινωνική και επαγγελματική τους πραγματικότητα. Στο ίδιο το εκπαιδευτικό σύστημα αναπαράγεται επίσης, ο άκρατος ατομισμός και θεοποιείται το ατομικό συμφέρον. Είναι βέβαια και αυτά προβλήματα που μπορούν μέσα από την πρόταση που ακολουθεί να βρουν ουσιαστική λύση.

Η πρόταση – λύση για την δημιουργία σε ελάχιστο χρόνο τεράστιου όγκου ελεύθερα προσβάσιμης γνώσης:

      

Επί σειρά ετών οι φοιτητές και οι φοιτήτριες μας αναγκάζονται να δίνουν εξετάσεις πάνω σε βιβλία γραμμένα ακόμα και δεκαετίες πριν, αναγκάζονται να λειτουργούν ως υποκείμενα στείρου αναμασήματος και αναπαραγωγής θέσεων και απόψεων διαφόρων “αυθεντιών”, εξεταζόμενοι στην πιστή αποστήθιση των “ιερών” κειμένων. Αντί  λοιπόν να δεσμεύουν την παραγωγικότητα, την φαντασία τους ακόμα και τις δυνατότητες γνώσης σύγχρονων επιστημονικών γνώσεων, δίνοντας τέτοιου είδους εξετάσεις, οι φοιτήτριες και οι φοιτητές μας, οι σπουδαστές και οι σπουδάστριές μας, θα μπορούσαν αυτοί να δημιουργήσουν τις μελέτες και να παράγουν την γνώση που έχει ανάγκη η χώρα μας, δίνοντας ουσιαστικό κοινωνικό ρόλο και στους καθηγητές τους, αλλά και στην εκπαίδευση γενικότερα.

       Στο πλαίσιο αυτό και σε αντικατάσταση του στείρου αναχρονιστικού θεσμού των εξετάσεων κάθε σχολή και τμήμα με φοιτητές και φοιτήτριες διαιρεμένους σε θεματικές ομάδες, θα πρέπει να μελετά και να καταλήγει σε πόρισμα – πρόταση για συγκεκριμένα θέματα. Αυτό, είτε ολικά για κάθε έτος με θεματολογία που θα προϋποθέτει την σαφή γνώση των μαθημάτων του ετήσιου κύκλου σπουδών, είτε – και τούτο είναι η γνώμη μου – από τελειόφοιτους φοιτητές από το εξεταστικό αντικείμενο των οποίων θα αφαιρείται σεβαστός αριθμός μαθημάτων, τα οποία θα σχετίζονται με την διενεργούμενη μελέτη.    

Για παράδειγμα ας πάρουμε ένα γεωργικό προϊόν: την πατάτα. Η γεωπονική σχολή θα πρέπει να μελετήσει και να δώσει προτάσεις για τις εδαφικές ανάγκες, τις ποικιλίες ανά είδος εδαφών, την ορθή καλλιέργεια και συγκομιδή (και σειρά άλλα θέματα τα οποία άπτονται του επιστημονικού της αντικειμένου), η γεωλογική σχολή θα πρέπει να μελετήσει τα καλλιεργήσιμα εδάφη και την σύστασή του σε στοιχεία, οι οικονομικές και εμπορικές σχολές θα πρέπει να μελετήσουν το κόστος παραγωγής και να προτείνουν την τιμή πώλησης του παραγόμενου προϊόντος, τις δυνατότητες ή μη πώλησης του προϊόντος αυτού, τις διεθνείς οικονομικές συνθήκες, που μπορεί να εξαχθεί το προϊόν και υπό ποία μορφή, τον ανταγωνισμό ίσως από τρίτες χώρες και εάν μπορεί το προϊόν να καταστεί αποδοτικό και υπό ποίους όρους, οι βιομηχανικές σχολές, οι σχολές χημικών μηχανικών και χημικών τροφίμων, οι νομικές σχολές, ακόμα και οι σχολές σχεδιασμού του προϊόντος (design) που τόσο λείπουν από την χώρα και πρέπει να δημιουργηθούν άμεσα. Ολοι μπορούν και έχουν να βάλλουν ένα λιθαράκι στην διαδικασία μελέτης και τούτο μπορεί και πρέπει να γίνει σε κάθε τομέα, από την αγροτική οικονομία και την βιομηχανία μέχρι την προσέγγιση κοινωνικών θεμάτων (π.χ. τις επιπτώσεις της ανεργίας στο Πέραμα και αλλού) και τον πολιτισμό και μάλιστα και αναγκαία με την πρόταση λύσεων και νέων ιδεών. Ολη αυτή η εργασία και προσπάθεια της νεολαίας μας, ανά πανεπιστήμιο και ανά έτος θα συγκεντρώνεται και θα τυπώνεται με δαπάνες του κράτους, πωλούμενη σε τιμή η οποία να καλύπτει τις δαπάνες έκδοσης και να αφήνει και ένα μικρό ποσό για την χρηματοδότηση των πανεπιστημίων, ενώ παράλληλα οι κρινόμενες ως καλύτερες μελέτες, πλέον την επιβράβευσης της προαγωγής των φοιτητών θα βραβεύονται από το κράτος και θα χορηγούνται υποτροφίες για μεταπτυχιακές σπουδές.

Αντίστοιχα, θα δημιουργείται και ηλεκτρονική βάση δεδομένων, προσβάσιμη ελεύθερα ή με μία συμβολική εφάπαξ συνδρομή ( εμείς ως κοινωνία θα το κρίνουμε και η δική μου πρόταση είναι «ελεύθερα προσβάσιμη»). 

 Με τον τρόπο αυτό και μόνο μπορούμε όλοι οι Ελληνες να αποκτήσουμε  – και μάλιστα  με ελάχιστο κόστος – γνώση και συγκεντρωμένες εξειδικευμένες μελέτες για κάθε ατομικό, κοινωνικό και παραγωγικό ζητούμενο, με βάση την κοινοκτημοσύνη της γνώσης.

       Μέσα από τα πάμπολλα οφέλη της διαδικασίας αυτής για την Ελληνική κοινωνία και τις άπειρες θετικές εκφάνσεις της, θα πρέπει να επισημάνω ότι σε κάθε περίπτωση η διαδικασία αυτή θα δημιουργήσει μία νεολαία δημιουργική και χειραφετημένη κοινωνικά έτοιμη να προοδεύσει και να δημιουργήσει, εργαζόμενη και ομαδικά, με βάση τα στοιχεία που συνθέτουν το μεγαλείο της ελληνικής σκέψης, την φαντασία, την ανάλυση και την σύνθεση, την δημιουργία και την ελεύθερη σκέψη και στοχασμό.       

            Το πως η ίδια η νέα γενιά θα μετάσχει μέσα από κοινωνικές συλλογικότητες στην παραγωγική αξιοποίηση του πλούτου που θα προκύψει, καθιστώντας αυτόν κοινωνικό κτήμα αφορά το τρίτο μέρος όσων γράφω. Είναι βέβαιο πως εύκολα μπορούμε να προχωρήσουμε … .

Ιανουαρίου 23, 2009

ΑΓΡΟΤΕΣ & ΤΟ ΝΕΟ ΑΓΡΟΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ: ΠΡΟΤΑΣΗ

                        ΑΓΡΟΤΕΣ & ΤΟ ΝΕΟ ΑΓΡΟΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ

                                                    ΠΡΟΤΑΣΗ

                                           

 

Α.      Το αγροτικό ζήτημα στη νεώτερη Ελλάδα δεν λύθηκε ουσιαστικά ποτέ.  Οι πολιτικές ηγεσίες του τόπου μας ήταν στραμμένες προς την εκβιομηχάνιση και τον «εκσυγχρονισμό» της χώρας και με εξαίρεση 2-3 πολιτικούς ηγέτες θεωρούσαν πάντοτε τους αγρότες, πολίτες 2ης κατηγορίας. Η εσφαλμένη αντίληψη αυτή, πέρασε από τις ηγεσίες και τις νομεκλατούρες σε μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας μας. Οι αγρότες ήταν πάντα για αυτούς «παλαιοί άνθρωποι», αντιπροσώπευαν τον παλαιό, τον «πεπερασμένο» (κατά την αυτή εσφαλμένη ιδεοληψία) πολιτισμό. Ετσι, οι περισσότεροι τους γύρισαν στην πραγματικότητα την πλάτη, αδιαφόρησαν, υποτίμησαν, επηρεάστηκαν από ισχυρά συμφέροντα και άφησαν τον αγροτικό κόσμο έρμαιο στην τύχη του.

Μια προσεκτικότερη, όμως,. προσέγγιση των χαρακτηριστικών του τόπου μας θα αποδείκνυε εύκολα δύο πράγματα, που θα έπρεπε να έχουν καταστεί αυτονόητα :

- Η αγροτική παραγωγή καλύπτει άμεσες βιοτικές ανάγκες των ανθρώπων, των κατοίκων αυτής της χώρας.

- Τα χαρακτηριστικά της χώρας μας και της αγροτικής της παραγωγής αποτελούν ποιοτικό συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι των περισσοτέρων κρατών της Ε.Ε. και λοιπών κρατών του κόσμου.

Κατά συνέπεια η προστασία και η ανάπτυξη μιας οικονομίας που θα στηριζόταν στα προνομιακά χαρακτηριστικά αυτά και θα τα αναδείκνυε θα έπρεπε να αποτελεί άμεση προτεραιότητα μιας κυβέρνησης.

Στην πραγματικότητα όμως, ούτε καν μελέτη και εξεύρεση των ποιοτικών χαρακτηριστικών αυτών δεν έγινε και αφέθηκαν τα πράγματα να κυλούν μέσα στην γενική απαξίωση και εκμετάλλευση της αγροτικής οικονομίας από ντόπιους και ξένους μεταπράτες.

 

Β.      Η Ε.Ο.Κ. και μετέπειτα Ε.Ε. επέφερε το πρώτο καίριο πλήγμα στην αγροτική οικονομία της Ελλάδας με δύο κύριους πυλώνες πολιτικής θεώρησης.

Ο 1ος αφορά το βορειοευρωπαϊκό βιομηχανικό διευθυντήριο, που ήθελε να αγοράζει τα ποιοτικά ελληνικά αγροτικά προϊόντα (τα οποία δεν μπορούσε να παράγει) σε χαμηλές τιμές τρίτου κόσμου και να πωλεί τα δικά του βιομηχανικά με τις όποιες τιμές αυτό θα επέβαλλε. Η συνεχιζόμενη μέχρι σήμερα στρατηγική αυτή, το ντάμπινγκ αυτό,  εκφράστηκε και υλοποιήθηκε με πολλούς τρόπους (συμφωνίες για το διεθνές εμπόριο, υποχρεώσεις εισαγωγής αγροτικών προϊόντων από τρίτες χώρες, κλείσιμο αγορών κλπ.).          

Ο 2ος αφορά την πολιτική της Κ.Α.Π., των ποσοστώσεων και επιδοτήσεων.

Με τις ποσοστώσεις στην παραγωγή η Ελλάδα υποχρεώθηκε να έχει εξαρτημένη αγροτική πολιτική και παραγωγή και να υποχρεούται να εισάγει μία σειρά από προϊόντα που είχε και η ίδια την δυνατότητα να παράγει.

Με τις επιδοτήσεις σε συγκεκριμένα προϊόντα έγινε ουσιαστική επιλογή του τι θα παράγει η Ελλάδα. Οι συνεχείς προτροπές και επιδοτήσεις για την αλλοπρόσαλλη συνεχή αντικατάσταση καλλιεργειών επέτεινε το πρόβλημα ουσιαστικής απαξίωσης και πλήρους αποδιοργάνωσης.

Υποχρεώθηκε δηλαδή η Ελλάδα σε υποτέλεια, η επιλογή των εν γένει προϊόντων, των καλλιεργειών, των ποσοτήτων και των δυνατοτήτων πέρασε σε ξένα χέρια και ετεροκαθορίζεται σε όλα τα ουσιώδη της στοιχεία.

 

Το 2ο καίριο πλήγμα στην ελληνική αγροτική παραγωγή το προκάλεσε η παγκοσμιοποίηση και η πολιτική του δήθεν «ελεύθερου ανταγωνισμού».

Τα αγροτικά προϊόντα έγιναν απρόσωπα χρηματιστηριακά είδη, τα ποιοτικά τους χαρακτηριστικά ως στοιχείο της αξίας τους αμβλύνθηκαν στο έπακρο. Η λογική : φασόλια να είναι και ό,τι να είναι έχουν την ίδια τιμή / αξία ξεπέρασε τα ποιοτικά πλεονεκτήματα.

Οι αθρόες εισαγωγές  προϊόντων χαμηλής αξίας αποτέλεσαν την κορωνίδα ενός πλήρως αθέμιτου ανταγωνισμού σε βάρος των Ελλήνων αγροτών, σε βάρος της αγροτικής παραγωγής. Αλλωστε, υπήρχε ευρωπαϊκό σχέδιο για την συρρίκνωση του ελληνικού αγροτικού πληθυσμού … .

Το ντάμπινγκ επεκτάθηκε και έγινε παγκόσμιος θεσμός. Η εισδοχή μεταλλαγμένων ή βιολογικά τροποποιημένων προϊόντων κατέστρεψε σε μεγάλο βαθμό τα συγκριτικά ποιοτικά πλεονεκτήματα των ενδημικών ελληνικών ή των προσαρμοσμένων στα ελληνικά δεδομένα ποικιλιών. Οι μεγάλες εμπορικές πολυεθνικές επέβαλλαν ανενόχλητες το δικό τους εμπορικό παιχνίδι εκμετάλλευσης σε κάθε επίπεδο. Σειρά παραγωγικών εταιρειών και μονάδων που στήριζαν την αγροτική οικονομία έκλεισαν και αποχώρησαν εις όφελος του εμπορίου. Τα απαξιωτικά αποτελέσματα τα βλέπουμε και τα βιώνουμε στις μέρες μας, όπου π.χ. το ελληνικό σιτάρι πωλείται από τον παραγωγό του, όσο το ουκρανικό … .

 

Γ.      Εάν όμως το διεθνές περιβάλλον με την επικράτηση των καταληστευτικών δογμάτων του νέο-φιλελευθερισμού έγινε αρνητικό για την ελληνική αγροτική παραγωγή, καίριες και βαρύτατες ευθύνες αφορούν τις ελληνικές κυβερνήσεις και στην εσωτερική τους λειτουργία σε κάθε επίπεδο και πολιτική έκφανση: από τον κατακερματισμό της αγροτικής γης μέχρι την διάρθρωση και την κατεύθυνση της παραγωγής.

Στην πραγματικότητα ουσιαστική αγροτική πολιτική δεν σχεδιάστηκε και δεν υπήρξε στην Ελλάδα και οι όποιες προσπάθειες στην δεκαετία του ’80 εγκαταλείφθηκαν στην πορεία, Από το συμβουλευτικό πλαίσιο μέχρι το πλαίσιο οργάνωσης, από την πολιτική δανεισμού των αγροτών μέχρι τις πολιτικές ελέγχου των μεσαζόντων, τίποτα ουσιαστικό που να προστατεύει και να κατευθύνει σε ορθές επιλογές τον αγροτικό κόσμο δεν υπήρξε.

Σε όποια παράμετρο της αγροτικής παραγωγής και να δει κανείς ένα απόλυτο ΤΙΠΟΤΑ χαρακτηρίζει τις κυβερνητικές πολιτικές, ιδίως μετά την επικράτηση του νέο-φιλελευθερισμού.

Οι ίδιοι οι αγρότες φέρουν κάποιες ευθύνες, αλλά ας μην ξεχνάμε ότι όσοι με φιλότιμο και θέληση προσπάθησαν έμειναν και μένουν απροστάτευτοι και αβοήθητοι απέναντι στις ισχυρές ντόπιες και αλλοδαπές εμπορικές εταιρείες και τις πρακτικές τους. Εάν γραφτούν αναλυτικά οι κυβερνητικές αθλιότητες και παραλείψεις  θα γεμίσουν ολόκληρη πολύτομη εγκυκλοπαίδεια. Αλλα, ας αφήσουμε το καταστροφικό παρελθόν και ας δούμε το μέλλον … .

 

Δ. Πριν προχωρήσω, θα κάνω μία σύντομη  (σύντομη γιατί δεν έχει πραγματική ουσία) κριτική στο πακέτο των 500 εκατ. Ευρώ, που υποσχέθηκε η κυβέρνηση της Ν.Δ. στους αγρότες για να παύσουν τις κινητοποιήσεις τους. Στην πραγματικότητα αποτελεί πολιτική επιδοτήσεων, πολιτική κουκουλώματος. Στην ουσία η κυβέρνηση με τα χρήματα μιας καταληστευμένης κοινωνίας έρχεται να επιδοτήσει την συνέχιση της φαυλότητας και της εξάρτησης των αγροτών από τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα. Η κοινωνία επιδοτεί την κλοπή της από τις εταιρείες που εμπορεύονται αγροτικά προϊόντα.

Αναρωτιέμαι: τον επόμενο χρόνο με πόσα χρήματα θα «επιδοτήσουμε» σαν κοινωνία την κλοπή μας;  

 

Ε. ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ: ΓΙΑ ΤΗΝ ΧΑΡΑΞΗ ΜΙΑΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ

 

Εχοντας γράψει πολλά και αναλυτικά για μια ουσιαστικά παραγωγική κοινωνική δημοκρατική οικονομία συλλογικότητας, όσοι με έχουν διαβάσει, θα γνωρίζουν και το τι προτείνω.

1.       Ο 1ος εθνικός, ελληνικός στρατηγικός πυλώνας είναι η επαρκής κάλυψη των βιοτικών αναγκών των κατοίκων της χώρας, μέσα από την ελληνική παραγωγική διάσταση. Είναι η πραγματική διάσταση της εθνικής μας ασφάλειας και αυτονομίας. Είναι αυτό κατορθωτό με τα σημερινά δεδομένα; Είναι αυτονόητο πως οι τεχνολογικές εξελίξεις το επιτρέπουν χωρίς ιδιαίτερο κόπο.

2.       Ο 2ος εθνικός στρατηγικός πυλώνας λέγεται «ποιότητα». Το να κατακλύσουμε τις διεθνείς αγορές με εκατομμύρια τόνους ελληνικών προϊόντων είναι αυτονόητα αδύνατο. Είναι όμως αυτονόητα αναγκαίο να εμβαθύνουμε στα ποιοτικά χαρακτηριστικά, στο συγκριτικό μας πλεονέκτημα, ώστε να αποκτήσουν τα ελληνικά προϊόντα δικής τους ιδιοαξία. Η στροφή στην ποιότητα, όχι μόνο διασφαλίζει την αειφορία και την διάσωση του περιβάλλοντος, αλλά ανοίγει νέους δρόμους για κάθε μορφή δραστηριότητας που σχετίζεται με την οικονομία της χώρας. Από την βιοτεχνική και βιομηχανική μεταποίηση των ποιοτικών πρώτων υλών έως τον τουρισμό. Η ποιότητα της πρώτης ύλης σημαίνει άλλωστε και ποιότητα ζωής για κάθε Ελληνα.

          Εάν τα ανωτέρω αποτελούν τους πυλώνες μιας πολιτικής, ο πραγματικά κρίσιμος και αποφασιστικός παράγοντας υλοποίησης είναι η ΓΝΩΣΗ. 

Χωρίς την ύπαρξη, παραγωγή και κοινωνική διάχυση της γνώσης δεν μπορεί τίποτα να προχωρήσει, όχι μόνο ορθολογικά και με προϋποθέσεις επιτυχίας , αλλά και καθόλου.

Εχω ήδη προτείνει και καταδείξει το πώς μέσα από τα πανεπιστήμια και το εκπαιδευτικό σύστημα θα υπάρξει χωρίς έξοδα η παραγωγή της αναγκαίας γνώσης, μέσα από την αντικατάσταση εξετάσεων με μελέτες ανοικτά προσβάσιμες σε όλο τον ελληνικό λαό.

 

3.       Η στρατηγική της γνώσης πρέπει να αφορά:

-  Την μελέτη του κάθε τόπου και των χαρακτηριστικών του (π.χ. γεωσύσταση, ιδιαίτερο κλίμα) σε σχέση με την αγροτική δραστηριότητα που ασκείται ή μπορεί να ασκηθεί.

-  Την μελέτη των ποιοτικών χαρακτηριστικών της ντόπιας παραγωγής (ακόμα και την ιστορική τοιαύτη), ώστε να καταγραφούν και να αναδειχθούν τα πλεονεκτήματα, αλλά και να αποπειραθεί η απάλειψη τυχόν μειονεκτημάτων..

-  Την μελέτη και διάσωση παραδοσιακών μεθόδων παραγωγής και μεταποίησης των προϊόντων.

- Την διάσωση και ανάπτυξη ενδημικών ή μακροχρόνια προσαρμοσμένων στα χαρακτηριστικά του τόπου μας ποικιλιών ζωικού και φυτικού «κεφαλαίου».

-   Την γνώση και συμβουλευτική δραστηριότητα σε σχέση με την ίδια την παραγωγική διαδικασία και τα αποτελέσματά της. Από το κόστος παραγωγής έως τις μεθόδους καλλιέργειας,  την ωρίμανση και την αποθήκευση.

-   Την μελέτη των εμπορικών δυνατοτήτων των προϊόντων είτε ως πρώτη ύλη είτε ως ύλη προς μεταποίηση.    

- Την διαδικασία ανάδειξης και παγκόσμιας κοινοποίησης των ποιοτικών χαρακτηριστικών  της παραγόμενης πρώτης ύλης

-    Τις προτάσεις για μεταποίηση και την μελέτη των τεχνικών της.

-  Την δημιουργία πανεπιστημιακών ειδικών κλάδων και την δημιουργία δικτύου πανεπιστημιακών εργαστηρίων. Εκεί κύριοι συντελεστές θα είναι και πάλι οι φοιτητές των αντίστοιχων σχολών. Οι ίδιοι θα προτείνουν και θα δρούν για την εισαγωγή στην παραγωγή ποιοτικών ποικιλιών.

-    Την δημιουργία ενός δικτύου σχολών αγροτικής μόρφωσης και επιμόρφωσης ετήσιας ή εξαμηνιαίας διάρκειας.  

Ο κόσμος της γνώσης είναι πραγματικά το κλειδί της επιτυχίας. Η δυνατότητα παραγωγής γνώσης, διακίνησης, διάχυσης και επαύξησής της που παρέχουν τα σύγχρονα ηλεκτρονικά μέσα είναι ένα τεράστιο εργαλείο που δεν πρέπει κατ’ ουδένα τρόπο να μείνει ανεκμετάλλευτο. Η παροχή ελεύθερης γνώσης όχι μόνο στα ανωτέρω επίπεδα και άξονες, αλλά σε κάθε σχετικό επίπεδο που μπορεί να φανταστεί κανείς είναι κοινωνικά αναγκαία, πολιτικά επιβεβλημένη και αποτελεί ένα ακόμα συγκριτικό ποιοτικό πλεονέκτημα.

 

4.       Μέσα από τον κόσμο της γνώσης είναι αναγκαίο να προέλθει και η ποιοτική αναβάθμιση των μεθόδων παραγωγής που θα εξασφαλίζει την αειφορία και την προστασία του αγρότη, του καταναλωτή και του περιβάλλοντος. Τα πανεπιστημιακά εργαστήρια θα πρέπει θεσμικά να ελέγχουν συνεχώς την ποιότητα των παραγόμενων προϊόντων και να εκδίδουν πιστοποιητικά ή να απορρίπτουν προϊόντα εξετάζοντας τους λόγους της παθογένειας.

 

5.       Πέραν όμως των ανωτέρω πρέπει να τεθεί και να υπάρξει ένα σύγχρονο πλαίσιο συνεταιριστικής δράσης, βασισμένο στην πραγματική αυτοδιαχείριση, στην πραγματική δημοκρατία και στην δημοκρατική παρουσία συνδρομή και έλεγχο της ευρύτερης κοινωνίας (που άλλωστε καταναλώνει και γνωρίζει τις ανάγκες της). Το πλαίσιο αυτό πρέπει να αφορά τόσο την παραγωγή της 1ης ύλης, όσο και στην διαδικασία μεταποίησής της. Στην επιτυχία αυτού του πειράματος καθοριστικό ρόλο και πάλι καλείται να διαδραματίσει η γνώση.

