ΤΟ ΕΛΛΕΙΠΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ : Η ΜΑΤΑΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ “ΑΝΑΔΙΑΝΟΜΗΣ”

 ΤΟ ΕΛΛΕΙΠΕΣ  ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ

Α. Το πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ κάνει λόγο για μία αναδιανεμητική προσπάθεια στα εισοδήματα, η οποία θα είναι αποτέλεσμα (ως προς τα έσοδα) μιας δικαιότερης φορολογικής πολιτικής και μίας πολιτικής παροχών (ως προς την διαχείριση).

Επίσης εκφράζεται η βούληση για ενίσχυση παραγωγικών δομών της οικονομίας μέσα από το πρόγραμμα δημοσίων δαπανών και την αύξηση δαπανών για την παιδεία.

Θεωρείτε ότι τα ανωτέρω είναι επαρκή για να οδηγήσουν την κοινωνία σε σοσιαλιστικό μετασχηματισμό ή έστω σε πάγιες αναδιανομές του πλούτου;

Β.        Στην λογική απλώς της διανομής κεφαλαίων προς τις αναξιοπαθούσες οικονομικά/κοινωνικά ομάδες, ώστε να αυξηθεί η δυνατότητα πρόσβασής τους σε αγαθά, χρειάζεται ένα προστατευτικό παρεμβατικό πλαίσιο στην λειτουργία της οικονομίας, ώστε να προστατευτούν τα αναδιανεμόμενα πλούτη από τις αυξήσεις της “αγοράς” (ξέρουμε ποιοί είναι και επιδιώκουν όσα στερήθηκαν από την αναδιανομή να τα κάνουν και πάλι δικά τους).
Η λογική αυτή και η συνακόλουθη πολιτική λείπει από τις θέσεις του ΠΑΣΟΚ και δεν είναι δυνατόν να στηριχθούμε στην επιτροπή ανταγωνισμού (αυτό υποστήριζε έως προχθές ο τομέας οικονομίας) ως προστατευτικό μηχανισμό, ειδικά όταν αντιλαμβανόμαστε τον ελεύθερο ανταγωνισμό ως φενάκη.
Ομως και στην λογική αυτή του προστατευτισμού (έχω προτείνει συγκεκριμένα άμεσα μέτρα που υιοθετήθηκαν από το ενεργό καταναλωτικό κίνημα) δεν παύει αυτός να αποτελεί ένα αμυντικό μέσο και μέτρο, μια απλή άμυνα και ως γνωστόν όλα τα τείχη κάποτε πέφτουν.

Στο παρελθόν, ο νεοφιλελευθερισμός βρήκε τους τρόπους να θίξει τέτοια μέτρα. Η υφεσική αδιαφορία επενδύσεων σε κοινωνικά ελεγχόμενες αγορές είναι μία απλή μέθοδος άρσης των προστατευτικών μέτρων (υπάρχουν και άλλες όπως ο υψηλός τόκος του χρήματος κλπ.).

Κάνοντας μια ιστορική αναδρομή στην προσπάθεια αναδιανομής του πλούτου από τον Ανδρέα Παπανδρέου στην 1η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ μπορούμε εύκολα να διαπιστώσουμε ότι εν τέλει απέτυχε, παρότι περιείχε τέτοια μέτρα. Τόσο η πολιτική λιτότητας επί υπουργίας Σημίτη, όσο και η πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη, σύντομα εκμηδένισαν τα αποτελέσματα μιας γενναίας αναδιανομής (που πράγματι έγινε και για 1η φορά στην Ελλάδα). Στην συνέχεια, παρά τις στοχευμένες πολιτικές την 1η διετία (93-95), επικράτησε τελικά ο νεοφιλελευθερισμός και όλα ακυρώθηκαν βαίνοντας προς το χειρότερο διαρκώς.

Υπενθυμίζω ότι στο μέχρι τώρα πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ δεν υπάρχουν τέτοια προστατευτικά μέτρα, που να πείθουν ότι μπορούν να αποτελέσουν ακόμα και απλό ανάχωμα στις ορέξεις των εχόντων