Σε κάθε περίπτωση η πρόταξη των συλλογικοτήτων ισότητας, από την εκμετάλλευση και την διαχείριση της γης μέχρι την κατανάλωση είναι ένα αναγκαίο ζητούμενο, μια στρατηγική που λύνει τα χέρια της κοινωνίας για την εφαρμογή ενός σχεδίου, μέχρι την οικονομία και την κοινωνία συντροφικοτήτων και συλλογικότητας. Το ζητούμενο αυτό θα πρέπει να καλλιεργηθεί πραγματικά στο έδαφος της κοινωνίας, είναι η δική μας πολιτική παραγωγή και παρακαταθήκη, για να παύσει ο κερδοσκοπικός ατομισμός να δημιουργεί ανισότητες και εκμετάλλευση.

 

6.       Κρίσιμο σε κάθε φάση της προσπάθειας είναι το στοιχείο της εμπορικής δραστηριότητας.

 

6.1.    Πρώτα από όλα είναι αναγκαία η ίδρυση ενός δημόσιου ταμείου οικονομικής στήριξης της αγροτικής παραγωγής. Η ίδρυση μίας τράπεζας που θα λειτουργεί χωρίς κέρδος για να στηρίζει την προσπάθεια αυτή (και όχι με την λογική της ληστρικής συμπεριφοράς της «Αγροτικής τράπεζας Α.Ε.») και η οποία θα βρίσκεται υπό άμεσο δημοκρατικό κοινωνικό έλεγχο, είναι επίσης αναγκαία. Η ίδια η ύπαρξη της «τράπεζας» αυτής, θα αποτελεί εργαλείο άσκησης πολιτικής και θα κλείσει το στόμα σε οποιαδήποτε αντίρρηση της Ε.Ε. για τυχόν «επιδοτήσεις», αφού θα αποτελεί τυπικά εμπορική επιχείρηση. Μέσω του εργαλείου και οργάνου αυτού μπορεί να επιτευχθεί και η ελάφρυνση των αγροτών από τα είδη υπάρχοντα δάνεια και τους τόκους τους.

 

6.2.    Καίριο και κύριο είναι να απαλλαγεί ο αγροτικός κόσμος, αλλά και το καταναλωτικό κοινό από την εκμετάλλευσή που υφίσταται, λόγω της αχαλίνωτης κερδοσκοπικής λειτουργίας του ντόπιου και του αλλοδαπού μεταπρατικού κεφαλαίου.

Μέσω της γνώσης, ο καθορισμός του κόστους παραγωγής θα αποτελεί την βάση για τον καθορισμό ελάχιστης τιμής πώλησης και αυτή η τελευταία τιμή θα αποτελεί βάση για τον υπολογισμό του επιτρεπόμενου μη αισχροκερδούς κέρδους του όποιου τυχόν μεταπράτη. 

 

6.3.    Αναγκαία στο πλαίσιο αυτό είναι η καταβολή από τον εμπορευόμενο του τιμήματος πώλησης του προϊόντος, ακατάσχετου, σε ειδικό ταμείο (προφανώς την ανωτέρω τράπεζα) με ειδικό έγγραφο που θα αναφέρει το είδος, την τιμή πώλησης μονάδας, την συνολική ποσότητα, το συνολικό χρηματικό ποσό, τον τόπο παραγωγής, τον παραγωγό και τα πλήρη στοιχεία του αγοραστή καταθέτη.

Με τον τρόπο αυτό αποφεύγεται ο εκβιασμός του αγρότη από τον έμπορο, η παραποίηση της τιμής μονάδας και άλλα πολλά που συμβαίνουν εις βάρος του παραγωγού και του κοινωνικού συνόλου. Η πορεία μέχρι τον καταναλωτή ακολουθεί την ίδια αρχή. Κάθε μεταπώληση από τον χονδρέμπορο και μέχρι και τον καταναλωτή γίνεται με κατάθεση και σύνταξη εγγράφου στο ειδικό ταμείο αυτό ( ο τελικός πωλητής δηλώνει και την τιμή λιανικής πώλησης την οποία θα θέσει στο προϊόν). Το ίδιο το αρχικό έγγραφο συμπληρώνεται με τα στοιχεία της σειράς των περαιτέρω εμπορευομένων, ώστε να υπάρχει άμεσος συσχετισμός με τον αρχικό παραγωγό και την αρχική πώληση. Ετσι δημιουργούνται τα ακόλουθα:

-        Ένα ηλεκτρονικό αρχείο που περιέχει όλα τα στοιχεία της πορείας από τον παραγωγό ως τον καταναλωτή.

-        Ένα έγγραφο που συνοδεύει αναγκαστικά το προϊόν μέχρι την κατανάλωση και πρέπει να εκτίθεται κατά την λιανική πώληση, ώστε ο καταναλωτής (αλλά και όλοι οι φορείς ελέγχου) να μπορούν να ελέγξουν και να επιλέξουν με ασφάλεια. Είναι η «Ταυτότητα Προϊόντος», που φέρει όλα τα ανωτέρω στοιχεία του προϊόντος από την παραγωγή έως την κατανάλωση.

 

6.4.    Το ηλεκτρονικό αρχείο δεν αποτελεί μόνο χρήσιμο στατιστικό πληροφοριακό στοιχείο. Με ένα απλό πρόγραμμα μπορεί αυτόματα να  επισημαίνει τις παραβάσεις του νόμου, ως προς την τιμή και το ύψος της, την ποσότητα και την ποιότητα (εισαγωγές, αναμείξεις κλπ.). Ταυτόχρονα μπορούν με ασφάλεια να γίνουν έλεγχοι για να διαπιστωθεί η ασφάλεια ενός προϊόντος.

Το έγγραφο που συνοδεύει το προϊόν και εκτίθεται στον καταναλωτή, η «Ταυτότητα Προϊόντος», όχι μόνο αποτελεί επιβράβευση για τον καλό παραγωγό, αλλά δύναται να παράσχει σειρά ουσιαστικών στοιχείων στον καταναλωτή (και ουσιαστική γνώση – εκπαίδευση – πληροφόρηση), στον παραγωγό (αποδοχή προϊόντος του), στους ενδιάμεσους και στους ελεγκτικούς μηχανισμούς.

Η διαφάνεια αποτελεί την λύση και σήμερα μπορούμε να την επιτύχουμε, όχι μόνο με σκοπό τον έλεγχο και την ασφάλεια, αλλά και για να συμβουλεύσουμε, να προλάβουμε, να αλλάξουμε.

Η ηλεκτρονική και έγγραφη ταυτότητα του προϊόντος αποτελεί άλλωστε και την οδό για την διαμόρφωση και παραγωγή ποιοτικών προϊόντων.

 

6.5.    Στο πλαίσιο αυτό και σε ειδικό αρχείο που συσχετίζεται με τα ανωτέρω και τηρείται στο ειδικό ταμείο, ο παραγωγός είναι υποχρεωμένος κατά την εκταμίευση του τιμήματος να δηλώσει την προέλευση του φυτικού δυναμικού (σπόρος, ποικιλία κλπ.), τον τρόπο καλλιέργειας και τα χημικά προϊόντα τα οποία χρησιμοποίησε και πότε. Τα ανωτέρω δεν αποτελούν μόνο στοιχεία πιθανού ελέγχου (εάν π.χ. τα προϊόντα πωλούνται ως βιολογικά ή έχουν διατεθεί στην κατανάλωση μετά από πρόσφατο ράντισμα με τοξικά), αλλά και στοιχεία για την διάρθρωση της παραγωγής και της παραγωγικής διαδικασίας, ώστε να μπορούν να δοθούν οι απαραίτητες συμβουλές και να βελτιωθεί ο τρόπος καλλιέργειας και η ποιότητα. Εάν π.χ. χρησιμοποιείται λανθασμένος τύπος λιπάσματος μπορεί αυτόματα το ηλεκτρονικό πρόγραμμα να το  επισημαίνει και να προτείνει το σωστό.

 

6.6.    Τέλος, αναγκαίο είναι να ζητείται η γνώμη του καταναλωτή. Για τον σκοπό αυτό θα πρέπει να υπάρχουν στους τόπους πώλησης ειδικά έγγραφα που να μπορούν να έχουν αυτόματη ηλεκτρονική επεξεργασία και στο διαδίκτυο ηλεκτρονικές δηλώσεις, όπου ο καταναλωτής θα κάνει τις παρατηρήσεις του. Αυτές θα έχουν ουσιαστικό αποτέλεσμα όχι μόνο ως προς την ασφάλεια, αλλά και θα λειτουργούν ουσιαστικά ως έρευνα αγοράς και θα τείνουν στην συνεχή βελτίωση των προϊόντων. 

 

7.       Η θέσμιση ειδικής (ή πολλών επιμέρους) δημοκρατικής αρχής, κατά το πρότυπο δημοκρατίας που έχει προταθεί, στην αρμοδιότητα της οποίας θα υπάγονται οι υπηρεσίες ελέγχου, αλλά και η κατεύθυνση, οι προτάσεις και οι αναφορές της κοινωνίας των πολιτών είναι αναγκαία. Η δημιουργία ενός συνδυασμένου δικτύου γνώσης, πληροφορίας και κατεύθυνσης είναι έργο του κράτους στρατηγείου και των αρχών αυτών. Αυτή μπορεί να αναλάβει τις περισσότερες από τις διαδικασίες που αναφέρονται στην πρόταση.

Η ίδρυση ειδικής υπηρεσίας ελέγχων είναι αναγκαία, όπως αναγκαία είναι η άμεση ηλεκτρονική σύνδεση όλων των εμπλεκομένων στην παραγωγή και διακίνηση φορέων με τις αρχές αυτές, όπου θα καταχωρούνται ηλεκτρονικά και αυτόματα όλα τα ανωτέρω στοιχεία, ώστε ο έλεγχος να είναι άμεσος και απλός.

Με τον τρόπο αυτό προστατεύεται η κοινωνία κατά την παραγωγική και καταναλωτική της διάσταση. Στόχος τελικός είναι η αμεσότητα στην σχέση ανθρώπου παραγωγού αγαθού και καταναλωτή, ώστε να εξαφανιστεί ο ενδιάμεσος αξιακός τομέας, να μειωθεί η επαύξηση των αξιών, λόγω υπεραξιών για τον μεταπρατικό κλάδο  (ακόμα και να υπάρξει «ανταγωνιστικότητα» στο υπάρχον διεθνές πλαίσιο). Ετσι θα απελευθερωθούν κοινωνικές και οικονομικές δυνάμεις από τον μεταπρατικό τομέα και θα ενισχύσουν το παραγωγικό υπόβαθρο της κοινωνίας.

 

8.       Λύσεις όπως τα δημοπρατήρια των συνεταιρισμών μπορούν να διαδραματίσουν ουσιαστικό μεταβατικό ρόλο στην πορεία μείωσης των μεταπρατικών υπερκερδών που βαρύνουν την κοινωνία από την παραγωγή έως την κατανάλωση.

Ο μειωμένος Φ.Π.Α. για τον παραγωγό και τον καταναλωτή βασικών βιοτικών αγαθών, ο μειωμένος Ε.Φ.Κ. στα καύσιμα αποτελούν επίσης δύο σημαντικά εργαλεία τα οποία πρέπει να χρησιμοποιηθούν, όσο το επιτρέπει η Ε.Ε. .

Αλλωστε, εάν χρειαστεί, η πολιτική ρήξεων με την Ε.Ε. και την πολιτική της μπορεί να καταστεί αναγκαία σε κάθε επίπεδο και θέμα, με σκοπό την προστασία των ελληνικών συμφερόντων.

Εχω άλλωστε ξαναγράψει για τα ανωτέρω ζητήματα και έχω με σαφήνεια εκθέσει τις απόψεις και θέσεις μου.   

 

9.       Αφησα τελευταίο τον ρόλο του καταναλωτή και τις συνειδητές επιλογές του, γιατί είναι κρίσιμος και ουσιαστικός, αφού στην εξυπηρέτηση των δικών του βιοτικών αναγκών απευθύνονται τα αγροτικά προϊόντα.

Κρίσιμο στην όλη προσπάθεια θα είναι να μπορέσουν να εμποδιστούν οι αθρόες εισαγωγές ξένων προϊόντων. Οπου αυτό είναι εφικτό πρέπει να γίνει μαζί με συνεχείς ελέγχους για την ποιότητα των αγαθών. Όμως στο σημερινό «παγκοσμιοποιημένο» εμπορικό περιβάλλον οι περιορισμοί είναι ελάχιστοι. Τα κράτη δεν έχουν δυνατότητες προστασίας της εγχώριας παραγωγής τους.

Κρίσιμος παράγοντας σε αυτό το θέμα είναι ο ρόλος των καταναλωτών και των ενώσεών τους, αφού η επιλογή του καταναλωτή δεν μπορεί να ελεγχθεί. Πρέπει να υπάρξει ενίσχυση της ουσιαστικής οικονομικής δυνατότητας των καταναλωτών να προμηθεύονται ποιοτικά ελληνικά προϊόντα, διασφάλιση της ποιότητας, αλλά και ενίσχυση της παιδείας τους πάνω στην συνεισφορά τους στην εθνική οικονομία με την επιλογή ελληνικών προϊόντων. Η ενίσχυση της καταναλωτικής εθνικής παιδείας αποτελεί ένα ζητούμενο και μια προσπάθεια που θα πρέπει αναγκαστικά (λόγω προσκομμάτων για το κράτος) να αναλάβουν οι ενώσεις καταναλωτών με ενημερώσεις και καμπάνιες. Η στήριξή τους είναι αναγκαία … .

 

10.     Στο πλαίσιο αυτό αναγκαίες θα είναι και οι επιμέρους στρατηγικές σε ειδικούς  τομείς, όπως η κτηνοτροφία και η αλιεία, με γνώμονα μια εθνική στρατηγική και την ποιότητα και προστασία των ανθρώπων και του περιβάλλοντος, που αποτελεί ουσιαστικό παράγοντα της ποιότητας ζωής και παραγωγής. Αναφέρομαι επιγραμματικά και ως παράδειγμα στην δυνατότητα εκμετάλλευσης των ελληνικών φυσικών πόρων (π.χ. στα φύλλα της ελιάς) για την δημιουργία ζωοτροφών, στην προστασία των υδάτων, στην δυνατότητα απαγόρευσης της αλίευσης για κάποια έτη (με αναπλήρωση του εισοδήματος των αλιέων) προκειμένου να εμπλουτιστεί  ο αριθμός των ιχθύων και να αποκατασταθεί  η ποικιλότητά τους. Πολλές δημιουργικές πολιτικές μπορούν να εξεταστούν, μελετηθούν και εφαρμοστούν στους πιο πάνω τομείς, αρκεί να ενσκύψουμε με σοβαρότητα πάνω στα ζητήματα.

Τέλος, γενικότεροι θεσμοί όπως η κοινωνική παραγωγή,  η κοινωνική ευρεσιτεχνία και το εθνικό σχέδιο φραγμάτων και διαχείρισης των υδατικών πόρων που έχω προτείνει και το οποίο βλέπω να περιλαμβάνεται πλέον στα σχέδια πολιτικών κομμάτων αποτελούν αναγκαίο μέσο και τρόπο πορείας προς το μέλλον.

 

Βλέπω τα ανωτέρω ως εθνική αναγκαιότητα, αλλά και ως αναγκαστική κατάληξη της παγκόσμιας πορείας και εύχομαι αυτό το «τραίνο» να το προλάβουμε ως κοινωνία, να μην το αφήσουμε να χαθεί εξυπηρετώντας τα συμφέροντα λίγων και όχι ολόκληρης της κοινωνίας μας.

Εχουμε το όραμα, έχουμε το σχέδιο, μένει να δώσουμε τα χέρια για να ξεκινήσουμε … ας το κάνουμε σήμερα για να μην γίνει το αύριο «παρελθόν».  

Ιανουαρίου 22, 2009

«ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ» ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ

Είναι η τοποθέτησή μου εκ μέρους του ν. ΙΝΚΑ σε μία ημερίδα …

«ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ» ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ

 

Τι είναι και από που προέρχεται το «ψευδο-ιδεολόγημα».

 

Ο αποκαλούμενος «ελεύθερος ανταγωνισμός» και η «ελευθερία της αγοράς» αποτελούν εκφάνσεις και πυλώνες εφαρμογής των αρχών και πολιτικών του οικονομικού νεοφιλελευθερισμού και αναγκαίους όρους της «παγκοσμιοποίησης» της οικονομίας.

 

Ο νεο-φιλελευθερισμός ως 2η ιστορικά έκφανση της αρχής laissez faire – laissez passer είναι σαφές πως δεν προέρχεται από τις κοινωνίες, ούτε έχει ως άμεσο στόχο την εξυπηρέτηση των ανθρώπων και των βιοτικών τους αναγκών. Ο νέο-φιλελευθερισμός ως θεωρία δεν προέρχεται από τους λαούς και τις κοινωνίες, δεν συνιστά πολιτικό κίνημα κοινωνικού χαρακτήρα και προέλευσης. Η προέλευσή του νέο-φιλελευθερισμού είναι σαφές πως εκπηγάζει από τις μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες και τις ελεγχόμενες συντηρητικές κυβερνήσεις των κρατών της έδρας τους. Ως περιεχόμενο και πρώτιστο κεντρικό στόχο έχει το να εξυπηρετήσει την διεύρυνση των δυνατοτήτων των κεφαλαιούχων να νέμονται, να ελέγχουν και να εκμεταλλεύονται κερδοσκοπικά ολοένα και μεγαλύτερο μέρος από τα αγαθά στον πλανήτη, ελέγχοντας έτσι και το παγκόσμιο περιβάλλον και γίγνεσθαι.

Ενταγμένος στο πλαίσιο του καπιταλισμού και του νέο-φιλελευθερισμού, είναι σαφές ότι ο «ελεύθερος ανταγωνισμός» έχει ως στόχο τον παραγωγικό και εμπορικό έλεγχο των αγαθών στον πλανήτη και την ρύθμιση των κερδών από τον έλεγχο και την εκμετάλλευσή τους. Κατά συνέπεια ούτε από τις κοινωνίες προέρχεται, ούτε τις ανάγκες τους ως ανάγκες ανθρώπων, επιδιώκει άμεσα να εξυπηρετήσει.

Ο ελεύθερος ανταγωνισμός έχει ως δεδομένο εφαρμογής του, την απάλειψη κάθε δυνατότητας προστασίας με τοπικό κρατικό χαρακτήρα και περιεχόμενο. Παράλληλα και ως ελευθερία αγορών και κίνησης κεφαλαίων, έχει ως στόχο και κατάφερε επίσης την διαμόρφωση ενός ιδιαίτερου μηχανισμού παραγωγής κανόνων έξω από τις δυνατότητες και τον έλεγχο κρατών και Πολιτειών. Εν ολίγοις, το διεθνές πολυεθνικό κεφάλαιο πέτυχε να διαμορφώνει μόνο του τους δικούς του κανόνες και θεσμούς (τους αποκληθέντες νόμους, κανόνες και θεσμούς της «αγοράς») έξω από το πεδίο νομικής κυριαρχικής ρύθμισης των κρατών. Δημιούργησε δηλαδή ένα ιδιότυπο οιονεί κρατικό μόρφωμα που λειτουργεί με τους δικούς του κανόνες και με ελάχιστη δυνατότητα κρατικής ρύθμισής του, ακόμα και για την προστασία κοινωνιών και ανθρώπων. Ετσι, υπό καθεστώς νομικής και πρακτικής αυτονομίας καταλήξαμε και στην επιβολή του κανόνα της απληστίας που χαρακτήρισε και προκάλεσε τα εν εξελίξει ζοφερά γεγονότα στο παγκόσμιο γίγνεσθαι.

Περαιτέρω, το ιδεολόγημα επέβαλλε με σκόπιμες και ψευδεπίγραφες πολιτικές την ιδιωτικοποίηση κάθε τομέα της οικονομίας. Τα ορισθέντα ως δημόσια, κοινά αγαθά και υπηρεσίες ιδιωτικοποιήθηκαν και ιδιωτικοποιούνται με ταχύτατους ρυθμούς. Χάνουν τον δημόσιο ή κοινωνικό τους χαρακτήρα και μετατρέπονται σε αντικείμενα πλουτισμού της ίδια οικονομικής ολιγαρχίας, η οποία αναλαμβάνει την «αξιοποίησή» τους και θέτει την χρήση και την απόλαυσή τους υπό την αίρεση του κέρδους .  

  

Ποιο είναι όμως το οικονομικό λειτουργικό περιεχόμενο του «ελεύθερου ανταγωνισμού».

 

Είναι γνωστό και πρέπει να καταστεί αυτονόητο ότι ο ελεύθερος ανταγωνισμός σκοπεύει στην υπέρβαση κάθε κρατικού μορφώματος και κανόνος προστασίας των εσωτερικών αγορών, αλλά και των ίδιων των κοινωνικών παραγωγικών δομών (στην πραγματικότητα της σύστασης των ίδιων των κοινωνιών), προκειμένου να εισέλθει σε αυτές και να αποκτήσει μερίδιο αγοράς, επιβάλλοντας τα προϊόντα του ακόμα και την καταναλωτική κουλτούρα του σε κάθε επίπεδο. Ως θεωρία οικονομικού επεκτατισμού εξαρτά την δύναμή του από την δύναμη των κεφαλαίων και αυτό προσπαθεί να επιβάλλει. Για τον λόγο αυτό και αυτό-αποκαλείται «ελεύθερος», διότι το μόνο που υπάρχει κατά το θεώρημά του είναι η ισχύς των ελεύθερα κινουμένων κεφαλαίων και τούτο αποτελεί τον κεντρικό του στόχο. Σκοπεύοντας στις αγορές, ο σκοπός των «ανταγωνιζομένων επιχειρήσεων» δεν είναι άλλος από την επικράτηση στην αγορά για την δημιουργία μεγαλυτέρων δυνατοτήτων ελέγχου και κερδών. Η «επικράτηση» αυτή έχει ως αναγκαίο περιεχόμενο την ανταγωνιστική επικράτηση επί των λοιπών  επιχειρηματικών και παραγωγικών μορφωμάτων μορφωμάτων, με αποτέλεσμα το κλείσιμο ή την εξαγορά τους. Ο σκοπός συνεπώς των «ανταγωνιζόμενων» επιχειρήσεων είναι η επικράτηση στην αγορά και επικράτηση σημαίνει τον περιορισμό – ήττα των ανταγωνιστών.

Κατά συνέπεια το φαινόμενο της συγκέντρωσης ολοένα και μεγαλυτέρου μέρους και μεριδίου αγοράς σε ολοένα και λιγότερες επιχειρήσεις δεν είναι τυχαίο, αλλά ουσιαστικά είναι δομικό στοιχείο της θεωρίας του «ελεύθερου ανταγωνισμού» και στόχος μιας επιχείρησης που δρα στο πλαίσιο αυτό. Είναι ακολούθως αβάσιμο να υποστηρίζει κανείς ότι με το θεώρημα αυτό θα υπάρξουν πολλές επιχειρήσεις και ότι τελικά ο «ανταγωνισμός» τους θα αποβεί υπέρ του καταναλωτή λόγω αύξησης της ποιότητας και μείωσης των τιμών. Αυτό μπορεί να συμβεί μόνο ευκαιριακά και σε κάποια ελάχιστη φάση της λειτουργίας. Αργά ή γρήγορα κάποιος θα κυριαρχήσει, αφού για αυτό αγωνίζεται και σε αυτό αποσκοπεί. Αυτός τελικά και θα ορίσει το αντίτιμο, το κέρδος, όποιο και εάν τελικά είναι αυτό, για να κορέσει την ανάγκη του σε κερδοφορία (εάν τελικά αυτή μπορεί να κορεστεί). Παραδίδοντας όμως οικονομίες και κοινωνίες στις ορέξεις συγκεκριμένων ατομικοτήτων, συγκεκριμένων ατομικών κατακτητών, τι αλήθεια μπορούμε να περιμένουμε ως άνθρωποι και κοινωνίες ; να παρακαλούμε για οίκτο;

 Η λειτουργία του «ελεύθερου ανταγωνισμού» στο παγκόσμιο και στο ημεδαπό περιβάλλον αποδεικνύει τα ανωτέρω τοις πράγμασι και επιβεβαιώνει πρακτικά την θεωρητική του ανάλυση. Ολοένα και περισσότερα σε ολοένα και λιγότερους και αυτό δεν είναι απλά μια κατάσταση που επιβεβαιώνεται από την θεώρηση της «αγοράς» και μόνο, είναι μια πραγματικότητα που επιβεβαιώνεται από την ίδια την κατάσταση στις κοινωνίες. Τα χάσματα μεταξύ πλουσίων και φτωχών αυξάνουν και οι κοινωνίες κλασμάτων αποτελούν πλέον πραγματικό γεγονός. Είναι και αυτό ένα άμεσο συνεπαγόμενο του «ελευθέρου ανταγωνισμού», ο οποίος κάλλιστα θα μπορούσε να αποκληθεί ως οικονομική κεφαλαιοκρατική τρομοκρατία επί των κοινωνιών και των ανθρώπων.

  

Είναι βεβαίως σχεδόν πανεύκολο για μία μεγάλη πολυεθνική επιχείρηση να επικρατήσει σε μία αγορά έναντι των τοπικών ανταγωνιστών της, αφού υπερέχει όχι μόνο σε δομές, αλλά κυρίως ποσοτικές δυνατότητες, λόγω της ύπαρξης σε αυτή μεγάλων δυνατοτήτων χρήσης κεφαλαίων. Είναι συνεπώς καθαρό ψευδο-ιδεολόγημα το να θεωρούμε «ελεύθερο ανταγωνισμό» αυτόν μεταξύ μιας μεγάλης πολυεθνικής και ενός μικρού, μεσαίου ή μεγάλου τοπικού επιχειρηματικού μορφώματος. Όπως έχουμε επανειλημμένα τονίσει χαρακτηριστικά, δεν μπορεί να υπάρξει ανταγωνισμός και ισότητα αγώνα μεταξύ ενός Zastava 1.000 κ.ε. και μιας Ferrari 5.000 κ.ε. . Ο αγώνας είναι εκ των προτέρων άνισος και φτιάχτηκε για να είναι άνισος. Αυτά που υποστηρίζουν οι οπαδοί του θεωρήματος είναι πραγματικά θεωρήματα για γέλια. Ισες δυνατότητες δεν μπορούν να υπάρξουν και είναι κατάδηλο ότι το ψευδο-θεώρημα φτιάχθηκε για να εξυπηρετήσει τους ήδη ισχυρούς, να τους κάνει ισχυρότερους και να παγιώσει την ανεμπόδιστη κυριαρχία τους σε όλο τον πλανήτη. Οι τυχόν εξαιρέσεις όχι μόνο επιβεβαιώνουν την ύπαρξη κανόνα, αλλά και ανήκουν στην σφαίρα των διδακτικών μύθων, όπως οι μύθοι του Αισώπου. 

 

Η κοινωνική διάσταση του «ελεύθερου» ανταγωνισμού.

 

Είναι σαφές ότι ο ελεύθερος ανταγωνισμός έχει σαφή απήχηση και αντίκτυπο στην κοινωνία.

Θα επικεντρωθούμε σήμερα σε τρία κύρια στοιχεία, καθώς για τις συνολικές κοινωνιολογικές αναλύσεις μας, θα πρέπει να γραφτεί ολόκληρο βιβλίο

.

α.         Ο ελεύθερος ανταγωνισμός έχει ως περιεχόμενο και επιβάλλει σχαστικές κοινωνικά διδαχές και τάσεις. Ο εργαζόμενοι δύο ανταγωνιζόμενων επιχειρήσεων είναι αναγκαστικά αντίπαλοι, οι απαιτήσεις του ανταγωνισμού όχι μόνο τους εξοντώνουν στο πλαίσιο των εργασιακών σχέσεων (εργάζονται περισσότερο με λιγότερη αμοιβή), αλλά και τους καθιστούν άμεσα αντιπάλους μεταξύ τους. Στο ανταγωνιστικό πλαίσιο στόχος είναι να νικηθεί  και να κλείσει ο αντίπαλος, με αποτέλεσμα την απώλεια της εργασιακής θέσης για μία μεγάλη σειρά εργαζομένων. Είναι πρόδηλη η αντικοινωνικότητα και η αντιπαλότητα που αναπτύσσεται και αποτελεί κοινωνική διδαχή από το περιεχόμενο του ανταγωνισμού. Ο ίδιος ο ανταγωνισμός επιβάλει σε κάθε ανθρώπινη δράση και σχέση ένα επιθετικό και αντικοινωνικό περιεχόμενο. Περισσότερη δουλειά, μικρότερες αμοιβές, ατομισμός, αντιπαλότητα, χρήση διαβολών και αθέμιτων μέσων σε προσωπικό επίπεδο είναι μερικά μόνο από τα άμεσα αποτελέσματα που επιφέρει ως θεωρία και πράξη στον άνθρωπο και στην κοινωνική ζωή του. Δεν πρέπει κανείς να απορεί για την αιτία της σημερινής ποιότητας της ζωής του, για την αλλοτρίωση και την επιθετική αντίληψη περί ετεροτήτων. Είναι όλα αποτελέσματα του παράλογου αντικοινωνικού και αντιανθρώπινου συστήματος. 

 

β.         Ο ανταγωνισμός όμως και οι καπιταλιστικές δομές που στηρίζει και εξυπηρετεί επιβάλλουν την αντικειμενοποίηση του ανθρώπου. Ο άνθρωπος παύει να αποτελεί αξιακή οντότητα με ανθρώπινα χαρακτηριστικά, αλλά μετατρέπεται σε γρανάζι μιας μηχανής παραγωγής, στην οποία δοκιμάζεται καθημερινά η βιολογική και ψυχική αντοχή του. Ο ίδιος ο καπιταλισμός και ο ανταγωνισμός μετατρέπουν την ζωή του ανθρώπου σε ένα διαρκές κυνηγητό, σε μία απάνθρωπη διαδικασία παραγωγής, όπου δεν υπάρχει πραγματική ζωή. Ταυτόχρονα με την αποδόμηση των κοινωνικών και παραγωγικών ιστών ο άνθρωπος νοιώθει έρμαιο των καταστάσεων, καθώς οι θεωρίες του μοντέρνου και του μεταμοντέρνου διαδέχονται σε παρακμιακή πρόθεση η μία την άλλη. Η κρίση των αξιών, η κρίση αυτοπεποίθησης, η αρνητική ψυχική διάθεση των ανθρώπων, η ρευστοποίηση και αξιακή τιμολόγηση του ανθρώπου κατά το «έχειν», η συνολική απαξίωση της οντότητας του ανθρώπου, είναι μερικά μόνο από τα απότοκα τα λειτουργίας του «ελευθέρου ανταγωνισμού».

   

 Η θεωρία συνεπώς του ελεύθερου ανταγωνισμού είναι πραγματικά αντιανθρώπινη και αντικοινωνική. Η ίδια η ανταγωνιστική ανάλωση ανθρώπων, δυνάμεων και δυνατοτήτων δημιουργεί ένα μειωτικό αποτέλεσμα και μία τεράστια σπατάλη δυνάμεων και ανθρώπων για τον αλληλοανταγωνιζόμενο επί κέρδει πλανήτη. 

 

γ.         Βλέποντας τον πλανήτη ως παραγωγικό σύνολο, με την ρεαλιστική ματιά που θέλει την παραγωγή ως ένα πεπερασμένο και δυνάμενο να οριστεί σύνολο είναι εύκολο να διαπιστώσουμε την συνολική διάσταση των επιδιώξεων των «ελευθέρως ανταγωνιζομένων» επιχειρήσεων. Νευρώνα και δομικό στοιχείο του κοινωνικού μηχανισμού που αποκαλείται «αγορά» και αποσκοπεί στην επί κέρδει εκμετάλλευση – κάλυψη των βιοτικών ανθρωπίνων αναγκών, υλικών και ψυχικών, πραγματικά βιολογικών και επιπλάστων, αποτελεί η έννοια του κέρδους. Το κέρδος δεν είναι έννοια ουδέτερη, αλλά έννοια με χαρακτηριστικό το πρόσημο σύν (+). Το κέρδος επίσης δεν είναι έννοια μεταφυσική, δεν έρχεται από τον ουρανό και έξω από το γήινο γίγνεσθαι. Για να υπάρχει «συν» κάτι άλλο θα πρέπει να είναι «μείον» και επειδή όλα αυτά βρίσκονται στην γήινη σφαίρα, γήινα και κομμάτια της ανθρώπινης παραγωγικής σφαίρας είναι όλα. Στην ουσία, στην πραγματικότητα, το κέρδος κάποιων είναι ζημία κάποιων άλλων, Κάποιοι παίρνουν περισσότερα και κάποιοι λιγότερα από το παγκοσμίως παραγόμενο. Ο «ελεύθερος ανταγωνισμός» έρχεται να θεσμίσει την δυνατότητα κάποιων ισχυρών να κατέχουν ελεύθερα ολοένα και πιο διευρυμένα μερίδια από το παγκοσμίως παραγόμενο προϊόν, ορίζοντας οι ίδιοι, όχι μόνο την έννοια των βιοτικών αναγκών, αλλά και θεμελιακές αξίες, το τι είναι «καλό» και το τι είναι «κακό».

Αποτέλεσμα του κέρδους των λίγων είναι συνήθως η ζημία των πολλών και μην απορείτε για την διεύρυνση του αριθμού των φτωχών ή υποσιτιζόμενων του πλανήτη. Όλα είναι αποτέλεσμα των τακτικών του «ελευθέρου ανταγωνισμού» που δρα στο παγκοσμιοποιήμενο περιβάλλον, καταπιέζοντας, τρομοκρατώντας, απαξιώνοντας τοπικές παραγωγές για να επιβάλλει χωρίς κανένα κόλλημα, «ελεύθερα» τα προϊόντα του, αλλά και για να τις ελέγξει απόλυτα και σε κάθε επίπεδο: άνθρωπος, αξίες, εργασία, παραγωγικές δομές, κοινωνικές δομές, πολιτικές δομές.

Δεν θα αναφερθούμε εκτενώς στις πολιτικές ντάμπινγκ. Επιχαίρουν οι θιασώτες του «ελευθέρου ανταγωνισμού» για τις φθηνές τιμές που μπορούν να βρουν σε κάποια είδη. Κάποιος, έκανε λόγο για το παντελόνι τζην των πέντε Ευρώ που βρήκε σε κάποια πολυεθνική αλυσίδα. Επιχαίρει και νοιώθει δικαιωμένος, αλλά εάν συλλάβει σφαιρικά την πραγματικότητα θα εννοήσει ότι ο “ανταγωνισμός” είναι η πλήρης κοινωνική διαστροφή, είναι η θεωρία της κοινωνικής διάλυσης, η θεοποίηση της εκμετάλλευσης. Ακόμα και υπό την θεώρηση της επιτυχίας των προσδοκιών του, υπάρχουν πάντα χαμένοι, υπάρχουν πάντα άνθρωποι που χρεώνονται τον ανταγωνισμό. Δεν είναι μόνο όσοι χάνουν την μάχη του ανταγωνισμού. Ακόμα και στην πλευρά των νικητών τα θύματα αποτελούν ένα τεράστιο πλήθος.

Στο παράδειγμα του τζήν παντελονιού που πωλείται προς 5 Ευρώ σε μεγάλη πολυεθνική αλυσίδα και φέρεται ως παράδειγμα επιτυχίας του “ανταγωνισμού” πρέπει να σκεφτούμε:


- Οτι ο καλλιεργητής του βαμβακιού εργάστηκε χωρίς κέρδος, μπορεί και με ζημιά και σύντομα δεν θα μπορεί να καλύψει τις βιοτικές του ανάγκες, πιθανότατα θα γίνει φθηνός εργάτης μεταναστεύοντας στον τόπο του ή σε κάποιο άλλο μέρος του πλανήτη, όπου και πάλι θα εργαστεί σε συνθήκες χαμηλής αμοιβής. Σύντομα η γή του θα ανήκει σε κάποιους ισχυρούς.

-  Οτι ο κατασκευαστής του πανιού επίσης δεν είχε κέρδος για την εργασία του και αυτός οδεύει προς την εξαφάνιση και σε λίγο θα γίνει εργάτης στην μεγάλη βιομηχανία που θα ιδρύσει ο «ανταγωνιστής» του κάτοχος κεφαλαίων.
-  Οτι οι εργαζόμενοι όλων (και του τελικού προμηθευτή) επίσης εργάζονται με μηδενικές αμοιβές, που συχνά πυκνά συγκρίνονται ανταγωνιστικά με ήδη αλωμένες, καταστραμμένες οικονομίες.

- Οτι είναι αμφίβολης ποιότητας το παραγόμενο που προμηθεύεται ο καταναλωτής, ίσως και επικίνδυνο (σκεφτείτε π.χ. με τι χρώματα βάφεται …).
Μην ψάχνουμε συνεπώς στην μεταφυσική για την εξήγηση των φαινομένων των καιρών, για τις συμπεριφορές των ανθρώπων, ο ίδιος ο ανταγωνισμός προσφέρει στον καθένα τις εξηγήσεις.

Είναι σαφές συνεπώς ότι ο ανταγωνισμός, ακόμα και στην εξαίρεση από τον κανόνα της δημιουργίας ολιγοπωλίων και καρτέλ, είναι αντικοινωνικός και αντιανθρώπινος και υπό την ανωτέρω διάστασή του και αποτελεί μια καταπιεστική για τους ανθρώπους διαδικασία. Εάν θέλουμε να μιλάμε για κοινωνική τοξικότητα και διάβρωση, το προϊόν που αποκαλείται «ελεύθερου ανταγωνισμός» είναι η αιτία. Το μόνο που μένει να κάνουμε είναι να τον επιστρέψουμε ως αζήτητο και ανεπιθύμητο στους δημιουργούς του.  

 

Η πορεία του ελεύθερου ανταγωνισμού στην Ευρώπη

 

Με την θεσμική τοποθέτηση της συνθήκης του Μάαστριχτ, εφαρμόζεται στην Ε.Ε. από την 1/1/1993, ο «ελεύθερος ανταγωνισμός» ως μέθοδος λειτουργίας και ρύθμισης της αγοράς. Τα επιμέρους χαρακτηριστικά του που ήλθαν να αποκαθηλώσουν το εφαρμοσθέν επί δεκαετίες σύστημα κρατικής παρέμβασης στην λειτουργία της αγοράς, είναι σε όλους γνωστά και δεν υφίσταται ο χρόνος επιμέρους ανάλυσής τους, θα πρέπει όμως να επισημάνω ότι ως σύστημα ο ελεύθερος ανταγωνισμός δεν αναπτύσσει συνεκτικές και συνεργατικές για την κοινωνία τάσεις, αλλά a priori έχει ως περιεχόμενο σχαστικές κοινωνικά τάσεις, ανταγωνιστικού περιεχομένου. 

            Ο «ελεύθερος ανταγωνισμός», μετά από μία τουλάχιστον δεκαετία πλήρους εφαρμογής, δεν πείθει για τα αποτελέσματά του, τα οποία ιδίως στις μικρότερες χώρες μέλη, είναι συνολικά περισσότερο αρνητικά και έχουν προκαλέσει κοινωνική αναταραχή και αντιδράσεις.

            Είναι πρώτα από όλα σαφές, ότι στις μικρές χώρες το εύρος των αγορών είναι αντίστοιχα μικρό, γεγονός που δεν επιτρέπει την λειτουργία πολλών ανταγωνιζόμενων επιχειρήσεων και την δημιουργία συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού. Δεν χωρούν πολλές επιχειρήσεις σε κάθε τομέα της οικονομίας και σύντομα δημιουργούνται ολιγοπώλια και εταιρείες leader σε κάθε τομέα. Αντίστοιχα, το φαινόμενο που έχει παρατηρηθεί, με βάση και την ελεύθερη κυκλοφορία των κεφαλαίων, είναι η δημιουργία και δράση πανευρωπαϊκών ομίλων που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο ελέγχουν, φανερά ή κεκαλυμμένα, ολοένα και μεγαλύτερα τμήματα κάθε αγοράς. Τα μεγάλα οικονομικά και παραγωγικά μεγέθη υπερισχύουν και επικρατούν ανταγωνιστικά των μικρών, αλλά και αποτελούν αποτρεπτικό παράγοντα για κάθε νέα ανταγωνιστική επένδυση από τρίτους. Είναι επίσης σαφές ότι στις χώρες του μεγέθους της Ελλάδας, οι επιτροπές κεφαλαιαγοράς και ελέγχου των μονοπωλίων, είναι ιδιαίτερα σκεπτικές και επιφυλακτικές στην αντιμονοπωλιακή και αντιολιγοπωλιακή λειτουργία τους, καθώς τούτο θα επιφέρει εξάρθρωση και αποδόμηση των δεδομένων αγορών. Τούτο θα αποβεί και σε βάρος του καταναλωτή με την αυτονόητη απώλεια της επάρκειας των προϊόντων στην αγορά ή την μετακύληση του κόστους αναπροσαρμογής ή των προστίμων στον τελικό καταναλωτή.

            Είναι σαφές ότι οι ανωτέρω συνθήκες, πέραν του οικονομικού επεκτατισμού που είναι αντίθετος με την ευρωπαϊκή ιδέα, βλάπτουν εν τέλει τους καταναλωτές στις χώρες αυτές, καθώς καθίστανται δέσμιοι, των φαινομένων αυτών και της άτυπης – πλην υπαρκτής και δυσχερώς ελέγξιμης – δημιουργίας καρτέλς και ομάδων συμφερόντων, που καθορίζουν το επίπεδο και το περιεχόμενο του ανταγωνισμού σε στενά πλαίσια και προς το συμφέρον των ίδιων των εταιρειών.

            Αντίστοιχα, οι γιγαντισμοί των εταιρικών μορφωμάτων, δημιουργούν φαινόμενα διάβρωσης των πολιτικών κρατικών θεσμών και των δυνατοτήτων ενός μικρού κράτους να επέμβει δραστικά στην πάταξη ακόμα και εμφανών φαινομένων αισχροκέρδειας.

            Είναι σαφές και θα μπορούσαν πάνω σε αυτό να γραφτούν πάρα πολλά επιχειρήματα, ότι ο «ελεύθερος ανταγωνισμός» έχει ειδικά στις μικρές χώρες αποβεί αρνητικός για τους καταναλωτές, δημιουργεί σχαστικές κοινωνικά τάσεις και ανεπάρκεια των θεσμών ελέγχου του από τις πολιτικές δυνάμεις και τα κράτη.

            Η πρακτική αποδεικνύει και αυτή την αβασιμότητα και τον προσχηματικό χαρακτήρα των ψευδο-ιδεολογημάτων,

            Για να φέρω μερικά παραδείγματα, σε χώρες όπως η Ελλάδα δεν είναι δυνατή και βιώσιμη η δημιουργία και λειτουργία 10 ανταγωνιζομένων διυλιστηρίων πετρελαίου.

Αντίστοιχα, παρά την ύπαρξη 40 περίπου τραπεζών, οι αποκλίσεις και οι διακυμάνσεις των όρων δανεισμού ή κατάθεσης είναι από μηδενική ως συνολικά απειροελάχιστη.

            Τα αυτά ισχύουν σε παγκόσμιο επίπεδο κα ακόμα και σε μεγάλα κράτη οι πραγματικά κυρίαρχες εταιρείες σε κάθε τομέα είναι ελάχιστες. Τούτο αποτελεί άλλωστε και δικό τους στόχο, στόχο του ανταγωνισμού που προπαγανδίζουν και επιβάλλουν.

 

Ουσιαστικά κανένα από τα θεωρήματα του «ανταγωνισμού» δεν στέκει και δεν έχει πραγματικά κοινωνική διάσταση και τούτο είναι άμεσο αποτέλεσμα του κατασκευασμένου απολύτου ψεύδους που τα έχει προκαλέσει, γεννήσει και επιβάλλει. Εάν είναι δυνατόν να θεωρήσει κάποιος νοήμον άνθρωπος ότι ο ο πόλεμος, η μάχη, η επιθετική συμπεριφορά μεταξύ δύο ή περισσοτέρων εταιρειών θα κάνει τον κόσμο μας καλύτερο. Εν τέλει όποιος «επιβιώσει» θα επιβάλλει τους δικούς του κανόνες, αλλά το κόστος –ακόμα και κανένας να μην επιβιώσει από τον ανταγωνισμό – πάλι οι ίδιες οι κοινωνίες θα το πληρώσουν, εν είδει απωλειών σε ανθρώπους, δυνατότητες και με ολοένα αυξανόμενες εξαρτήσεις.

 

Ο ίδιος ο «ελεύθερος ανταγωνισμός» προσβλέπει στην επικράτηση λίγων και ισχυρών, προσβλέπει στην παγίωση του status qvo, ως αυτό είχε κατά την γέννηση του φαινομένου. Εάν κοιτάξει κανείς τον παγκόσμιο χάρτη των ισχυρών πολυεθνικών εταιρειών ως είχε στην δεκαετία του 1980, θα διαπιστώσει πως οι ίδιες πολυεθνικές εταιρείες υφίστανται κατά βάση στον παγκόσμιο χάρτη και μάλιστα κατά πολύ ενισχυμένες. Ο ίδιος ο «ελεύθερος ανταγωνισμός» και ο οικονομικός νέο-φιλελευθερισμός αδιαφορεί ουσιαστικά για την ύπαρξη και λειτουργία καρτέλ, καθώς οι ισχυροί της αγοράς που τον εμπνεύστηκαν και τον επέβαλλαν ενδιαφέρονται ουσιαστικά για τα κέρδη και μόνο και κέρδη έρχονται μόνο όταν υπάρχει μεγαλύτερος έλεγχος εκάστου τομέα της αγοράς από αυτούς τους ίδιους. Την πραγματικότητα – ζούγκλα που έχει επιβάλλει ο νεοφιλελευθερισμός δεν ενδιαφέρει το πόσα θα είναι τα λιοντάρια, αρκεί να υπάρχουν θηράματα ικανά να διασφαλίσουν κέρδη (την τροφή δηλαδή του συστήματος των λιονταριών). Στην κοινωνία ζούγκλα της αγοράς, η μόνη εσωτερική ιεράρχηση  αξιών έρχεται μόνο από τα κέρδη, την μόνη αξία που αναγνωρίζουν τα λιοντάρια της αγέλης και κανείς από αυτούς δεν θα διστάσει να θυματοποιήσει ολόκληρες κοινωνίες προκειμένου να βρει θηράματα και κέρδη. Στην πραγματικότητα τα καρτέλ υπάρχουν ανεξάρτητα από τον αριθμό των εμπλεκομένων επιχειρήσεων σε ένα τομέα της αγοράς. Οι ισχυροί, τα ισχυρά λιοντάρια ελέγχουν τους μηχανισμούς και την κίνηση, επιβάλλουν πρακτικές που ανέλεγκτα πλέον αποτελούν «κανόνες και νόμους της αγοράς» και στην πραγματικότητα αποτελούν έκφραση του δικαίου της αυθαιρεσίας της ισχύος τους.

            Μετά την πιο πάνω ανάλυσή μας είναι πλέον ευνόητο ότι η δημιουργία εναρμονισμένων πρακτικών και η συγκρότηση καρτέλ, αποτελεί δομικό στοιχείο του του νέο-φιλελευθερισμού, της «οικονομίας της αγοράς» και του «ελεύθερου» ανταγωνισμού. Όχι μόνο αποτελεί έκφανση της προσπάθειας περαιτέρω επέκτασης των ισχυρών του κεφαλαίου σε κάθε τομέα της οικονομίας (συγκέντρωση ισχύος), αλλά έρχεται να αποτελέσει και «αμυντική» τακτική των ήδη ισχυρών έναντι οτιδήποτε νέου και οποιασδήποτε νέας προσπάθειας. Η απαγόρευση επιδοτήσεων από τα κράτη σε επιχειρήσεις αποτελεί ακριβώς την νομική έκφραση στην Ε.Ε. της πλήρους επιβολής των ήδη ισχυρών. Ετσι παρεμποδίζεται οποιαδήποτε δυναμική δημιουργίας νέων επιχειρήσεων και στήριξής τους και αναγκάζονται μια σειρά από πρωτοπόρες προσπάθειες να εκφυλιστούν σε μεταπράτες των ολιγοπωλίων (οικονομία «φασόν»). Πέραν όμως τούτου, δεν πρέπει να παραβλέπουμε ότι τα ολιγοπώλια, λειτουργώντας σε ένα νομικό και ουσιαστικό πλαίσιο που τα ίδια καθορίζουν, δικαιολογούν άριστα τις εναρμονισμένες πρακτικές επικαλούμενα τις «συνθήκες» της αγοράς (π.χ. τόσο έχει το ρύζι διεθνώς …) άσχετα εάν τα ίδια διαμορφώνουν τις συνθήκες αυτές κατά κύριο λόγο. Μην λησμονούμε όμως και κάτι άλλο : εάν κάποιος προσπαθήσει να απονευρώσει την κερδοσκοπική αγορά, πουλώντας στο κόστος, δηλ. χωρίς κέρδος,  είναι πανεύκολο να κατηγορηθεί για «αθέμιτο ανταγωνισμό», αφού υπάρχουν σχετικές διατάξεις και πλούσια νομολογία.

            Τα ίδια τα καρτέλ των ισχυρών λοιπόν, επηρεάζοντας ως λόμπυ την πολιτική (θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε και το ρήμα «ελέγχοντας»), φροντίσουν πάντα για την διαιώνιση και επέκτασή τους, δημιουργώντας ένα δίχτυ προστασίας για την δραστηριότητά τους, για την θεσμική τους πλέον κατοχύρωση, ως αξόνων αναγκαίων για την ύπαρξη και την λειτουργία της οικονομίας. Ουσιαστικά, τα ισχυρά ολιγοπώλια έχουν κατορθώσει να ταυτίσουν την ύπαρξή τους με την εξυπηρέτηση βασικών βιοτικών αναγκών των ανθρώπων και να απειλούν ολόκληρες κοινωνίες με την στέρησή τους σε περίπτωση που αυτές αντιδρούν στις πρακτικές τους.       

 

            Τι πρέπει να γίνει; Τι προτείνουμε;

 

            Οπωσδήποτε τα φαινόμενα αυτά χρειάζονται πρώτα από όλα ρυθμιστική κοινωνική παρέμβαση, είναι σαφές και αποτελεί την δική μας πρόταση, η δημιουργία θεσμών ευρύτερου δημοκρατικού κοινωνικού ελέγχου στην πορεία της οικονομίας, ακόμα και της δυνατότητας του κράτους να θέτει όρια στην δράση των επιχειρήσεων για την προστασία των κοινωνιών και των παραγωγικών δομών, ιδίως, πρωτίστως και άμεσα ως προς τον καθορισμό των τιμών προϊόντων που καλύπτουν άμεσες βιοτικές ανάγκες του ανθρώπου, με τον ορισμό της αισχροκερδούς – καταχρηστικής δικαιοπραξίας σε κάθε σχετικό τομέα της οικονομίας, δηλαδή με τον καθορισμό ανωτάτου ορίου καθαρού κέρδους (αφού η διατίμηση δεν είναι επιτρεπτή), ώστε να ρυθμιστεί και προς το συμφέρον του πολίτη – καταναλωτή και μέσα σε εύλογα για το νομικό μας πολιτισμό πλαίσια, η λειτουργία της αγοράς που φαντάζει και είναι σήμερα ανεξέλεγκτη, δημιουργώντας ολοένα και περισσότερο νεόπτωχους και ανθρώπους που με δυσκολία καλύπτουν ένα επίπεδο στοιχειώδους αξιοπρεπούς διαβίωσης.

            Για όσους είναι πραγματικοί σοσιαλιστές και δημοκράτες, αλλά και για όσους έχουν σφαιρική κοινωνική συνείδηση και αντίληψη το να συζητάμε σήμερα για τον «ελεύθερο ανταγωνισμό» και τις μεθόδους εποπτείας της λειτουργίας του, είναι σαν να έχουμε να κάνουμε με ένα δολοφόνο και να προσπαθούμε να κάνουμε τα εγκλήματά του λιγότερο ειδεχθή.

            Υπάρχουν λύσεις και πολλοί από εμάς έχουμε προτείνει την στροφή προς μια κοινωνική οικονομία, μια οικονομία δημοκρατικής συλλογικότητας, όπου η ίδια η κοινωνία με άμεσους θεσμούς θα έχει τον 1ο λόγο στο γίγνεσθαι.

            Εχουμε προτείνει την στροφή προς μία κοινωνία, στην οποία κάθε άνθρωπος θα έχει εξασφαλισμένες τις βιοτικές του ανάγκες, όσες προκύπτουν από την βιολογική του οντότητα και όσες, πραγματικά δημοκρατικά, αποφασίζει η ίδια η κοινωνία πως πρέπει να καθίστανται κοινό κτήμα. Αυτές θα καθίστανται αντικείμενο της κοινωνικής και οικονομικής προσπάθειας. Αυτές θα αποτελούν τον οικονομικό κοινωνικό στόχο.

            Αυτή είναι η έννοια της δίκαιης κοινωνίας, αυτή της κοινωνίας που όλοι οι άνθρωποι απολαμβάνουν την εγγύηση της κάλυψης των βιοτικών τους αναγκών, όχι μόνο υλικών, αλλά και ψυχικών με πρώτιστη αυτή της ισότητας.

            Αυτή είναι η δική μας κοινωνία του αύριο και για αυτήν αξίζει να αγωνιστούμε προτείνοντας και στηρίζοντας θεσμούς πραγματικής δημοκρατίας και συλλογικής κοινωνικής οικονομίας.

            Εάν ποτέ αποφασίσετε την διοργάνωση μιας ημερίδας με θέμα την κοινωνία της δημοκρατίας και του σοσιαλισμού ως πρόταση για το Ελληνικό και το παγκόσμιο γίγνεσθαι, θα είμαστε παρόντες για να σας αναλύσουμε με κάθε λεπτομέρεια, όχι μόνο το τι εννοούμε, αλλά και το πως μπορεί αυτή να πραγματωθεί. 

 

 

                                                                                      Για το ΙΝ.ΚΑ. (ν.ΙΝ.ΚΑ.)

                                                                                          Δημ. Καραμήτσας

                                                                                            

Η ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ & Η ΑΝΑΤΡΟΠΗ

 

 

Πριν από χρόνια έβγαλα μια φωτογραφία, ήταν κάποιοι άνθρωποι που φωτογραφήθηκαν σε ένα δάσος. Τώρα, δέκα χρόνια μετά, δεν υπάρχουν ούτε οι άνθρωποι, ούτε το δάσος.

 

Νοιώθω την ανάγκη να τοποθετηθώ με όρους ευρύτερης πολιτικής και σχεδιασμού του μέλλοντος της Ελλάδας. Φυσικά για λόγους αναγνωσιμότητας σε ένα ηλεκτρονικό μέσο  η παρούσα ανάλυση θα είναι ιδιαιτέρως συνοπτική, αρκούμενη σε κεντρικά νοήματα.  

Ο σκοπός μου δεν είναι να προβάλλω απλώς τις απόψεις μου, σκοπός μου είναι να αφυπνίσω τους υγιώς σκεπτόμενους συντρόφους και φίλους του forum, ώστε να προβληματιστούν σε δύο επίπεδα.

Ένα βασικό επίπεδο στόχευσης είναι η βελτίωση της θέσης της πατρίδας μας και κυρίως της κοινωνίας της στο ευρύτερο παγκόσμιο κοινωνικό γίγνεσθαι. Εχει να κάνει με τον πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό σχεδιασμό της χώρας, ώστε να βρεθεί στην πρωτοπορία του παγκόσμιου γίγνεσθαι κατά τις επόμενες δεκαετίες. Πρόκειται, όχι για παράθεση θέσεων – πολιτικών πρακτικών, αυτή μπορεί να επακολουθήσει, αλλά για μια προσπάθειά μου να απεγκλωβίσω τις αναζητήσεις των συντρόφων από λύσεις που είναι αφιερωμένες στο σημερινό πολιτικό γίγνεσθαι, παραβλέποντας τον πρωτοποριακό σχεδιασμό για τις επόμενες δεκαετίες, ώστε η χώρα μας να εξέλθει από το κοινωνικό, πολιτικό και οικονομικό τέλμα, στο οποίο έχει περιπέσει.    

            Θεωρώ πρέπον σύντροφοι να απεγκλωβίσουμε τις σκέψεις και τους συλλογισμούς μας από τις δεδομένες πολιτικές, κοινωνικές και οικονομικές πρακτικές, από τα μοντέλα που δομούνται στο παγκόσμιο και εσωτερικό γίγνεσθαι και να στραφούμε σε λύσεις και πρακτικές που θα αναφέρονται στο μέλλον, σε πρωτοπόρα και καινοτόμα ζητήματα και ανάγκες, ώστε από την ακολουθούσα βραδυπορία να βρεθούμε στην πρωτοπορία. Το πλαίσιο αυτό θα πρέπει να κινείται πολιτικά στην κατεύθυνση της δημοκρατίας και του σοσιαλισμού, ώστε να πραγματώνονται οι πολιτικές αναζητήσεις του κινήματος. Αντίστοιχα, θα πρέπει σταδιακά να υπάρξουν στην διεθνή πολιτική της χώρας οι ρήξεις και τομές εκείνες που θα φέρουν την χώρα στην πρωτοπορία του στοχασμού και των εξελίξεων.

            Το παγκόσμιο οικονομικό γίγνεσθαι κινείται και αλλάζει διαρκώς. Οι έχοντες την πολιτική και οικονομική δύναμη του πλανήτη, προσπαθούν να ελέγξουν και να κατευθύνουν τις εξελίξεις του γίγνεσθαι στον πλανήτη, στόχος τους είναι πάντα να δημιουργούν εξουσιαστικές δομές τέτοιες που να εξυπηρετούν τα συμφέροντά τους, τα συμφέροντα των (αυτονόητα) ολίγων. Οι στρατηγικές που εφαρμόζουν είναι σαφείς. Εφαρμόζουν τον κατευθυνόμενο κοινωνικό δαρβινισμό που αφήνει πίσω τους τεράστιο αριθμό περιθωριοποιημένων ανθρώπων και επιμέρους κοινωνιών. Ελέγχοντας όμως τις εξουσιαστικές δομές έχουν σχεδόν πάντα την πρωτοβουλία κίνησης, προπορεύονται στην θέση στόχων και επιδιώξεων, δρουν οργανωμένα και φροντίζουν να παρουσιάζουν ψευδεπίγραφα τα αποκαλούμενα θετικά σημεία των προτάσεων – επιδιώξεών τους. Συχνά – πυκνά δημιουργούν τεχνικά εκβιαστικά αδιέξοδα και θέτουν τις κοινωνίες προ οδυνηρών διλημμάτων. Κάθε πολιτική τους βεβαίως θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με ιδιαίτερο σκεπτικισμό από τους ανθρώπους – πολίτες.

            Είναι σαφές ότι η altera pars του παγκοσμίου γίγνεσθαι, ο αντίποδας στις άκρατες αδηφάγες επιδιώξεις του διεθνούς κοινωνικοοικονομικού διευθυντηρίου, τα  σοσιαλιστικά και κομμουνιστικά κόμματα (χάριν συντομίας προοδευτικά κοινωνικά), που είναι κατεξοχήν ανθρωπιστικά, έχουν χάσει την πρωτοβουλία των κινήσεων. Από πρωτοπόρα στην διατύπωση πολιτικών, έχουν μετατραπεί στην καλύτερη περίπτωση σε ανασχετικούς μηχανισμούς απέναντι στην ισχύ και πρωτοβουλία του διεθνούς διευθυντηρίου και στην χειρότερη σε συνδιαχειριστικούς εταίρους του. Για την εξέλιξη αυτή, υπεύθυνο με τις αδιέξοδες πολιτικές του είναι βέβαια κατά βάση το διεθνές διευθυντήριο, αλλά συνένοχοι είναι και  αλλοτριωμένοι ηγέτες της άλλης πλευράς, που ασπάζονται τις διαχειριστικές λογικές που επιβάλλει το διευθυντήριο, εγκλωβίζοντας σημαντικά τμήματα της κοινωνίας. Στο πλαίσιο του «εγκλωβισμού» διαμορφώνονται και διατυπώνονται διαχειριστικές πολιτικές και στατικές θέσεις που έχουν ως αποτέλεσμα την ισχυροποίηση και συνειδησιακή νομιμοποίηση στους πολίτες και στα κοινωνικά σύνολα των πρακτικών λειτουργίας της οικονομίας και της κοινωνίας που επιβάλλει το διεθνές διευθυντήριο. Στην καλύτερη περίπτωση τα «προοδευτικά κινήματα» παίζουν ένα ρόλο θεραπευτή απέναντι στην ισχύ και στις πολιτικές που εφαρμόζει το διευθυντήριο και αυτό συνήθως εκ των υστέρων, όταν μία οικονομική ή κοινωνική πολιτική έχει εφαρμοστεί ήδη από το διευθυντήριο και έχει αποφέρει τα κέρδη στα οποία αυτό προσέβλεπε όταν την σχεδίαζε.

            Ο ρόλος του συνειδητού πολίτη, των κινημάτων και των προοδευτικών κοινωνικών κομμάτων δεν είναι να παίζουν την θεραπαινίδα των προβλημάτων που δημιουργεί ο παγκόσμιος καπιταλισμός διότι έτσι λειτουργούν παραπληρωματικά και στηρίζουν το ίδιο και την διαιώνισή του. Για μένα προσωπικά και πιστεύω και για άλλους δεν είναι αποδεκτό να σχεδιάζουμε τις πολιτικές μας θέσεις και πρακτικές με βάση τα κοινωνικο-οικονομικά δεδομένα των πολιτικών του διευθυντηρίου, δεν μπορούμε να αναφερόμαστε με ευλάβεια σε οικονομικές και πολιτικές αναλύσεις των τελευταίων δεκαετιών, διότι αυτές αναλύουν πρακτικές του κεφαλαίου οι οποίες είναι ήδη παρελθόν την ώρα που δημοσιεύονται, όσο δε και προοδευτικές ή ορθολογικές να είναι θα ξεπεραστούν σύντομα από την αλλαγή στρατηγικής αυτών που έχουν αποκτήσει την πρωτοβουλία κινήσεων, δηλ. του διεθνούς διευθυντηρίου.  Ούτως ή άλλως οι πολιτικές και αναλύσεις αυτές υπαγορεύονται από τον ρόλο της θεραπαινίδος κινούνται στο πλαίσιο που τάσσει το παγκόσμιο διευθυντήριο και είναι καταδικασμένες να δρουν αενάως στον ρόλο τους αυτό.  Το να αναφερόμαστε σε αναλύσεις και πολιτικές αυτού του τύπου είναι σαν να μένουμε προσκολλημένοι στην φωτογραφία στην οποία αναφέρθηκα στην αρχή. Δεν μπορούμε να σχεδιάζουμε την πολιτική μας με βάση μια φωτογραφία του παρελθόντος, αλλά πρέπει να κατανοήσουμε την πραγματικότητα και την κινητικότητα του διευθυντηρίου και των επιμέρους πολιτικών.

Η πολιτική δεν πρέπει να λειτουργεί ως στατική θεώρηση του παρελθόντος ως θεσφάτου, αλλά να αναπροσαρμόζεται συνεχώς με βάση τις θεωρητικές αξίες και αρχές κάθε σχηματισμού, ώστε να διαμορφώνει πρωτοποριακές τακτικές έναντι των θεωρημάτων και επιδιώξεων του διευθυντηρίου. 

            Αυτός πρέπει να είναι ο ουσιαστικός ρόλος των κοινωνικών προοδευτικών κομμάτων και ημών των ιδίων, να γίνουμε διανοητές ώστε να σχεδιάσουμε και στην συνέχεια να προσπαθήσουμε να εφαρμόσουμε ουσιαστικές ρηξικέλευθες πολιτικές, που θα θέτουν ως πρώτιστες αξίες, αξίες ξένες προς αυτές του διευθυντηρίου, πολιτικές παιδευτικές για την κοινωνία που να καταδεικνύουν την ποιότητα των ιδεών και την απελευθερωτική τους δυνατότητα για τον άνθρωπο και την κοινωνία.   

            Οπλο στην χάραξη και διαμόρφωση των ρηξικέλευθων πολιτικών είναι για μας, τα κολοσσιαίας σημασίας και ορθολογισμού πνευματικά δημιουργήματα των πολιτικών φιλοσόφων στις αναλύσεις και θέσεις των οποίων θα πρέπει να στηριζόμαστε. Οι αρχές και οι αναλυτικοί μηχανισμοί που περιέχουν δεν μπορούν να ξεπεραστούν στα επόμενα πολλά έτη, ο ιστορικός κοινωνικός διαλεκτισμός για παράδειγμα, αποτελεί αιώνια σταθερά ανάλυσης των φαινομένων.

            Πέραν τούτου το που κατατείνει ο κοινωνικός δαρβινισμός του διευθυντηρίου, ποιος είναι ο τελικός σκοπός του είναι εμφανές ήδη από τις θέσεις των Ricardo και Spencer, αλλά και από αυτές των επιγόνων του. Γνωρίζοντας και κατανοώντας τον ατελή κοινωνικά και αέναο σκοπό του διευθυντηρίου για καθυποταγή των πάντων στην εξουσία του, μπορούμε ευκολότερα να διαμορφώσουμε και αποτελεσματικές καινοτόμες στρατηγικές και τακτικές, ώστε να επανέλθουμε σύντομα στην πρωτοβουλία των κινήσεων.

 

            Είναι σαφές σύντροφοι ότι το παγκόσμιο πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό γίγνεσθαι καθορίζεται από μία «Ιερά Συμμαχία» (στην πραγματικότητα ουδέποτε έπαυσαν να υφίστανται «ιερές συμμαχίες»). Η «Ιερά Συμμαχία» με τα πολλά ονόματα (G8 ή 9, N.A.T.O., Δ.Ν.Τ. κλπ…) στην οποία μετέχουν πάντοτε οι ίδιοι «βασικοί μέτοχοι» – εταίροι, καθορίζει το διεθνές γίγνεσθαι κατά τρόπο που εξασφαλίζει την ηγετική θέση συγκεκριμένων κρατών και κεφαλαίων στο παγκόσμιο γίγνεσθαι. Αντίστοιχα καθορίζει τον επιμερισμό των δυνάμεων, κεφαλαίων και ποσοστώσεων στα λοιπά κράτη εταίρους δευτερεύουσας ή τριτεύουσας συμμαχίας και αυτά εις βάρος των λαών και κοινωνιών του πλανήτη. Για την εξασφάλιση και διατήρηση του STATUS QUO τούτου, η «Ιερά Συμμαχία» δεν διστάζει να προχωρήσει σε ανατροπές κυβερνήσεων, δολοφονίες, ακόμα και πολέμους, όπου μετέχει είτε έμμεσα είτε άμεσα, καταδικάζοντας ή ευνοώντας, ανεβάζοντας ή εξαθλιώνοντας, λαούς, κοινωνίες, κράτη. Η παρέμβαση έχει πολλαπλούς στόχους, αλλά πάντα ένας είναι ο κύριος: η διατήρηση του συσχετισμού δυνάμεων, η διατήρηση του παγκόσμιου Status Quo. Οι ίδιες δυνάμεις καθορίζουν και την ποσόστωση για την Ελλάδα, το κομμάτι δηλ. εκείνο που της αναλογεί και τον βαθμό της πολιτικής, κοινωνικής και οικονομικής της ανάπτυξης στο παγκόσμιο γίγνεσθαι, ώστε η Ελλάδα να παραμένει εταίρος του συστήματος, αλλά ταυτόχρονα να καταβάλλει τεράστιο το τίμημα της εξάρτησης που είναι κατά πολύ ανώτερο από τα κέρδη που έχει από την συμμετοχή του σε αυτό.

            Προκειμένου να απεξαρτηθούμε από το πλαίσιο υποταγής αυτό, το μόνο που μας μένει είναι να αξιοποιήσουμε το μυαλό και την φαντασία μας για προλάβουμε τους εταίρους μας στο παγκόσμιο γίγνεσθαι, να βρεθούμε έτοιμοι και μπροστά τους στην εξέλιξη του γίγνεσθαι, να εργαζόμαστε όχι για το σήμερα, αλλά προβλέποντας το αύριο και το μεθαύριο. Για εμάς ζητούμενο δεν πρέπει να είναι η εφαρμογή διεθνών πολιτικών, κοινωνικών και οικονομικών μοντέλων που ως βάση αναφοράς τους έχουν το σήμερα, αλλά ο σχεδιασμός του αύριο, η πρόβλεψη και η εγκατάλειψη όσων «τραίνων» και σχεδίων ανάπτυξης είναι ήδη παρελθόν για εμάς. Σε τούτο πρέπει να στρέψουμε εμείς οι ίδιοι και όλοι οι καταπιεζόμενοι λαοί του κόσμου την προσοχή μας, ώστε κάποια στιγμή να ανατραπούν οι σχέσεις εξάρτησης από το διευθυντήριο της «Ιεράς Συμμαχίας» και να είμαστε σε θέση να διαλύσουμε το σύστημα εξάρτησης που έχει δομηθεί, ώστε να απελευθερωθούν οι κοινωνίες και οι λαοί από τον διεθνή κεφαλικό φόρο, που συχνά είναι και φόρος αίματος.

            Δεν μπορούμε σήμερα να μιλάμε για ανάπτυξη στο χώρο των δεδομένων ηλεκτρονικών, το τραίνο αυτό χάθηκε από την δεκαετία του 1970. Μπορούμε όμως να δούμε την ανάπτυξη εφαρμογών που δεν έχουν υπάρξει ακόμα, να τις σχεδιάσουμε με βάση τα δεδομένα της χώρας μας και να τις εφαρμόσουμε. Αρωγός στην προσπάθεια αυτή, εκτός από την πολιτική και κοινωνική βούληση, μπορούν και πρέπει να είναι τα Α.Ε.Ι. (για το θέμα αυτό έχω αναφερθεί παλαιότερα, υπενθυμίζω όμως ότι θα πρέπει να ιδρυθούν πολλές νέες πανεπιστημιακές σχολές που θα ασχολούνται με την παραγωγή επιστημόνων και γνώσης πάνω σε αντικείμενα που σήμερα φαντάζουν μακρινά και μελλοντικά). Σύμμαχος και απόλυτο κριτήριο στα ανωτέρω πρέπει να είναι ο πολιτικός ορθολογισμός και η φαντασία στον σχεδιασμό.

            Στο σημείο αυτό συμπλέκεται στην συλλογιστική το 2ο επίπεδο – παράγων που πρέπει να είναι παρών στο σχεδιασμό και απαρέγκλιτη στόχευσή του. Στόχος δεν είναι να δημιουργήσουμε απλώς μια ισχυρή κοινωνία και οικονομία. Στόχος είναι η κοινωνική δημοκρατία και ο σοσιαλισμός, ως μέσο για την επίτευξη της ανθρώπινης και κοινωνικής τελείωσης. Δεν αξίζει να προχωράμε στην διατύπωση θέσεων και ιδεών χωρίς αυτούς τους παράγοντες. Δημοκρατία και Σοσιαλισμός, με όλα τους τα αναγκαία παρακολουθήματα πρέπει να διαχέουν τις σκέψεις και συλλογιστικές μας. Χωρίς αυτά θα έχουμε απλώς απόψεις για μια ισχυρή χώρα, αυτό προσωπικά δεν μου αρκεί και το απεύχομαι. Αυτό που θέλω είναι μια κοινωνία δικαιοσύνης, ισότητας, μια κοινωνία που θα μοιράζεται ισότιμα τα αγαθά που θα παράγει, μια κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς και κλάσματα ευνοημένων/παραπεταμένων.

            Σας προτρέπω λοιπόν και σας καλώ στην διαμόρφωση πολιτικών σκέψεων – προτάσεων στο ανωτέρω πλαίσιο και σκεπτικό για να μπορέσουμε να προχωρήσουμε στα επόμενα βήματα της προσωπικής και κοινωνικής ολοκλήρωσης.

            Η άμεση, πραγματική δημοκρατία είναι ένα καλό ουσιαστικό ξεκίνημα … .

 

 

                         

ΔΥΟ ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ & ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ

Αλλα δύο κείμενα παλαιότερα με συνάφεια και ουσία … .

Α. Οι βιοτικές ανάγκες του ανθρώπου και η παραγωγική ανεπάρκεια των αναγκαίων για την κάλυψή τους αγαθών, που έχει να κάνει με πολλούς παράγοντες, πραγματικούς (όπως π.χ. το κλίμα) και επίπλαστους (Αδυναμία παραγωγής λόγω καταλήστευσης των παραγωγικών πηγών), δημιούργησαν και δημιουργούν την ανάγκη προμήθειάς τους.

Αρα το πρώτο ζητούμενο για μία κοινότητα – κοινωνία είναι να διευρύνει όσο πιο πολύ μπορεί την παραγωγική της επάρκεια σε αγαθά που κρίνει ή βιολογικά αποτελούν βιοτικές ανάγκες. Ατό γίνεται με την εκμετάλλευση των σταθερών αμεταβλήτων συνθηκών και την προστασία από εξωγενείς λεηλασίες.

Β. Η ανάγκη προμήθειας/κάλυψης βιοτικών αγαθών/αναγκών δημιουργεί ένα έλλειμμα που πρέπει να καλυφθεί. Αυτή είναι η πρώτη ανάγκη, αφορά τον άνθρωπο ως οντότητα και ως μεγιστη αξία μιας κοινωνίας. Δεν πρέπει να είναι αντκείμενο κερδοφορίας και εκμετάλλευσης ο άνθρωπος και οι ανάγκες του.
Συνεπώς, η δίκαιη ανταλλαγή είναι η πρώτη λύση μεταξύ των κοινοτήτων / κοινωνιών. Πρώτη χρονικά και προτιμητέα πάντα, διότι δεν δημιουργεί υπεραξίες και ελλείμματα, διότι δεν εκμεταλλεύεται τις ανάγκες των άλλων ανθρώπων.

Γ. Η εξουσιαστική ατομικιστική λογική κάποιων, ώθησε και ωθεί στην εκμετάλλευση της κάλυψης των αναγκών των άλλων ανθρώπων με σκοπό την εκμετάλλευση. Ετσι δημιουργείται η “αγορά” που έχει ως κύριο χαρακτηριστικό της στοιχείο και σκοπό, όχι την κάλυψη των βιοτικών ανθρωπίνων αναγκών, αλλά το “κέρδος”, την ατομικίστικη (ακόμα και στο σύνολο μιας κοινωνίας) εκμετάλλευση των αναγκών αυτών. Το “κέρδος” προκαλεί ενδοκοινωνικά και διακοινωνικά ελλείμματα και σειρά παγίωσης εξουσιαστικών σχέσεων και εξαρτήσεων. Πρόκειται για αντιανθρώπινη και αντικοινωνική συμπεριφορά που φθάνει μέχρι του σημείου να δημιουργεί τεχνητά ανάγκες και ελλείμματα για να τα εκμεταλλευτεί (σκεφτείτε τον κόσμο που ζούμε και θα το καταλάβετε) .

Δ. Ως άνθρωποι και κοινωνίες των ανθρώπων, οφείλουμε:

α. Στο σήμερα : να περιορίσουμε την εκμετάλλευση των ανθρωπίνων αναγκών, περιορίζοντας το στοιχείο «κέρδος» από αυτές και τις δυνατότητες δημιουργίας και ύπαρξης ελλειμμάτων και «αναγκών» από κερδοσκόπους και κινούμενοι προς την εξάλειψή τους.


β. Από σήμερα και για πάντα: Να θέσουμε ως μέγιστη αξία τον άνθρωπο, τον κάθε άνθρωπο. Να προσπαθήσουμε να δημιουργήσουμε ένα περιβάλλον αυταρκούς κάλυψης των ανθρωπίνων βιοτικών αναγκών σε ενδοκοινωνικό και διακοινωνικό επίπεδο. Να εξαφανίσουμε την εξαρτησιακή λογική του οικονομικού κέρδους από την λειτουργία των κοινωνιών, εννοώντας ότι το κοινωνικό ανθρώπινο «κέρδος» – όφελος από την ανθρώπινη δραστηριότητα είναι κατά πολύ σημαντικότερο και μεγαλύτερο.

Ζητώ σχολιασμό και προσθήκες.

Υ.Γ. Αντιλαμβάνεστε θαρρώ ότι οι καπιταλιστές – εξουσιαστές άνθρωποι και κράτη κινούνται παγίως προς την απολύτως αντίθετη κατεύθυνση. Εξαθλιώνουν παραγωγικές δομές, αξίες, ανθρώπους, κοινωνίες και κράτη για να επεκτείνουν το δικό τους «κέρδος» και αντίστοιχα τις δικές τους εξουσίες.

Εμείς οι άνθρωποι έχουμε ένα ελάττωμα : ορίζουμε το γίγνεσθαι ως νομοτελειακό είναι. Δεν μπορούμε να σταθούμε έξω από την σφαίρα της γης και να παρατηρήσουμε την καταστροφική ματαιοδοξία κάποιων συμπεριφορών, την αστειότητα και την επικινδυνότητα της συμπεριφοράς μας.

Για την συγκεκριμένη κρίση του καπιταλισμού, ως επερχόμενο τότε, είχα γράψει εδώ και ένα χρόνο. Στάθηκα έξω από την σφαίρα του γίγνεσθαι και δεν χρειάστηκε πολύ για να το δω.

Οταν είδα το σχεδόν νεοφιλελεύθερο “70+1″ μίλησα για “χθες”, για κείμενο παρωχημένο και χτυπώντας φιλικά ένα βράδυ τον Μίμη στην πλάτη του είπα : σύντροφε θα πάμε σε προστατευτισμό σύντομα.

Ομως παρά τις αναλύσεις που έχω κάνει, μερικές έχουν δημοσιευτεί εδώ στους συντρόφους, δεν μπορώ να καταλήξω ακόμα για το εάν πρόκειται για δομική ατέλεια του καπιταλισμού ή για στημένο παιχνίδι ή εάν τελικά το παιχνίδι στήνεται τώρα πάνω στην ατέλεια. Οι καπιταλιστές ξέρουν καλά και τα τρία και έχουν ένα μόνο σκοπό πάνω στην γη : να εκμεταλλεύονται προς ίδιον όφελος τους άλλους ανθρώπους … earning is beautiful που έλεγαν οι ίδιοι κάποτε.

Τι με κάνει να πιστεύω ότι είναι αποτέλεσμα σφάλματος ; Η απληστία τους, που την έχω πλειστάκις αναλύσει και καταδείξει ακόμα και στο επίπεδο της διάστασης αξιών/προσδοκιών και παραγωγικών δυνατοτήτων του πλανήτη.

Τι με κάνει να πιστεύω ότι μπορεί να είναι στημένο; Πολλά πράγματα … .
Πρώτα απ΄ όλα η αστειότητα του επιχειρήματος ότι ευθύνονται μερικές χιλιάδες αμερικανοί που δεν ξεπλήρωσαν τα στεγαστικά τους δάνεια.
Οποιος πιστεύει ότι είναι αυτό που προβάλλουν οι τραπεζίτες, είναι παραπλανημένος ή εντελώς νεοφιλελεύθερος

.
Οχι σύντροφοι δεν καταρρέει έτσι ένας τεράστιος μηχανισμός. Οι τράπεζες έχουν μία σειρά από μεθόδους είτε βασισμένες στην διαχείριση του χρήματος είτε βασισμένες στο σύστημα εξασφάλισης πιστώσεων. Στην συγκεκριμένη περίπτωση οι υποθήκες στα ακίνητα και οι δυνατότητες κατάσχεσης εξασφαλίζουν τις τράπεζες …

Στον καπιταλισμό όλα είναι ελεγχόμενα και προβλεπτέα. Οχι μόνο χιλιάδες άνθρωποι με ειδικές γνώσεις ασχολούνται με αυτόν και την διαχείριση του χρήματος, αλλά και οι χρηματοπιστωτικές εταιρείες συγκροτούν μιά παγκόσμια κυβέρνηση που ελέγχει τους πάντες και τα πάντα. Επομένως η όποια ανωμαλία δεν ήταν της μίας ημέρας, αλλά επί μήνες και έτη υφίστατο ως πρόβλημα. Είδατε μήπως τα κατευθυνόμενα χρηματιστήρια να αντιδράσουν ; Είδατε τίποτα αποσχίσεις στεγαστικών κλάδων και δημιουργία εταιρειών που θα αναδεχθούν το πρόβλημα (ώστε να γλυτώσουν οι μητέρες τράπεζες και τα λοιπά προϊόντα τους);


Είδατε ενίσχυση της αγοράς ακινήτων από τις ίδιες τις τράπεζες για να ανέβουν οι αξίες των ακινήτων που σύντομα θα είχαν στα χέρια τους;
Τίποτα δεν είδατε και τίποτα δεν είδαμε … .
Το σκάφος βυθίστηκε αύτανδρο, χωρίς να κτυπήσει ούτε συναγερμός … και ακόμα και τα ευαίσθητα χρηματιστήρια δεν “άκουσαν” τίποτα.
Οταν ένα πλοίο βουλιάζει κατ’ αυτό τον τρόπο, όλοι υποθέτουμε ότι το ναυάγιο ήταν στημένο και ότι το έκαναν για να λάβουν την ασφαλιστική αποζημίωση.
Στην συγκεκριμένη περίπτωση η ασφαλιστική αποζημίωση δεν είναι μόνο τα χρήματα της κοινωνίας, αλλά τα και τα χρήματα όσων αστών “επένδυσαν” στα πολυδιαφημισμένα “προϊόντα” τους και σήμερα δεν έχουν καμμία αξία.
Οι μετασχηματισμοί του καπιταλισμού είναι γνωστοί … .

Την ενδοκαπιταλιστική κριτική σχετικά με τον ρόλο των τραπεζών σε μία καπιταλιστική οικονομία και την διάσταση προσδοκιών χρηματαγορών και δυνατοτήτων – αξιών της παγκόσμιας παραγωγής, έχω γράψει εδώ και καιρό.
Η φούσκα έπρεπε να σκάσει και σκάει … . Με την διαφορά ότι οι τραπεζίτες εξακολουθούν να κρατούν τα κλειδιά και της πραγματικής οικονομίας, της παραγωγικής. Αυτό που θα γίνει τους επόμενους μήνες είναι η απαξίωση των μετοχών της πραγματικής οικονομίας και υποπτευόμαστε όλοι, ποιοί θα έχουν την δυνατότητα να αγοράσουν σε μηδενική τιμή τις μετοχές των εταιρειών παραγωγής … οι ίδιοι οι τραπεζίτες (σ.σ. μια ματιά σε τίποτα πρωτόκολλα των σοφών της Σιών, που ποτέ δεν τα έχω διαβάσει ίσως να άνοιγε πολλά μάτια για να κατανοήσουν τα αυτονόητα …).
Ποιά θα είναι η επόμενη ημέρα στον καπιταλιστικό κόσμο που έφτιαξαν ;
Λαοί και κοινωνίες εξαθλιωμένες, χωρίς δικαιώματα, χωρίς δύναμη, χωρίς εργασία. Η αστική τάξη και το πλέγμα δικαιωμάτων της εξαφανίζονται, μειώνονται δραματικά … οχλοποίηση … και εκχώρηση κάθε αξίας για την επιβίωση. Ελάχιστοι κρατούν τα κλειδιά του πλανήτη και αυτοκρατορίες γεννιούνται βασισμένες στο χρήμα και την ισχύ της εξουσίας που τους παρέχει η ανάγκη των άλλων ανθρώπων, των πολλών ανθρώπων. Μπαίνουμε σε μεσαίωνα, εάν δεν αντιδράσουμε σήμερα και οφείλουμε να το συνειδητοποιήσουμε.
Εχω προτείνει και σχεδιάσει μαζί σας μια δημοκρατική σοσιαλιστική κοινωνία και μια οικονομία βασισμένη στον άνθρωπο και τις βιοτικές ανάγκες του. Μια κοινωνία που δεν θα εκμεταλλεύεται τις ανάγκες αυτές, όπως κάνει η βαρβαρότητα του καπιταλισμού, αλλά θα τις εγγυάται και θα παράγει για αυτές.

Είναι η απάντησή μας, σε κάθε είδους βαρβαρότητα.
Για τους τραπεζίτες, αφεντικά και παρατρεχάμενους έχω μία μόνο πρόταση : Δίκη και, εάν αποδειχθεί ενοχή, Εκτέλεση.

Καμμία συναλλαγή με όσους σχεδίασαν και εκτέλεσαν το έγκλημα της απληστίας κατά του πλανήτη, κανένα έλεος σε αυτούς που έκλεψαν το τελευταίο ξεροκόμματο από το στόμα πεινασμένων παιδιών, σε αυτούς που καταδίκασαν σε θάνατο εκατομμύρια ανθρώπων από την έλλειψη φαρμάκων και την πείνα.

Δημιουργία θεσμών κοινωνικής οικονομίας με στόχο όχι το κέρδος, αλλά την ΖΩΗ.

ΑΚΡΙΒΕΙΑ

ΑΚΡΙΒΕΙΑ

Να άλλο ένα που ανέσυρα από το παρελθόν και εξηγεί την βαθύτερη φύση της ακρίβειας.

Οι αιτίες στα “πράγματα» του ανθρώπου και των κοινωνιών του, δεν εξηγούνται με ρασιοναλιστικά συμπεράσματα δογματικού τύπου όπως τα “ανέκαθεν”. Τα αποτελέσματα, διότι αποτέλεσμα είναι οι αυξήσεις στις τιμές του πετρελαίου κλπ., δεν μπορούν να αναχθούν σε φυσιοκρατικά αίτια (έχω γράψει κάτι για τους νόμους και τους κανόνες).  Αυτά που θα θέλαμε να είναι νόμοι είναι συνήθως κανόνες … .

Προσωπικά, πολλούς μήνες πριν και πριν αρχίσουν να εκτυλίσσονται τα φαινόμενα κατάρρευσης (θα γίνουν χιονοστιβάδα) είχα κάνει τις προβλέψεις και τις αναλύσεις μου.

Αυτό που βρίσκεται στην βάση των αιτίων είναι μια ψυχολογική ανθρώπινη διαταραχή, ένα ελάττωμα γνωστό σε όλους που λέγεται απληστία.
Η απληστία που ταυτίζεται με την αδηφαγία και είναι απότοκο ψυχολογικών διαταραχών, έλλειψης παιδείας και ανοησίας, πλήρους αδυναμίας στοιχειώδους κατανόησης της φύσης του ανθρώπου και της λειτουργίας του πλανήτη. Τυφλώνει η απληστία τους ανθρώπους και τους καθιστά έρμαιά της. Η ίδια ως παράδειγμα πολλαπλασιάζεται και επιβάλλεται ως τρόπος ζωής. Καθίσταται μαζική τύφλωση και ολική βλακεία με ατομιστικά όμως χαρακτηριστικά. Ο καθένας σκέφτεται και ενεργεί με γνώμονα το δικό του στομάχι, το δικό του επίπεδο.

Εάν ο άνθρωπος μπορούσε να εννοήσει το νόημα της βιολογικής και φυσικής του ύπαρξης τα πράγματα θα ήταν πολύ διαφορετικά για όλους και η ανθρώπινη ζωή θα είχε άλλο περιεχόμενο και αξία.
Η απληστία φτιάχνει γιγαντισμούς που λειώνουν στο πέρασμά τους ανθρώπους, που εξουσιάζουν και χρησιμοποιούν τον πλανήτη ολόκληρο για την ικανοποίηση μιας ματαιότητας με πεπερασμένο βιολογικά χαρακτήρα. Αλλά ακόμα και εάν νικούσαμε το θάνατο, τον πλανήτη που μας κουβαλά δύσκολα θα μπορούσαμε να τον «νικήσουμε» με τον όποιο γιγαντισμό μας. Η απληστία αυτή είναι ύβρις απέναντι στην ζωή, απέναντι στην ουσία και την ποιότητά της, απέναντι στην ίδια την ανθρώπινη φύση και στην συνέχεια του είδους προς το μέλλον.


Ζώντας σε ένα πεπερασμένο πλανήτη με πεπερασμένα μεγέθη είναι απλούστατο να καταλάβουμε τις μετρήσιμες δυνατότητες, στοιχεία και εν τέλει μεγέθη του.

Η απληστία, μέσα στην τύφλωσή της που ανέφερα πιο πάνω, παραβιάζει και αγνοεί τα πραγματικά μεγέθη και δημιουργεί εκτιμήσεις και προσδοκίες για να καλύψει την αδηφαγία της. Αξιώνει και απαξιώνει κατά το δοκούν, δημιουργεί δικά της μεγέθη και τρόπους μέτρησης, επιλέγει, βαπτίζει, χαρακτηρίζει και αποχαρακτηρίζει αξίες, συμπεριφορές και ανθρώπους, διαστρέφοντας την πραγματικότητα, αγνοώντας τις σταθερές του πλανήτη και του ανθρώπου. Υπάρχει “σταθερά” υπάρχει μέτρο ανθρώπινο και το έχω ξαναγράψει, είναι πρώτα από όλα η βιολογική σταθερά της ανάγκης κάλυψης των υλικών βιοτικών αναγκών και δίπλα σε αυτή υπάρχει η ανάγκη κάλυψης των ψυχικών – ψυχολογικών αναγκών. Οι σταθερές αυτές είναι συνυφασμένες με την φύση του ανθρώπου και κανείς δεν μπορεί να τις παραγνωρίσει καθώς παράγουν τους δικούς τους βασικούς κανόνες συμπεριφοράς (ο πεινασμένος κατά κανόνα θα αναζητήσει τροφή ακόμα και με την χρήση βίας, ο αδικημένος θα αναζητήσει με αντίστοιχο τρόπο το δίκιο του).
Η δημιουργία, μέτρηση και ιδιοκτησία πλεονάζοντος πλούτου στον πλανήτη, αποτέλεσε πάντοτε αποτέλεσμα της απληστίας κάποιων.
Μέχρι το new deal οι άπληστοι λειτουργούσαν με μεγέθη μετρήσιμα σε υλικά και η απληστία τους έκανε να ονειρεύονται θησαυρούς κρυμμένους στην γη της Επαγγελίας, σε ανύπαρκτα μέρη, Eldorados με χιλιάδες τόνους χρυσάφι … . Όμως όλα τα υλικά αυτά, αφού υπήρχαν πάνω στον πλανήτη όλα ήταν μετρήσιμα και πεπερασμένα. Επιδιώκοντας να ξεφύγει από το πεπερασμένο (αφού το όρισε και το αντιλήφθηκε ως οριστικό δεδομένο με την εξερεύνηση, χαρτογράφηση και εκμετάλλευση του συνόλου του πλανήτη) η απληστία έφθασε σε κομβικό σημείο πριν το new deal, οπότε ανακαλύφθηκε ότι τα σταθμά του πλανήτη είναι πεπερασμένα. Επανήλθε λοιπόν η απληστία, μετά από ένα σύντομο διάλειμμα επιστρατεύοντας μιαν άλλη τεχνική εξαπάτησης και τελικά αυταπάτης (αφού όλα ανακυκλώνονται σε τούτο εδώ τον κόσμο) που είχε πάντοτε στις πρακτικές της, την εκτιμητική αξιολόγηση.
Πλέον η αξία των υλικών αποτελούσε αποκλειστικά αντικείμενο εκτίμησης και όχι αντικείμενο ουσίας. Η απληστία δημιούργησε μεγέθη μη υπαρκτά στον πλανήτη, εικονικές αξίες μετρημένες σε χαρτιά, ομόλογα, χρήματα, αξιόγραφα, μετοχές, χρεόγραφα εν γένει. Πρόκειται για λογιστικές αξίες χωρίς πραγματικό αντίκρυσμα, για τα κομμάτια μιας απάτης χωρίς προηγούμενο. Χαρτιά αγοράζουν ανθρώπινες ψυχές και ζωές και χαρτιά τις αφαιρούν.
Στην πραγματικότητα, η αγωνία για εξουσία, η απληστία κάποιων ελαχίστων να είναι οι πλουσιότεροι, να είναι οι δυνατότεροι, να κατέχουν τον πλανήτη με όλα του τα «παραρτήματα», να κατέχουν και να κατευθύνουν ανθρώπους, οδήγησε στην σημερινή κατάσταση. Οδήγησε σε μία κατάσταση που η ψευδο-οικονομία των πνευματικά αρρώστων ελέγχει απόλυτα την ανθρώπινη ζωή, ύπαρξη και λειτουργία.


Δίδοντας στους χειριστές των χαρτιών και της εκτιμουμένων αξιών τα ηνία του πλανήτη καταλήξαμε στην τεράστια φούσκα της υπερεκτίμησης, της τεράστιας απόστασης που χωρίζει την υπερ-εκτίμηση από τις δυνατότητες του πλανήτη και των ανθρώπων του.

Όταν τούτο κατέστη αντιληπτό και για να σώσουν το παιχνίδι για μία ακόμα φορά υπέρ τους, οι άπληστοι καταπιεστές στρέφουν το ενδιαφέρον τους σε αιώνιες σταθερές, σε βασικά για την διαβίωση αγαθά και τα υπερεκτιμούν για να διασώσουν τα κέρδη τους !!!. Όμως τα αγαθά αυτά απευθύνονται σε ανθρώπους, εξυπηρετούν τις ανάγκες τους και γίνονται ολοένα και πιο δυσπρόσιτα για συνεχώς αυξανόμενο αριθμό ανθρώπων.
Ποιο θα είναι το μέλλον της ανθρωπότητας στον πλανήτη;
Η γνώμη μου είναι πως βρισκόμαστε σε κομβικό σημείο, και το έχω ξαναγράψει θα οδηγηθούμε είτε στην οχλοποίηση καταπιεσμένων ανθρώπων ή σε άλλες μορφές κοινωνικής και πολιτειακής οργάνωσης που θα σέβονται τους ανθρώπους και τον πλανήτη μας.

Το καθήκον όσων έχουν συλλάβει την ιδέα της κοινωνικής και ανθρώπινης προόδου, της απεξάρτησης από τις κοινωνίες της ζούγκλας είναι διττό, όχι μόνο οφείλουν να χτίσουν άμεσα τις λύσεις για την κοινωνική οργάνωση, αλλά και οφείλουν προς όφελος της ανθρωπότητας να ξεθεμελιώσουν τις κοινωνίες ζούγκλας που εγκαθίδρυσε η απληστία μιας ελάχιστης ψυχικά διαταραγμένης μειοψηφίας.

ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ 2

ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ

Ακόμα ένα παλαιότερο άρθρο για τον ανταγωνισμό …

Οι αιτίες στα “πράγματα» του ανθρώπου και των κοινωνιών του, δεν εξηγούνται με ρασιοναλιστικά συμπεράσματα δογματικού τύπου όπως τα “ανέκαθεν”. Τα αποτελέσματα, διότι αποτέλεσμα είναι οι αυξήσεις στις τιμές του πετρελαίου κλπ., δεν μπορούν να αναχθούν σε φυσιοκρατικά αίτια (έχω γράψει κάτι για τους νόμους και τους κανόνες).  Αυτά που θα θέλαμε να είναι νόμοι είναι συνήθως κανόνες … .

Προσωπικά, πολλούς μήνες πριν και πριν αρχίσουν να εκτυλίσσονται τα φαινόμενα κατάρρευσης (θα γίνουν χιονοστιβάδα) είχα κάνει τις προβλέψεις και τις αναλύσεις μου.

Αυτό που βρίσκεται στην βάση των αιτίων είναι μια ψυχολογική ανθρώπινη διαταραχή, ένα ελάττωμα γνωστό σε όλους που λέγεται απληστία.
Η απληστία που ταυτίζεται με την αδηφαγία και είναι απότοκο ψυχολογικών διαταραχών, έλλειψης παιδείας και ανοησίας, πλήρους αδυναμίας στοιχειώδους κατανόησης της φύσης του ανθρώπου και της λειτουργίας του πλανήτη. Τυφλώνει η απληστία τους ανθρώπους και τους καθιστά έρμαιά της. Η ίδια ως παράδειγμα πολλαπλασιάζεται και επιβάλλεται ως τρόπος ζωής. Καθίσταται μαζική τύφλωση και ολική βλακεία με ατομιστικά όμως χαρακτηριστικά. Ο καθένας σκέφτεται και ενεργεί με γνώμονα το δικό του στομάχι, το δικό του επίπεδο.

Εάν ο άνθρωπος μπορούσε να εννοήσει το νόημα της βιολογικής και φυσικής του ύπαρξης τα πράγματα θα ήταν πολύ διαφορετικά για όλους και η ανθρώπινη ζωή θα είχε άλλο περιεχόμενο και αξία.
Η απληστία φτιάχνει γιγαντισμούς που λειώνουν στο πέρασμά τους ανθρώπους, που εξουσιάζουν και χρησιμοποιούν τον πλανήτη ολόκληρο για την ικανοποίηση μιας ματαιότητας με πεπερασμένο βιολογικά χαρακτήρα. Αλλά ακόμα και εάν νικούσαμε το θάνατο, τον πλανήτη που μας κουβαλά δύσκολα θα μπορούσαμε να τον «νικήσουμε» με τον όποιο γιγαντισμό μας. Η απληστία αυτή είναι ύβρις απέναντι στην ζωή, απέναντι στην ουσία και την ποιότητά της, απέναντι στην ίδια την ανθρώπινη φύση και στην συνέχεια του είδους προς το μέλλον.


Ζώντας σε ένα πεπερασμένο πλανήτη με πεπερασμένα μεγέθη είναι απλούστατο να καταλάβουμε τις μετρήσιμες δυνατότητες, στοιχεία και εν τέλει μεγέθη του.

Η απληστία, μέσα στην τύφλωσή της που ανέφερα πιο πάνω, παραβιάζει και αγνοεί τα πραγματικά μεγέθη και δημιουργεί εκτιμήσεις και προσδοκίες για να καλύψει την αδηφαγία της. Αξιώνει και απαξιώνει κατά το δοκούν, δημιουργεί δικά της μεγέθη και τρόπους μέτρησης, επιλέγει, βαπτίζει, χαρακτηρίζει και αποχαρακτηρίζει αξίες, συμπεριφορές και ανθρώπους, διαστρέφοντας την πραγματικότητα, αγνοώντας τις σταθερές του πλανήτη και του ανθρώπου. Υπάρχει “σταθερά” υπάρχει μέτρο ανθρώπινο και το έχω ξαναγράψει, είναι πρώτα από όλα η βιολογική σταθερά της ανάγκης κάλυψης των υλικών βιοτικών αναγκών και δίπλα σε αυτή υπάρχει η ανάγκη κάλυψης των ψυχικών – ψυχολογικών αναγκών. Οι σταθερές αυτές είναι συνυφασμένες με την φύση του ανθρώπου και κανείς δεν μπορεί να τις παραγνωρίσει καθώς παράγουν τους δικούς τους βασικούς κανόνες συμπεριφοράς (ο πεινασμένος κατά κανόνα θα αναζητήσει τροφή ακόμα και με την χρήση βίας, ο αδικημένος θα αναζητήσει με αντίστοιχο τρόπο το δίκιο του).
Η δημιουργία, μέτρηση και ιδιοκτησία πλεονάζοντος πλούτου στον πλανήτη, αποτέλεσε πάντοτε αποτέλεσμα της απληστίας κάποιων.
Μέχρι το new deal οι άπληστοι λειτουργούσαν με μεγέθη μετρήσιμα σε υλικά και η απληστία τους έκανε να ονειρεύονται θησαυρούς κρυμμένους στην γη της Επαγγελίας, σε ανύπαρκτα μέρη, Eldorados με χιλιάδες τόνους χρυσάφι … . Όμως όλα τα υλικά αυτά, αφού υπήρχαν πάνω στον πλανήτη όλα ήταν μετρήσιμα και πεπερασμένα. Επιδιώκοντας να ξεφύγει από το πεπερασμένο (αφού το όρισε και το αντιλήφθηκε ως οριστικό δεδομένο με την εξερεύνηση, χαρτογράφηση και εκμετάλλευση του συνόλου του πλανήτη) η απληστία έφθασε σε κομβικό σημείο πριν το new deal, οπότε ανακαλύφθηκε ότι τα σταθμά του πλανήτη είναι πεπερασμένα. Επανήλθε λοιπόν η απληστία, μετά από ένα σύντομο διάλειμμα επιστρατεύοντας μιαν άλλη τεχνική εξαπάτησης και τελικά αυταπάτης (αφού όλα ανακυκλώνονται σε τούτο εδώ τον κόσμο) που είχε πάντοτε στις πρακτικές της, την εκτιμητική αξιολόγηση.
Πλέον η αξία των υλικών αποτελούσε αποκλειστικά αντικείμενο εκτίμησης και όχι αντικείμενο ουσίας. Η απληστία δημιούργησε μεγέθη μη υπαρκτά στον πλανήτη, εικονικές αξίες μετρημένες σε χαρτιά, ομόλογα, χρήματα, αξιόγραφα, μετοχές, χρεόγραφα εν γένει. Πρόκειται για λογιστικές αξίες χωρίς πραγματικό αντίκρυσμα, για τα κομμάτια μιας απάτης χωρίς προηγούμενο. Χαρτιά αγοράζουν ανθρώπινες ψυχές και ζωές και χαρτιά τις αφαιρούν.
Στην πραγματικότητα, η αγωνία για εξουσία, η απληστία κάποιων ελαχίστων να είναι οι πλουσιότεροι, να είναι οι δυνατότεροι, να κατέχουν τον πλανήτη με όλα του τα «παραρτήματα», να κατέχουν και να κατευθύνουν ανθρώπους, οδήγησε στην σημερινή κατάσταση. Οδήγησε σε μία κατάσταση που η ψευδο-οικονομία των πνευματικά αρρώστων ελέγχει απόλυτα την ανθρώπινη ζωή, ύπαρξη και λειτουργία.


Δίδοντας στους χειριστές των χαρτιών και της εκτιμουμένων αξιών τα ηνία του πλανήτη καταλήξαμε στην τεράστια φούσκα της υπερεκτίμησης, της τεράστιας απόστασης που χωρίζει την υπερ-εκτίμηση από τις δυνατότητες του πλανήτη και των ανθρώπων του.

Όταν τούτο κατέστη αντιληπτό και για να σώσουν το παιχνίδι για μία ακόμα φορά υπέρ τους, οι άπληστοι καταπιεστές στρέφουν το ενδιαφέρον τους σε αιώνιες σταθερές, σε βασικά για την διαβίωση αγαθά και τα υπερεκτιμούν για να διασώσουν τα κέρδη τους !!!. Όμως τα αγαθά αυτά απευθύνονται σε ανθρώπους, εξυπηρετούν τις ανάγκες τους και γίνονται ολοένα και πιο δυσπρόσιτα για συνεχώς αυξανόμενο αριθμό ανθρώπων.
Ποιο θα είναι το μέλλον της ανθρωπότητας στον πλανήτη;
Η γνώμη μου είναι πως βρισκόμαστε σε κομβικό σημείο, και το έχω ξαναγράψει θα οδηγηθούμε είτε στην οχλοποίηση καταπιεσμένων ανθρώπων ή σε άλλες μορφές κοινωνικής και πολιτειακής οργάνωσης που θα σέβονται τους ανθρώπους και τον πλανήτη μας.

Το καθήκον όσων έχουν συλλάβει την ιδέα της κοινωνικής και ανθρώπινης προόδου, της απεξάρτησης από τις κοινωνίες της ζούγκλας είναι διττό, όχι μόνο οφείλουν να χτίσουν άμεσα τις λύσεις για την κοινωνική οργάνωση, αλλά και οφείλουν προς όφελος της ανθρωπότητας να ξεθεμελιώσουν τις κοινωνίες ζούγκλας που εγκαθίδρυσε η απληστία μιας ελάχιστης ψυχικά διαταραγμένης μειοψηφίας.

ΑΠΛΗΣΤΙΑ

ΑΠΛΗΣΤΙΑ

Είπα να βάλω μερικά παλαιότερα κείμενα … .

Οι αιτίες στα “πράγματα» του ανθρώπου και των κοινωνιών του, δεν εξηγούνται με ρασιοναλιστικά συμπεράσματα δογματικού τύπου όπως τα “ανέκαθεν”. Τα αποτελέσματα, διότι αποτέλεσμα είναι οι αυξήσεις στις τιμές του πετρελαίου κλπ., δεν μπορούν να αναχθούν σε φυσιοκρατικά αίτια (έχω γράψει κάτι για τους νόμους και τους κανόνες).  Αυτά που θα θέλαμε να είναι νόμοι είναι συνήθως κανόνες … .

Προσωπικά, πολλούς μήνες πριν και πριν αρχίσουν να εκτυλίσσονται τα φαινόμενα κατάρρευσης (θα γίνουν χιονοστιβάδα) είχα κάνει τις προβλέψεις και τις αναλύσεις μου.

Αυτό που βρίσκεται στην βάση των αιτίων είναι μια ψυχολογική ανθρώπινη διαταραχή, ένα ελάττωμα γνωστό σε όλους που λέγεται απληστία.
Η απληστία που ταυτίζεται με την αδηφαγία και είναι απότοκο ψυχολογικών διαταραχών, έλλειψης παιδείας και ανοησίας, πλήρους αδυναμίας στοιχειώδους κατανόησης της φύσης του ανθρώπου και της λειτουργίας του πλανήτη. Τυφλώνει η απληστία τους ανθρώπους και τους καθιστά έρμαιά της. Η ίδια ως παράδειγμα πολλαπλασιάζεται και επιβάλλεται ως τρόπος ζωής. Καθίσταται μαζική τύφλωση και ολική βλακεία με ατομιστικά όμως χαρακτηριστικά. Ο καθένας σκέφτεται και ενεργεί με γνώμονα το δικό του στομάχι, το δικό του επίπεδο.

Εάν ο άνθρωπος μπορούσε να εννοήσει το νόημα της βιολογικής και φυσικής του ύπαρξης τα πράγματα θα ήταν πολύ διαφορετικά για όλους και η ανθρώπινη ζωή θα είχε άλλο περιεχόμενο και αξία.
Η απληστία φτιάχνει γιγαντισμούς που λειώνουν στο πέρασμά τους ανθρώπους, που εξουσιάζουν και χρησιμοποιούν τον πλανήτη ολόκληρο για την ικανοποίηση μιας ματαιότητας με πεπερασμένο βιολογικά χαρακτήρα. Αλλά ακόμα και εάν νικούσαμε το θάνατο, τον πλανήτη που μας κουβαλά δύσκολα θα μπορούσαμε να τον «νικήσουμε» με τον όποιο γιγαντισμό μας. Η απληστία αυτή είναι ύβρις απέναντι στην ζωή, απέναντι στην ουσία και την ποιότητά της, απέναντι στην ίδια την ανθρώπινη φύση και στην συνέχεια του είδους προς το μέλλον.


Ζώντας σε ένα πεπερασμένο πλανήτη με πεπερασμένα μεγέθη είναι απλούστατο να καταλάβουμε τις μετρήσιμες δυνατότητες, στοιχεία και εν τέλει μεγέθη του.

Η απληστία, μέσα στην τύφλωσή της που ανέφερα πιο πάνω, παραβιάζει και αγνοεί τα πραγματικά μεγέθη και δημιουργεί εκτιμήσεις και προσδοκίες για να καλύψει την αδηφαγία της. Αξιώνει και απαξιώνει κατά το δοκούν, δημιουργεί δικά της μεγέθη και τρόπους μέτρησης, επιλέγει, βαπτίζει, χαρακτηρίζει και αποχαρακτηρίζει αξίες, συμπεριφορές και ανθρώπους, διαστρέφοντας την πραγματικότητα, αγνοώντας τις σταθερές του πλανήτη και του ανθρώπου. Υπάρχει “σταθερά” υπάρχει μέτρο ανθρώπινο και το έχω ξαναγράψει, είναι πρώτα από όλα η βιολογική σταθερά της ανάγκης κάλυψης των υλικών βιοτικών αναγκών και δίπλα σε αυτή υπάρχει η ανάγκη κάλυψης των ψυχικών – ψυχολογικών αναγκών. Οι σταθερές αυτές είναι συνυφασμένες με την φύση του ανθρώπου και κανείς δεν μπορεί να τις παραγνωρίσει καθώς παράγουν τους δικούς τους βασικούς κανόνες συμπεριφοράς (ο πεινασμένος κατά κανόνα θα αναζητήσει τροφή ακόμα και με την χρήση βίας, ο αδικημένος θα αναζητήσει με αντίστοιχο τρόπο το δίκιο του).
Η δημιουργία, μέτρηση και ιδιοκτησία πλεονάζοντος πλούτου στον πλανήτη, αποτέλεσε πάντοτε αποτέλεσμα της απληστίας κάποιων.
Μέχρι το new deal οι άπληστοι λειτουργούσαν με μεγέθη μετρήσιμα σε υλικά και η απληστία τους έκανε να ονειρεύονται θησαυρούς κρυμμένους στην γη της Επαγγελίας, σε ανύπαρκτα μέρη, Eldorados με χιλιάδες τόνους χρυσάφι … . Όμως όλα τα υλικά αυτά, αφού υπήρχαν πάνω στον πλανήτη όλα ήταν μετρήσιμα και πεπερασμένα. Επιδιώκοντας να ξεφύγει από το πεπερασμένο (αφού το όρισε και το αντιλήφθηκε ως οριστικό δεδομένο με την εξερεύνηση, χαρτογράφηση και εκμετάλλευση του συνόλου του πλανήτη) η απληστία έφθασε σε κομβικό σημείο πριν το new deal, οπότε ανακαλύφθηκε ότι τα σταθμά του πλανήτη είναι πεπερασμένα. Επανήλθε λοιπόν η απληστία, μετά από ένα σύντομο διάλειμμα επιστρατεύοντας μιαν άλλη τεχνική εξαπάτησης και τελικά αυταπάτης (αφού όλα ανακυκλώνονται σε τούτο εδώ τον κόσμο) που είχε πάντοτε στις πρακτικές της, την εκτιμητική αξιολόγηση.
Πλέον η αξία των υλικών αποτελούσε αποκλειστικά αντικείμενο εκτίμησης και όχι αντικείμενο ουσίας. Η απληστία δημιούργησε μεγέθη μη υπαρκτά στον πλανήτη, εικονικές αξίες μετρημένες σε χαρτιά, ομόλογα, χρήματα, αξιόγραφα, μετοχές, χρεόγραφα εν γένει. Πρόκειται για λογιστικές αξίες χωρίς πραγματικό αντίκρυσμα, για τα κομμάτια μιας απάτης χωρίς προηγούμενο. Χαρτιά αγοράζουν ανθρώπινες ψυχές και ζωές και χαρτιά τις αφαιρούν.
Στην πραγματικότητα, η αγωνία για εξουσία, η απληστία κάποιων ελαχίστων να είναι οι πλουσιότεροι, να είναι οι δυνατότεροι, να κατέχουν τον πλανήτη με όλα του τα «παραρτήματα», να κατέχουν και να κατευθύνουν ανθρώπους, οδήγησε στην σημερινή κατάσταση. Οδήγησε σε μία κατάσταση που η ψευδο-οικονομία των πνευματικά αρρώστων ελέγχει απόλυτα την ανθρώπινη ζωή, ύπαρξη και λειτουργία.


Δίδοντας στους χειριστές των χαρτιών και της εκτιμουμένων αξιών τα ηνία του πλανήτη καταλήξαμε στην τεράστια φούσκα της υπερεκτίμησης, της τεράστιας απόστασης που χωρίζει την υπερ-εκτίμηση από τις δυνατότητες του πλανήτη και των ανθρώπων του.

Όταν τούτο κατέστη αντιληπτό και για να σώσουν το παιχνίδι για μία ακόμα φορά υπέρ τους, οι άπληστοι καταπιεστές στρέφουν το ενδιαφέρον τους σε αιώνιες σταθερές, σε βασικά για την διαβίωση αγαθά και τα υπερεκτιμούν για να διασώσουν τα κέρδη τους !!!. Όμως τα αγαθά αυτά απευθύνονται σε ανθρώπους, εξυπηρετούν τις ανάγκες τους και γίνονται ολοένα και πιο δυσπρόσιτα για συνεχώς αυξανόμενο αριθμό ανθρώπων.
Ποιο θα είναι το μέλλον της ανθρωπότητας στον πλανήτη;
Η γνώμη μου είναι πως βρισκόμαστε σε κομβικό σημείο, και το έχω ξαναγράψει θα οδηγηθούμε είτε στην οχλοποίηση καταπιεσμένων ανθρώπων ή σε άλλες μορφές κοινωνικής και πολιτειακής οργάνωσης που θα σέβονται τους ανθρώπους και τον πλανήτη μας.

Το καθήκον όσων έχουν συλλάβει την ιδέα της κοινωνικής και ανθρώπινης προόδου, της απεξάρτησης από τις κοινωνίες της ζούγκλας είναι διττό, όχι μόνο οφείλουν να χτίσουν άμεσα τις λύσεις για την κοινωνική οργάνωση, αλλά και οφείλουν προς όφελος της ανθρωπότητας να ξεθεμελιώσουν τις κοινωνίες ζούγκλας που εγκαθίδρυσε η απληστία μιας ελάχιστης ψυχικά διαταραγμένης μειοψηφίας.

Ιανουαρίου 20, 2009

ΟΧΙ ΑΛΛΟ ΚΛΑΜΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ «ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΟΥΣ»

ΟΧΙ ΑΛΛΟ ΚΛΑΜΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ «ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΟΥΣ»

 

Γελώ για να μην θυμώσω με την επικοινωνιακή μικρομεσαιολαγνεία που έχει πιάσει την κυβέρνηση, πολιτικά κόμματα και τους δημοσιογράφους. Τόνους δακρύων χύνουν και αποθέτουν πάνω στο μνήμα των μικρομεσαίων, πεθαμένων από καιρό και μάλιστα δια φόνου, που οι ίδιοι και οι πολιτικές τους απόψεις διέπραξαν.

Είναι πράγματι αστείο το μοιρολόϊ που οι θύτες, εν χορώ, έχουν στήσει πάνω από το μνήμα των θυμάτων τους, σαν να προσπαθούν να ξεγελάσουν την αλήθεια, την κοινωνική δικαιοσύνη. Στην κοινωνία της εικόνας μένουν τα δακρύβρεχτα σχόλια για την «λοκομοτίβα της ελληνικής οικονομίας» , τον «βασικό συντελεστή της παραγωγής στην χώρα», την «ψυχή της οικονομίας» και διάφορα άλλα ανόητα που ψηφοθηρικά και μόνο εκστομίζουν διάφοροι και διάφορες, δηλώνοντας μυξοκλαίγοντας, πως συμπάσχουν και με θλίψη αντικρίζουν το πτώμα και το μνήμα των μικρομεσαίων.

Βέβαια, έχω γράψει, πριν από καιρό πως, εάν κάποιος δολοφόνησε τους μικρομεσαίους, αυτός ήταν ο νεοφιλελευθερισμός και οι εν Ελλάδι εκφραστές και εφαρμοστές του.

Οι ίδιοι εκφραστές, μέσω της εκπομπής ενός άλλου καλού υπηρέτη του νέο-φιλελευθερισμού του δεξιού δημοσιογράφου Χατζηνικολάου, που φαίνεται πως κάτι πήρε για να σκηνοθετεί και να στήνει στις εκπομπές του τον χορό των δεξιών παραγοντίσκων , επιτέθηκαν στον εκπρόσωπο του ΣΥΡΙΖΑ λέγοντάς του ομαδόν (με 1ο τον σκηνοθέτη Χατζηνικολάου) πως για την καταστροφή των μικρομεσαίων ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό ο ΣΥΡΙΖΑ που στήριξε τις καταστροφικές πορείες στο κέντρο της Αθήνας !!!.

Απορώ : η πολύ μικρή την θεωρούν την Ελλάδα (3 δρόμοι των Αθηνών) ή πολύ μικρό εύρος έχει η βλακεία τους. Φυσικά, θα μπορούσε κάποιος να απαντήσει ότι αυτοί που εθίγησαν ήταν κατά βάση μεγάλα πολυκαταστήματα και εν συνολώ στην πλειοψηφία τους μεταπράτες εισαγόμενων προϊόντων.

 

Ας αφήσουμε λοιπόν τα επιτηδευμένα κροκοδείλια δάκρυα και ας δούμε την ουσία … .

Στις δεκαετίες του 1970 και 1980, οι μικρές παραγωγικές επιχειρήσεις εμφάνισαν μία άνθηση που τους προσέδωσε σημαντικό ποσοστό στο παραγωγικό γίγνεσθαι της χώρας. Εχοντας μία ατομική δυναμική, μικρό κόστος παραγωγής και προστατευτικούς θεσμούς στις εισαγωγές ξένων προϊόντων κατάφεραν, παρά τις λοιπές αντιξοότητες (π.χ. υψηλά επιτόκια) να δημιουργήσουν μια κάποια οικονομία. Η ίδια η κατάρρευση μεγάλων μονάδων τους πρόσφερε το έδαφος και στην εσωτερική αγορά. Το 1ο καίριο πλήγμα ήλθε με την είσοδο της Ελλάδας στην ΕΟΚ. Εκεί το έδαφος άρχισε να τρίζει … . Το 2ο και τελικό πλήγμα ήλθε με το νέο-φιλελευθερισμό και την «παγκοσμιοποίηση» της οικονομίας. Η παραγωγική διάσταση των μικρομεσαίων σταμάτησε κάπου εκεί. Οσοι ελάχιστοι επιβίωσαν παραγωγικά έκαναν παράλληλα και τους μεταπράττες και περίμεναν την καταναλωτική κρίση των ημερών για να τους θέσει στην ιστορική μνήμη .

 

Στην πραγματικότητα δεν μπορούμε μιλάμε για μικρομεσαίους συνολικά και υπό το αυτό πρίσμα. Υπάρχει στην πραγματικότητα μια πολυδιάσπαση και διαφορετική εκτίμηση ανάλογα με το είδος της δραστηριότητας. Είναι πραγματικά πολύ διάφορη η θέση και η δραστηριότητα του εμπόρου ρούχων, του οπωροπώλη, του παντοπώλη από αυτή του παραγωγού ενδυμάτων, του παραγωγού ή μεταποιητή τροφίμων, του κατασκευαστή  μικρών μηχανισμών.

Στην πραγματικότητα παραγωγική ουσιώδη οικονομία για την χώρα και θέση σε αυτή είχαν μόνο οι παραγωγοί και όχι οι μεταπράτες.

Οι παραγωγοί βίωσαν και πρώτοι το πρόβλημα, αυτοί εξαρθρώθηκαν πρώτοι για να ακολουθήσει σειρά μεταπρατών από τις πολυεθνικές μονάδες που εγκαταστάθηκαν στην χώρα μας. Καταπιέστηκαν όλοι από το μεγάλο κεφάλαιο (ημεδαπό και αλλοδαπό), την ελεύθερη κυκλοφορία του, τις ελεύθερες εισαγωγές, τον «ελεύθερο» ανταγωνισμό, την καταφυγή στον τραπεζικό δανεισμό, δηλαδή από το νέο-φιλελευθερισμό και τα απότοκά του.  Καταπιέστηκαν και από την ίδια την δική τους φύση και τις τακτικές που ακολούθησαν. Πίσω από όλα αυτά, τεράστια και κεφαλαιώδης είναι η ευθύνη των ελληνικών κυβερνήσεων, που όχι μόνο με κανένα ουσιώδη τρόπο δεν τους στήριξε, αλλά και με σειρά υποχρεώσεων, γραφειοκρατικών και κατασταλτικών, τους έθεσε στο περιθώριο.

Οι περισσότεροι από όλους τους ανθρώπους αυτούς ξεκίνησαν από μία μικρή «μεγάλη ιδέα» (εξ ου και μικρομεσαίοι). Είδαν, φαντάστηκαν τον εαυτό τους επιτυχημένο επιχειρηματία με τις αστικές ανέσεις και την χρήση των συνεπαγόμενων για την άνοδο στην κοινωνία πυραμίδα, φετιχιστικών συμβόλων – αγαθών του καπιταλισμού. Ηθελαν να γίνουν αφεντικά, να αποκτήσουν την κατ’ τα κοινωνικώς ειωθότα  άνοδο … .

Στην πραγματικότητα και πολύ πλήθυναν σε μία οικονομία που δεν παράγει και συντελεστές μιας αισχροκέρδειας κατάντησαν, ειδικά όταν άλλα κοινωνικά στρώματα απέκτησαν μία καταναλωτική οικονομική άνεση και ξεκίνησε η πορεία προς το «άνοιγμα των αγορών» (βλ. Ε.Ο.Κ.). Η κοινωνική υπεροψία του «μαγαζάτορα», του κοινωνικά ανώτερου κλπ. τους οδήγησε σε επιδείξεις «κιτσαρίας» και κοινωνικής υλικής υπεροχής.

Ισως κάποιοι από όλους να οδηγήθηκαν στο μικρομεσαίο εμπόριο από την ανεργία, ελπίζοντας … όμως αυτοί είναι οι λιγότεροι.

Δεν γράφω βέβαια για να τους τιμωρήσω, απλά θα πρέπει μερικά πράγματα να βγούν στην επιφάνεια. Προσωπικά δεν θεωρώ το μεταπρατικό εμπόριο σημαντικό συντελεστή σε μία πραγματική οικονομία. Η κοινωνία θα βρει τις λύσεις, πολιτικές ή οικονομικά αταβιστικές για να φθάσει στην προμήθεια των αγαθών. Βεβαίως θα προτιμούσα ένα εθνικό μηχανισμό και όχι τα μεγάλα πολυεθνικά κέντρα και τα σουπερμάρκετς, αλλά κάπου εκεί ξεκινούν οι πραγματικές πολιτικές ευθύνες.

Πρώτα από όλα δεν υπήρξε καμία ουσιαστική μελέτη βιωσιμότητας μιας μικρομεσαίας επιχείρησης από το κράτος. Μιας μελέτης που να επισημαίνει τα όρια βιωσιμότητας και να βοηθά στην κοστολόγηση. Σκόπιμο για να διευκολυνθούν οι ισχυροί της οικονομίας ή μη, αποτελεί μία κεφαλαιώδη παράλειψη του ελληνικού κράτους. Κάποια επαγγέλματα άντεξαν λόγω περιορισμού της αδειοδότησης, μετά επακολούθησε η καταστροφή. Εκεί π.χ. που υπήρχε ένας φούρνος, άνοιγαν δύο οι τρείς με αποτέλεσμα να κλείνουν όλοι ή κάποιοι απλώς να επιβιώνουν χωρίς καμία δυνατότητα εξέλιξης.

Επίσης δεν υπήρξε καμία συνδρομή στην παραγωγική διάσταση ή και τον μετασχηματισμό όσων ασχολούνταν με την παραγωγή. Ας πάρουμε ως παράδειγμα μία τυπική μικρή παραγωγική επιχείρηση όπως αυτή της βιοτεχνίας ρούχων. Ο καθένας κυριολεκτικά έκανε ό,τι του κατέβαινε από το κεφάλι ή ό,τι διάβαζε στα ξένα περιοδικά μόδας. Καμία συνδρομή από το κράτος, που είναι οι παραγωγικές σχολές που θα έβγαζαν σχεδιαστές ρούχων; που είναι οι σχολές για τον έλεγχο των υλικών; που είναι οι σχολές που θα δίδασκαν από την τεχνική της ραφής, μέχρι την διόρθωση ή την δημιουργία μηχανών ραφής; Όλα αυτά τα κάλυπτε συνήθως ο ίδιος ο μικρομεσαίος επιχειρηματίας. Το κράτος ποτέ δεν φρόντισε να ενισχύσει και να συνδράμει ουσιαστικά την παραγωγική διαδικασία … .

Εάν σε όλα αυτά προσθέσουμε τα προηγούμενα, αλλά και τα μεγάλα επιτόκια που απέτρεπαν κάθε σκέψη για ανανέωση μηχανημάτων ή επέκταση, την έλλειψη επιμόρφωσης, το σαφάρι της γραφειοκρατίας και των ελεγκτικών μηχανισμών, την διαπλοκή, την ευνοιοκρατία, την ανεξέλεγκτη λειτουργία παρανόμων μικρομεσαίων … στήνουμε εν ολίγοις το σκηνικό που εξηγεί την πορεία προς τον θάνατο της μικρομεσαίας επιχείρησης ή οποία ποτέ δεν κατάφερε για τους λόγους αυτούς να ξεπεράσει τα τοπικά επίπεδα.

Αντίθετα, όλοι στράφηκαν κατά του κόσμου της εργασίας, των εργαζομένων θεωρώντας κάθε αύξηση αποδοχών ως αιτία της καχεξίας. Εάν έβλεπαν κάποιες άλλες μεσογειακές χώρες θα καταλάβαιναν πως δεν είναι το πρόβλημα στον εργαζόμενο, διότι συνάμα αυτός είναι και καταναλωτής. Το αντίθετο, ο εργαζόμενος που νοιώθει αξιωμένος για αυτό που κάνει εργάζεται καλύτερα, πιο υπεύθυνα και προσπαθεί να εξελίξει την εργασία του. Εάν αισθάνεται ως σκουπίδι και ως αναγκαίο κακό είναι σίγουρο πως θα αδιαφορήσει … .  Μια ματιά σε όσους επιβίωσαν αποδεικνύουν τις πραγματικές αιτίες για την ανωτέρω κατάσταση.

Σε κάθε περίπτωση τα επιδόματα απλώς παρατείνουν τον κύκλο της φαυλότητας και χρεώνουν και πάλι την κοινωνία με τα ημαρτημένα άλλων. Δεν είναι δυνατόν ο εργαζόμενος κόσμος, η βάση της κοινωνίας να χρεώνεται την διαιώνιση μιας κατάστασης που ως έχει δεν οδηγεί πουθενά και θα επιφέρει μεγαλύτερες επιβαρύνσεις στην οικονομία της χώρας και σε ευαίσθητους τομείς όπως τα ασφαλιστικά ταμεία. (Αποκαλύπτεται μάλιστα πλήρως η κυβερνητική φαυλότητα, όταν με ελάχιστα από τα δις που δόθηκαν στις τράπεζες θα λυνόταν το ασφαλιστικό πρόβλημα σε βάθος εκατονταετίας.)

    Όμως και λύσεις υπήρχαν και λύσεις μπορούν να υπάρξουν. Μέσα σε όλα τα υπόλοιπα, που εσκεμμένα κατ΄ εμέ παραλήφθηκαν για να ευνοηθούν άλλοι, ισχυροί, ήταν στο παρελθόν η δημιουργία ενός πλαισίου συνένωσης μικρομεσαίων επιχειρήσεων, δημιουργίας δικτύων, ιστών οικονομίας και άλλων πρακτικών που θα μπορούσαν να ισχυροποιήσουν το πλαίσιο αντίστασης και λειτουργίας των μικρομεσαίων και εν τέλει να τους δώσουν το δικαίωμα να δουν με άλλες προοπτικές το μέλλον.

 

Στην σημερινή τους διάσταση οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις στηρίζονται στην αυταπασχόληση ή στην οικογενειακή απασχόληση και βαίνουν προς την ουσιαστική τους αδρανοποίηση εις όφελος μεγάλων μορφωμάτων. Σύντομα και οι τελευταίοι θα μετατραπούν σε υπαλλήλους πολυεθνικών, που θα έλθουν να εκμεταλλευτούν την γνώση τους πάνω στο αντικείμενο της δραστηριότητάς τους. Μια ματιά στην στρατιά των κατεστραμμένων ποινικά υπόλογων ψιλικατζήδων και λοιπών μικρομεσαίων που ξεκίνησαν με μία ευκαιριακή κρατική επιδότηση δείχνει το μέγεθος του προβλήματος. Υπάρχει βέβαια πληθωρισμός μεταπρατών εμπόρων στην χώρα μας και αυτό περιπλέκει τις δυνατές λύσεις.

Ενας ορθολογικός κρατικός σχεδιασμός στηριγμένος στην γνώση, στο σχέδιο παραγωγής γνώσης που έχω αναφέρει αλλού, μπορεί να δώσει τα αναγκαία στοιχεία της βιωσιμότητας.

Όμως το μόνο που μπορεί να βγάλει την οικονομία και την κοινωνία από το τέλμα είναι ο σχεδιασμός ενός μοντέλου παραγωγικής και διαχειριστικής αυτοδιαχείρισης και ενός παράλληλου ιστού / δικτύου προμήθειας αγαθών που θα έλθει να στηριχθεί και να δεθεί με την παραγωγική διάσταση της οικονομίας και να την ενισχύσει και ταυτόχρονα θα επιτύχει να αντιταχθεί και να αποτελέσει ισχυρό αντίβαρο στην επέλαση των πολυεθνικών κεφαλαίων. [1]

Χρειάζεται αναγκαία η κρατική συνδρομή με την δημιουργία τέτοιων νομικών και ουσιαστικών πλαισίων κοινωνικής οικονομίας κατά το πρότυπο της αυτοδιαχείρισης και στήριξης μέσα από την διαδικασία που ονομάζω «πλάτεμα της γνώσης». Στο πλαίσιο της γνώσης η ίδια η επιμόρφωση των μετεχόντων μπορεί να τους παράσχει την δυνατότητα επιτυχίας. Η ίδια η επιμόρφωση, όσων πραγματικά δεν μπορούν να χωρέσουν στην οικονομία των υπηρεσιών,  θα έλθει να στηρίξει την παραγωγική διάσταση και απασχόλησή τους, στην οικονομία των παραγωγών.

Σε αμφότερες τις περιπτώσεις, η κοινωνία με την ενεργό συμμετοχή της μέσα από τους θεσμούς άμεσης δημοκρατίας που έχουν προταθεί θα έχει τον δικό της ουσιαστικό ρόλο στην επίτευξη θετικών αποτελεσμάτων.

Οφείλουμε να δούμε κατάματα την πραγματικότητα, την ουσία και την καρδιά του προβλήματος και να δώσουμε πραγματικές πολιτικές λύσεις που θα εγγυώνται το μέλλον.

Με πασαλείμματα και ψεύτικα δάκρυα από τους θήτες και τους εκφραστές του αδηφάγου (τρεφόμενου με ανθρώπους) νέο-φιλελευθερισμού δεν δίνονται λύσεις. Λύση δεν είναι οι δανεισμοί εις βάρος της κοινωνίας, εις βάρος των πολλών και των μελλοντικών γενιών.

Λύση είναι το χτίσιμο μιας πραγματικής οικονομίας που να έχει κέντρο της τον άνθρωπο, μιας κοινωνικής δημοκρατικής οικονομίας των πολλών ίσων συντελεστών και όχι των ολιγαρχιών και των συν αυτοίς.

Η ευθύνη των διαχειριστών της πολιτικής εξουσίας είναι καίρια και μεγάλη.

Ας δώσουμε στο μέλλον μας μιαν ελπίδα.    

         


[1] Στο ανωτέρω πλαίσιο ίσως να έπρεπε να τεθεί και το ζήτημα ποινικής αμνήστευσης όσων οφείλουν από αντικειμενική αδυναμία χρηματικά ποσά στο δημόσιο και σε ασφαλιστικούς φορείς, χωρίς να υπάρχει παραγραφή των χρεών.

ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ: ΓΙΑ ΜΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΟΔΗΓΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ή ΤΟ ΚΙΝΗΜΑ του ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΣΤΗΝ ΑΜΕΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΤΟΥ ΔΙΑΣΤΑΣΗ

 

Α.        Αναρωτιέμαι για το σήμερα και για το αύριο.

Αναρωτιέμαι, ο τόπος αυτό,ς ο παραμελημένος, ο τόπος με το παραγωγικό έλλειμμα, ο παραδομένος στην ξένη και την ντόπια ολιγαρχία έχει μέλλον; Μπορεί να ξαναέχει μέλλον;

Αν δεν πίστευα τίποτα για το μέλλον δεν θα έγραφα τίποτα, θα σιωπούσα … .

Α1.      Το ξεκαθαρίζω από την αρχή, δεν πιστεύω στον καπιταλισμό, πιστεύω στον άνθρωπο και στις κοινωνίες ισότητας, πιστεύω στην κοινωνική οικονομία και στην δημοκρατία.  

Οσα γράφω δεν θέλω και δεν μπορούν να αποτελέσουν ανάπτυξη για τους λίγους.

Η ανάπτυξη για τους λίγους προκαλεί τις ανισότητες και την απανθρωπιά, προκαλεί την εξάρτηση της κοινωνίας από λίγους, από ολιγαρχίες.. Η ανάπτυξη πρέπει να υπάρξει με όλους μας κυρίους και συντελεστές.

 

Α2.      Δεν μπορεί ένας ολόκληρος λαός, μια ολόκληρη κοινωνία να εξαρτά την παραγωγική της πρόοδο, την ίδια την παραγωγική της ανάπτυξη και ταυτότητα από το πότε και εάν κάποιος ή κάποιοι συγκεκριμένοι επενδυτές θα δεήσουν να προβούν σε κερδοσκοπική «επένδυση» σε κάποιο τομέα της οικονομίας και της παραγωγής. Πολλώ μάλλον δεν μπορεί το παραγόμενο προϊόν, η παραγωγική κατεύθυνση, η επιτυχία κατά την υλοποίηση να εξαρτάται από τις διαθέσεις κάποιου ιδιώτη. Δεν μπορεί ολόκληροι τομείς τις οικονομίας με δυνατότητες να αναμένουν την κερδοσκοπική πρόθεση του επενδυτή «μεσσία». Αυτό σημαίνει συνολική εξάρτηση της κοινωνίας από την διάθεση και την κερδοσκοπική πρόθεση κάποιων ελαχίστων, μιας ολιγαρχίας ατομιστών. Σημαίνει την εγκαθίδρυση μιας σκληρής κερδοσκοπικής ολιγαρχίας και περαιτέρω ενίσχυση των ατομικοτήτων ισχύος έναντι του κοινωνικού συνόλου. Για αυτό τα θεωρήματα περί αποχής του κράτους από το παραγωγικό γίγνεσθαι είναι ενάντια στην υπόθεση που λέγεται αγώνας για δημοκρατία, αγώνας για κοινωνική συνολική πρόοδο και χειραφέτηση, αγώνας για την κοινωνική οικονομία και τον σοσιαλισμό.

Στο υπάρχον σύστημα η ίδια η κοινωνία επιδοτεί τις ολιγαρχίες για την δημιουργία μονάδων παραγωγής ή παροχής υπηρεσιών, εγκαθιδρύει σχέσεις εμφανούς ανθρώπινης εξάρτησης (όπως είναι η σχέση εξαρτημένης εργασίας με όσα αυτή συνεπάγεται), αλλά και αφανούς εξάρτησης του κοινωνικού συνόλου (τόσο στην αμιγώς οικονομική διάσταση, όσο και σε αυτό που ονομάζουμε «διαπλοκή»). Στην πιο πιθανή κατάληξη ο «επιχειρηματίας» αποχωρεί όποτε θέλει, πολλές φορές πουλώντας τις υποδομές, αφήνοντας τον λογαριασμό στην κοινωνία και τους ανθρώπους: άνεργους, χρέη στις συναλλαγές του, χρέη στις ασφαλιστικές εισφορές, χρέη στο δημόσιο. Δεν πρόκειται καν για το μοντέλο της ζούγκλας (αυτή έχει τάξη) αλλά για το μοντέλο του κοινωνικού κανιβαλισμού.  

 

Α3.      Ολη αυτή η διάσταση, όλη αυτή η φθοροποιός τακτική πρέπει να παύσει να υφίσταται. Η κοινωνία και το κράτος της πρέπει και μπορούν να απελευθερώσουν τον άνθρωπο και τις δυνάμεις, τις δυνατότητές του. Σε ένα οικονομικό μοντέλο παραγωγικό, αυτοδιαχειριζόμενο με την άμεση και ενεργό άμεσα δημοκρατική συμμετοχή της κοινωνίας, χωρίς την γραφειοκρατική τάξη και παρέμβαση που καταδίκασε σε αποτυχία τα προηγούμενα σοσιαλιστικά μοντέλα. Χρειαζόμαστε για δημοκρατική κοινωνική οικονομία των ίσων ανθρώπων και την έχω περιγράψει ως στόχο μιας πορείας σε άλλα κείμενά μου.

Στην πορεία αυτή θα πρέπει σταδιακά να παύσουν να υπάρχουν οι οικονομικές «αξίες», όχι μόνο οι υπεραξίες αλλά και οι ίδιες οι «αξίες» στις οποίες αυθαίρετα πολλές φορές αποτιμώνται τα αγαθά. Να οδηγηθούμε σε μια κοινωνία που τα αγαθά θα εξυπηρετούν άμεσα τους ανθρώπους, θα παράγονται για να καλύπτουν τις βιοτικές τους ανάγκες άμεσα, χωρίς να αποτελούν εμπόρευμα. Μόνο έτσι θα νικήσουμε την εκμετάλλευση. Είναι σαφές ότι σήμερα όλα τα μέτρα σύγκρισης και λειτουργίας των οικονομιών είναι ετεροκαθοριζόμενα και σχετικοποιημένα. Η «αξία» π.χ. ενός Ευρώ είναι πολύ διαφορετική στην Ελλάδα σε σχέση με το Μπουρούντι, σε άλλα αγαθά και υπηρεσίες ανταποκρίνεται. Στην τεχνητή αυτή διαφοροποίηση στηρίζεται ένα τεράστιο κομμάτι της παγκόσμιας εκμετάλλευσης των ανθρώπων από τις ολιγαρχίες.

Σε ένα πρόσφατο κείμενό μου έγραψα για τις τεχνικές εξουδετέρωσης της ισχύος της οικονομικής ολιγαρχίας, για να οδηγηθούμε σε ανθρώπινες κοινωνίες … .     

Θα ήθελα να δω οι κοινωνίες να εγγυώνται σε κάθε άνθρωπο που βλέπει το φως του ήλιου ότι οι βιοτικές του ανάγκες θα είναι εξασφαλισμένες, ότι δεν θα πεινάσει, δεν θα κρυώσει, δεν θα κινδυνεύσει, αλλά θα απολαύσει όλα τα αγαθά, υλικά και ψυχικά, που εμείς σαν κοινωνίες με άμεση απόφασή μας θα κρίνουμε κάθε φορά πως αποτελούν βιοτικές ανάγκες, με μόνο αντάλλαγμα την εργασία του για την παραγωγή τους. Την εργασία που χρειάζεται, όχι την εργασία που προσμετράται ως αξία και δημιουργεί σε κάποιους υπεραξίες ή αναλώνεται σε ανταγωνιστικές μάχες. Δεν μπορεί και δεν πρέπει η ανθρώπινη δράση να εκβιάζεται ή να αναλώνεται σε ανταγωνισμούς. Δεν μπορεί οι άνθρωποι να καταλήγουν κατεστραμμένα αναλώματα στην μάχη συμφερόντων των ολίγων ισχυρών ατομιστών.   

 

Α4.      Θα ήθελα να δω την κοινωνία να αυτοορίζεται και να αυτοορίζει μέσα από την ισότητα της πραγματικής δημοκρατίας.

Το ξέρω πως για να μπορείς να αποφασίσεις για τον εαυτό σου σε αυτή την κοσμοχαλασιά κρατών και ανθρώπων που μάχονται για εξουσία πρέπει να έχεις δύναμη, σαν άνθρωπος, σαν χώρα, σαν λαός.

Πρέπει να προχωρήσουμε, να χτίσουμε, να δημιουργήσουμε, να αξιοποιήσουμε τον τόπο τούτον εδώ που μας παρέδωσαν.

Δεν θα μιλήσουμε για σοσιαλισμό για να μην δώσουμε στόχο στα παγκόσμια κοράκια που καραδοκούν, θα τον πραγματώσουμε με άλλο όνομα, ας πούμε κάτι αντίστοιχο όπως κοινωνική δημοκρατία και θα προτάξουμε την δημοκρατία. Σε αυτή κανένας δεν έχει το ηθικό ανάστημα να μας χτυπήσει φανερά, μόνο ύπουλα και εκεί θα πρέπει να προλάβουμε, να δείξουμε και να καταδείξουμε.

            Που ελπίζω για ένα ήπιο, ειρηνικό κοινωνικό μετασχηματισμό: Η δημοκρατία βασίζεται στην αρχή της πολιτικής ισότητας. Η ίδια η κοινωνία έχει τις ανάγκες της και αυτές θα εκφράσει και θα θεσπίσει μέσα από τους πραγματικά δημοκρατικούς θεσμούς.

Πέρα από τις ανάγκες της κοινωνίας, το κυριότερο είναι η απρόσκοπτη και δημιουργική έκφραση του κοινωνικού δυναμικού, να εκφραστούν δηλαδή και να αξιοποιηθούν, να πραγματωθούν οι άνθρωποι που συγκροτούν την κοινωνία και έχουν την δυνατότητα να προσφέρουν στο κοινωνικό σύνολο.

Το μεγάλο μας δυναμικό είναι ο ανθρώπινος νους, αυτόν πρέπει να απεγκλωβίσουμε και να απελευθερώσουμε από την σημερινή τυραννία, από την κατάπτωση που ηθελημένα προκαλεί, από την αδιαφορία, την λογική ότι τίποτα δεν μπορεί να αλλάξει προς το καλύτερο, από τον πεσιμισμό, την θλίψη, την πλήρη απαισιοδοξία και την ραθυμία, την ανθρώπινη απενεργοποίηση, την παθητικότητα που αυτή προκαλεί.

Πρέπει να αφήσουμε τους ανθρώπους ελεύθερα να προτείνουν και να υλοποιήσουν μέσα στο πλαίσιο της κοινωνικής συλλογικής οικονομίας, μέσα στο πλαίσιο της δημοκρατίας.

 

Α5.      Με την μελέτη των δυνατοτήτων της χώρας που αναλύεται κατωτέρω, με την δημοκρατία στην απόφαση και το κράτος – στρατηγείο μπορούμε να εξασφαλίσουμε την επιτυχία στην επιλογή και στην υλοποίηση. Με τις διαδικασίες κοινωνικής συνδρομής και τον συνεχή εμπλουτισμό της γνώσης μπορούμε να προχωρήσουμε με επιτυχία. Με την ισότητα, το πολυάριθμο και την συλλογικότητα της ουσίωδους, της πραγματικής αυτοδιαχείρισης μπορούμε και δίκαια να μοιράσουμε και να μοιραστούμε τα αποτελέσματα της προσπάθειας και να καταργήσουμε τις ανισότητες ισχύος και τις ολιγαρχίες. Στο πλαίσιο αυτό μόνο η πραγματική δημοκρατία μπορεί να απελευθερώσει και να αξιοποιήσει τις ιδέες, τις δυνάμεις αυτές της κοινωνίας. Μόνο αυτή μπορεί να φέρει στο προσκήνιο τον άνθρωπο, να του δώσει λόγο και αισιοδοξία για πραγμάτωση των δημιουργικών ιδεών του. Η ίδια η δημοκρατία θα φέρει στο προσκήνιο γενιές δημιουργικά σκεπτόμενων ανθρώπων.

Για αυτό προτάσσω την δημιουργία μιας κοινωνικής δημοκρατίας, όπου άμεσα, χωρίς εκπροσώπους και γραφειοκρατίες θα μπορεί η κοινωνία να προτείνει και συνάμα να αποφασίσει για την υλοποίηση. Αυτή η δημοκρατία περνά μέσα από όσα έχω προτείνει για τις δημοκρατικά εκλεγμένες κοινωνικές αρχές/επιτροπές και την τοπική αυτοδιοίκηση. Αλλωστε, μόνο η πραγματική δημοκρατία διδάσκει υπευθυνότητα τους ανθρώπους, ακόμα και μέσα από τα λάθη τους. Μόνο η πραγματική δημοκρατία μπορεί να ενεργοποιήσει τους ανθρώπους και τις κοινωνίες του. Μόνο μέσω αυτής μπορούν να υπάρξουν πραγματικές και ενεργείς κοινωνίες.

 

Α6.      Για το πώς θα φτάσουμε σε μία άλλη οικονομία της κοινωνίας, όπως την θέλουμε και κυρίως την χρειαζόμαστε ως λαός, μπορούμε να έχουμε ένα σχεδιασμό περισσότερο ουσίας παρά βερμπαλιστικών διακηρύξεων. Εχουμε πρώτα από όλα τις αρχές μας, αρχές που δημιουργούν τις σταθερές της πολιτικής πρότασης και της εξεύρεσής της. Πρώτιστη αξία ο άνθρωπος: η κοινωνική συμβίωση πρέπει να ρυθμίζεται έτσι ώστε να υπηρετεί τον άνθρωπο. Κάθε σύγκρουση αξιών πρέπει να επιλύεται καταλήγοντας στην λύση που υπηρετεί άμεσα τον άνθρωπο, πέρα από κάθε άλλη σκοπιμότητα. Δημοκρατία, Σοσιαλισμός, Ισότητα, εξυπηρέτηση των δημοκρατικά θεσπισμένων Βιοτικών Αναγκών του ανθρώπου (υλικών και ψυχικών) , είναι τα βασικά κριτήρια για την εξεύρεση και διατύπωση προτάσεων σε κάθε ζήτημα της κοινωνίας. Ετσι θα δημιουργήσουμε μια νέα κοινωνική πραγματικότητα.

            Είναι γνωστό για μένα ότι αμφισβητώ τον καπιταλιστικό τρόπο και μέθοδο παραγωγής, ως αλλοτριωτικό για την φύση του ανθρώπου και την αγαστή επιτυχή κοινωνική συμβίωση. Θα θέσω όμως τα ζητήματα που άμεσα μπορούν να υπάρξουν ως λύσεις για τα άμεσα κοινωνικά ζητήματα και ως βάσεις για την πορεία της κοινωνίας προς το μέλλον.

 

Β.        ΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ, ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ, ΟΙ ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΕΣ

 

Β1.      Πρέπει να ξεκαθαρίσουμε πρώτα από όλα μερικά πράγματα που θα έπρεπε να είναι αυτονόητα και δυστυχώς όλοι βλέπουμε πως (για την εξυπηρέτηση συγκεκριμένων συμφερόντων ) δεν είναι. .

Εχω ξαναγράψει για αυτά αναλυτικά, αλλά τα συγκεντρώνω έστω συνοπτικά.

 

Πραγματική οικονομία – πραγματική παραγωγή : Η Ελλάδα πρέπει να παράγει πάντα τα αγαθά που είναι αναγκαία για να θρέψει τους κατοίκους της. Αρα μετράμε τι χρειαζόμαστε και φροντίζουμε να το παράγουμε και να μπορούμε να το διαθέσουμε στους κατοίκους αυτής της χώρας, χωρίς προσκόμματα. Αυτό μας δίνει την δυνατότητα της αυτάρκειας και της βασικής εθνικής ανεξαρτησίας. Μας δίνει συνάμα την δυνατότητα να μπορούμε να ικανοποιήσουμε βασικές βιοτικές ανάγκες των κατοίκων αυτής της χώρας ανά πάσα στιγμή. Μας δίνει την δυνατότητα κίνησης προς μία ουσιαστική οικονομία, αυτή των «βιοτικών» αναγκών.

 

Ποσότητα:    Είναι σαφές ότι λόγω μεγεθών και γεωγραφικής διάρθωσης η Ελλάδα δεν μπορεί να παράγει τεράστιες ποσότητες, ούτε προϊόντα της αυτής ποιότητας που παράγονται εκεί που οι συνθήκες μαζικής παραγωγής είναι σήμερα ευνοϊκές.. Πρέπει συνεπώς αυτονόητα να στραφούμε στην δημιουργία και παραγωγή ποιοτικών αγαθών και αγαθών με την δική τους μοναδικότητα και ιδιοαξία.

 

Ποιότητα: Η χώρα μας λόγω θέσης, κλίματος και ιδιαιτέρων χαρακτηριστικών έχει την δυνατότητα ποιοτικής παραγωγής. Η ίδια η ποιότητα των προϊόντων της σημαίνει ποιότητα ζωής των κατοίκων, αειφορία στην παραγωγή, σεβασμό στο περιβάλλον και ιδιαίτερη αξία των παραγόμενων αγαθών (όσο διατηρηθεί το αξιακό σύστημα). Μέσα από την διαδικασία κοινωνικής απελευθέρωσης που αναλύεται πιο κάτω μπορούμε και οφείλουμε:

- Να μελετήσουμε ποια είναι τα προϊόντα και οι τομείς της οικονομίας όπου υπάρχει συγκριτικό πλεονέκτημα.

- Να απελευθερώσουμε την δημιουργικότητα, τις ιδέες. Να τις ακούσει η κοινωνία και δημοκρατικά να αποφασίσει για την υλοποίησή τους. Αυτό σημαίνει ότι πέραν της φυσικής ιδιοαξίας, μπορούμε να δημιουργήσουμε, να εφεύρουμε και άλλα προϊόντα με ιδιοαξία.

-  Να εξοπλίσουμε με γνώση κάθε πολίτη αυτής της χώρας.  

- Να ανατρέψουμε τις παραδοσιακές δομές της εκπαίδευσης για να αξιοποιήσουμε παραγωγικά τους ανθρώπους (όχι ως υποκειμένα, αλλά ως αντικείμενα, ως δημιουργούς και συντελεστές της ανάπτυξης). Επισημαίνω ότι δύο γενιές νέων ανθρώπων αυτής της χώρας, οι 20άρηδες και οι 30άρηδες βρίσκονται καταπιεσμένες, χωρίς δημιουργικότητα, σε ένα εργασιακό περιθώριο, ονειρευόμενοι θέση στο δημόσιο και αποτελώντας εύκολη εργατική λεία για τις οικονομικές ολιγαρχίες. Οφείλουμε να δημιουργήσουμε ως κοινωνία και ως κράτος της κοινωνίας τις δομές και τις προϋποθέσεις για να βγούμε δημιουργικά από τα αδιέξοδα.

-  Να δημιουργήσουμε τις συνθήκες για να κατευθυνθούν με επιτυχία οι άνθρωποι στην παραγωγή και όχι να εξαντλούνται στην παροχή υπηρεσιών και σε ένα ατέρμονα ανταγωνισμό.

  

Κεφάλαια  : η χώρα μας δεν διαθέτει σημαντικά κεφάλαια, ούτε είναι λύση η υποτέλεια του δανεισμού από τα όργανα και τους μηχανισμούς της μονεταριστικής κερδοσκοπίας. Μπορούμε όμως να αξιοποιήσουμε τα κεφάλαια που διαθέτουμε. Το βασικό μας όπλο πρέπει να βρίσκεται στον άλλο πυλώνα της παραγωγικής ανάπτυξης : στην γνώση. Αυτή μπορούμε να την παράγουμε και να την εμπλουτίζουμε συνεχώς, χωρίς να διαθέτουμε κεφάλαια. Περαιτέρω όμως, η κατεύθυνση εθνικών κεφαλαίων σε επιδοματικές πολιτικές, η κατασπατάληση πόρων στην δημιουργία πρόσκαιρων και μη παραγωγικών θέσεων εργασίας πρέπει να σταματήσει. Τα κεφάλαια αυτά πρέπει να κατευθυνθούν στην πραγματική οικονομία, στην πραγματική παραγωγή, όπου και πάλι οι πολλοί θα έχουν τον πρώτο λόγο και η αειφορία θα είναι αυτονόητη.

 

Ενέργεια: η Ελλάδα πρέπει να προχωρήσει στην ενεργειακή αυτονομία και δη από Α.Π.Ε. . Εχει σίγουρα τις δυνατότητες. Κατασκευάζοντας π.χ. ένα σύστημα φραγμάτων εξασφαλίζει και το αναγκαίο νερό για κάθε χρήση.  

 

Ας  ξεκινήσουμε από την αρχή, αναλύοντας τα ποιο κύρια σημεία, για όλα υπάρχουν αναλυτικές προτάσεις και μελέτες υλοποίησης με λεπτομερή ακρίβεια.   

 

Β2.      Μπορούμε πρώτα από όλα να εκμεταλλευτούμε τα ευνοϊκά φυσικά χαρακτηριστικά του τόπου μας, τις παραγωγικές δυνατότητες, τις ιδιαιτερότητες που προσδίδουν στα ελληνικά προϊόντα ιδιοαξία. Είναι σαφές ότι σε ένα πλανήτη με κύρια προβλήματα ή ζητήματα αυτά της τροφής, της ενέργειας και του νερού, η Ελλάδα πρέπει να εστιάσει πρώτιστα στην αυτάρκεια της σε αυτά τα αγαθά, που αποτελούν και στοιχεία των αμέσων βιοτικών ανθρωπίνων αναγκών.

Αναγκαία είναι η άνευ όρων και συμβιβασμών κατάργηση των παραγωγικών ποσοστώσεων που έχει επιβάλλει η Ε.Ε. προς το συμφέρον των ισχυρών κρατών – μελών της. Οπου οι ποσοστώσεις έρχονται να καταδικάσουν σε υπανάπτυξη την χώρας μας πρέπει να τεθούν προς επανασυζήτηση και όπου συναντούν το όχι της ένωσης θα πρέπει να προχωρήσουμε αυτόνομα. Δεν μπορεί το ευρωπαϊκό διευθυντήριο προκειμένου να ευνοείται το ίδιο, να καταδικάζει την Ελλάδα σε υπανάπτυξη, σε ένταξη στην β΄ κατηγορία της Ευρώπης, δεν έχει πραγματικά κανένα απολύτως δικαίωμα. Ούτε εμείς έχουμε καμία υποχρέωση να συμφωνήσουμε σε κάτι τέτοιο. 

Για την ιδιοαξία των ελληνικών προϊόντων και την επιτακτική ανάγκη αξιοποίησής τους θα γίνει αναφορά και στην συνέχεια.

 

Πρέπει να χτίσουμε την οικονομία μας πάνω σε αυτό που έχουμε και μπορούμε προνομιακά να παράγουμε. Πρέπει να αξιοποιήσουμε αυτό που έχουμε και μπορούμε, το θεωρώ συλλογικό αυτονόητο που έχει χαθεί μέσα από τις λογικές της υποτέλειας που εφαρμόζουν στην χώρα οι διάφορες ατομικότητες ισχύος που συγκροτούν τις ολιγαρχίες. Οικονομία υποπαραγωγών και υποπαραγώγων, οικονομία φασόν δεν μπορούμε και δεν πρέπει να έχουμε, ειδικά σε μία χώρα με τα ειδικά «προνόμια» και τα φυσικά χαρακτηριστικά του τόπου μας. Πρέπει να φτιάξουμε το οικονομικό πλαίσιο στα μέτρα μας και για τούτο υπάρχουν λύσεις. Η ίδια η ελεύθερη έκφραση και αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού της χώρας, η «κοινωνία της φαιάς ουσίας» μπορεί και πρέπει να αποτελέσει, όπως είδαμε, ένα ουσιαστικό παράγοντα.

 

Β3.      Ένα ακόμα στοιχείο που ελλείπει, αλλά στην διαμόρφωση του οποίου δεν μπορεί κανείς αντιδραστικός παράγοντας να επέμβει δραστικά είναι αυτός της παιδείας – γνώσης.

Ο παράγοντας αυτός είναι βασικός και πρωταρχικός στην οικονομία, είναι ο θεμελιώδης παράγοντας για όλα. Η δική μας άποψη δεν θέλει το νέο άνθρωπο, τον μαθητή, τον φοιτητή όργανο και υποψήφιο ενεργούμενο καμίας ατομικότητας ισχύος, κανενός ατομικά ισχυρού. Επιδιώκει και έχει χαράξει τις μεθόδους και τις κατευθυντήριες πρακτικές για μια πραγματική «ελευθεριακή παιδεία της γνώσης». Πέρα από την χάραξη και εφαρμογή μιας πραγματικής κοινωνικής εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης, είναι αναγκαίο το πλάτεμα της γνώσης στην κοινωνία.

Για τον λόγο αυτό έχει γραφτεί η ειδική πρόταση . Οι φοιτητές, εργαζόμενοι σε ομάδες, μελετούν ζητήματα που άπτονται του γνωστικού τους αντικειμένου – αντί να δίνουν εξετάσεις σε σειρά μαθημάτων – και προσφέρουν ελεύθερη ανοικτά προσβάσιμη σημαντική γνώση στην κοινωνία. Η γνώση εμπλουτίζεται κάθε χρόνο με νέες μελέτες. Ετσι δημιουργούμε όχι μόνο την Ελλάδα της γνώσης, αλλά και μία γενιά που έχει μάθει να συνεργάζεται και να έχει άμεση επαφή με το αντικείμενο της επιστήμης της. Είναι σαφές ότι το βήμα αυτό είναι απολύτως απαραίτητο κοινωνικά και δημιουργικά.  

Εάν η δική μας γενιά καταφέρει μόνο σχετική επιτυχία, είναι βέβαιο ότι η επόμενη θα έχει μεγαλύτερη ολοκληρωμένη επιτυχία, καθώς θα διαθέτει όλα τα εργαλεία για να το καταφέρει. Δημιουργώντας πραγματική παιδεία δημιουργείς και πραγματικά υπεύθυνους ενεργούς πολίτες. Η ίδια η κοινωνία μετέχοντας αποφασιστικά μέσα από τους θεσμούς δημοκρατίας στο εκπαιδευτικό γίγνεσθαι θα έχει τον δικό της ρόλο και την δική της ικανοποίηση.

Στο πλαίσιο της διαδικασίας αυτής που μπορεί να ξεκινήσει άμεσα εντάσσεται και η εργασία καταγραφής, διάσωσης και εξέλιξης των προϊόντων και τεχνικών της ελληνικής ιδιοαξίας. Η καταγραφή και διάσωση μεθόδων παραγωγής που περικλείουν την εμπειρία αιώνων και ταυτίζονται με τον ελληνικό χώρο είναι ένα αναγκαίο βήμα για την παραγωγική οργάνωση, εκτίμηση και πρόοδο. Το ίδιο και με την βιοποικιλότητα της ελληνικής χλωρίδας και πανίδας. Η βιοποικιλότητα προσαρμοσμένη στο ελληνικό περιβάλλον, όχι μόνο χάνεται, αλλά και μολύνεται, αλλοιώνεται από την είσοδο γεννητικά τροποποιημένων οργανισμών (μεταλλαγμένα). Πρέπει συνεπώς να διασωθεί και η διάσωση να αποτελέσει δημιουργικά ένα στοιχείο της ιδιοαξίας των παραγόμενων. Είναι και αυτό ένα έργο της νέας μας γενιάς μέσα από την εκπαιδευτική διαδικασία. Κατωτέρω, αναπτύσσεται και η συμμετοχή της παιδείας/γνώσης στην δημιουργική διαδικασία, στην έκφραση και εξεύρεση νέων μεθόδων, νέων προϊόντων, νέων υπηρεσιών. Ακόμα και ο καίριος ρόλος της στην διαδικασία μετεκπαίδευσης των Ελλήνων. Αναγκαία παράλληλα, καθίσταται και η θέσμιση νεών θεσμών, όπως της κοινωνικής ευρεσιτεχνίας και του κρατικού ενέχυρου.

 

Β4.      Ένα δεύτερο παράλληλο βήμα είναι αυτό της «ενδοσκόπησης».

Είναι βέβαιο ότι ο άνθρωπος παράγει περισσότερα και καλύτερα, είναι ο ίδιος ικανοποιημένος και χαρούμενος όταν μετέχει στον τομέα παραγωγής που τον εκφράζει. Η εξεύρεση, καταγραφή και ανακάλυψη, εάν θέλετε, των ταλέντων, των κλίσεων και επιθυμιών των Ελλήνων είναι μια διαδικασία που όχι μόνο είναι αναγκαία, αλλά μπορεί άμεσα να προσφέρει στους ανθρώπους και στις κοινωνίες, άλλες  προοπτικές, ακόμα και προοπτικές αισιοδοξίας και ψυχολογικής φύσης προτερημάτων. Η διαδικασία αυτή που θα αναλάβουν άμεσα τα πανεπιστήμια και οι φοιτητές μας κατά τα ήδη αναφερθέντα, με ερωτηματολόγια άμεσα αλλά και ψυχολογικής προσέγγισης, θα προσφέρει όχι μόνο την καταγραφή ανθρωπογεωγραφικών δεδομένων και επιθυμιών των ανθρώπων, αλλά και το δεδομένο της στροφής της οικονομίας, ώστε να εξυπηρετεί τον άνθρωπο και τις ανάγκες του.

Ταυτόχρονα είναι ευνόητο ότι το παραγόμενο προϊόν, που λαμβάνει υπόψη του και καθορίζεται από την ανθρώπινη θέληση, θα είναι από κάθε άποψη ανώτερο.  Η οικονομία πρέπει να στραφεί εκεί όπου θα αξιοποιήσει τις πραγματικές ανθρώπινες ανάγκες, τις ανάγκες του μετέχοντα στην παραγωγική διαδικασία. Ετσι θα εξασφαλίσει ευτυχείς ανθρώπους, επιτυχημένη παραγωγική διαδικασία και αποτέλεσμα με ιδιοαξία. Οι κλίσεις και  τα ταλέντα δεν λείπουν από κανένα Ελληνα. Αυτή είναι η «προίκα» του τόπου μας, η «προίκα» του λαού μας, αυτή είναι η «ιδιοαξία» του. Η κοινωνική αξιοποίηση κάθε ανθρώπου στον τομέα της επιθυμίας του, εξασφαλίζει την επιτυχία, την κάλυψη σημαντικής μερίδας των ψυχικών βιοτικών του αναγκών και οδηγεί σε ένα επόμενο στάδιο κοινωνικής συγκρότησης, αυτό της ατομικής επιλογής και συλλογικής δημοκρατικής απόφασης της πορείας της οικονομίας.

 

Β5.      Η παραγωγική, οικονομική και εν τέλει κοινωνική ανασυγκρότηση και μετασχηματισμός της χώρας πρέπει να βασίζεται σε συλλογικότητες και όχι ατομικότητες ισχύος. Πρώτα από όλα δημιουργείται ένα νομικό πλαίσιο συγκρότησης και λειτουργίας συλλογικοτήτων συνεταιριστικού κοινωνικού και δημοκρατικού χαρακτήρα , στις οποίες μετέχουν ίσα και εθελοντικά (με δήλωση ενδιαφέροντος) οι υποψήφιοι εργαζόμενοι (για την διαδικασία κοινωνικής συγκρότησης των μονάδων γίνεται αναφορά στο κατωτέρω κεφάλαιο). Αυτοί επιλέγουν ή έχουν τον κύριο λόγο στην επιλογή της διοίκησης. Ο μόνος που μπορεί να τους συνδράμει ή να συναποφασίσει είναι η κοινωνία, που μετέχει και συναποφασίζει με θεσμούς άμεσης δημοκρατίας. Το κράτος απέχει διοικητικά για να μην επαναληφθεί το αποτυχημένο πείραμα της δεκαετίας του ’80, για να μην έλθει η γραφειοκρατία να πνίξει την δημιουργικότητα. Η ιδιότητα του μεριδιούχου ταυτίζεται με την παροχή της εργασίας και είναι ίση για όλους και ανεξάρτητη από την τυχόν αμοιβή της εργασίας. Για την αμοιβή αποφασίζουν εργαζόμενοι και κοινωνία, αυτό δημιουργεί ένα τεράστιο προνόμιο ελαστικότητας, ένα ιδιαίτερο πλεονέκτημα στην διαχείριση των αμοιβών, όριο προς τα κάτω η κάλυψη των βιοτικών αναγκών των εργαζομένων και κριτήριο η συναπόφασή τους για «θυσίες».

Ο βαθμός συμμετοχής (τοπικά) της κοινωνίας εξαρτάται άμεσα και είναι ανάλογος της σημασίας της επιχείρησης για την ευρύτερη ή μη οικονομία μιας περιοχής. Επιχειρήσεις όπως π.χ. η ΔΕΗ είναι ευνόητο ότι τίθενται υπό συνολικό κοινωνικό δημοκρατικό έλεγχο (πανελλαδικό).

Η δημιουργία ανεξάρτητων καθολικά εκλεγμένων δημοκρατικών κοινωνικών επιτροπών (τοπικού ή πανελλαδικού χαρακτήρα) με σκοπό και στόχο τον έλεγχο, την κρίση και υλοποίηση ιδεών και την συνδρομή στο έργο κάθε τομέα της οικονομίας και της διοίκησης είναι το αποφασιστικό βήμα ανθρώπινης απελευθέρωσης, απελευθέρωσης των δυνάμεων και αξιοποίησής τους. Παράλληλα και με ορισμένες προϋποθέσεις, η προσφυγή στην άμεση λαϊκή ετυμηγορία, ψήφο και επιλογή πρέπει σαφώς να προβλέπεται.

Στο πλαίσιο αυτό μπορεί να επιτευχθεί ο μετασχηματισμός της δημόσιας μηχανής, της δημόσιας διοίκησης. Μια τέτοια αρχή μπορεί και πρέπει να δημιουργηθεί και να δράσει στην δημόσια διοίκηση. Η ίδια η δημόσια διοίκηση μπορεί σήμερα να μην μπορεί να μετάσχει άμεσα και αποφασιστικά στον αγώνα της ανάπτυξης, καθώς από τον καιρό του Όθωνα είναι προσανατολισμένη σε κατασταλτικά, ελεγκτικά καθήκοντα. Δημιουργώντας όμως μία δημοκρατική κοινωνική αρχή που παρεμβαίνει στο έργο και την φύση της μπορείς να επιτύχεις σύντομα την αλλαγή στόχευσης και νοοτροπίας.  

 

Β6.      Η διαδικασία συγκρότησης των επιχειρήσεων προϋποθέτει την «ενδοσκόπηση» και την συγκέντρωση ενδιαφερομένων για την δημιουργία και την ανάπτυξη συγκεκριμένης παραγωγικής δραστηριότητας. Αυτοί, η κοινωνία – κράτος προτείνουν με πλήρη μελέτη (κόστους και βιωσιμότητας) μία δράση και η κοινωνία μέσα από τους δημοκρατικούς θεσμούς που έχουμε αναλύσει (δημοκρατικές αρχές ή και καθολική άμεση ψηφοφορία) αποφασίζει. Το στοιχείο του τοπικού ή μη ε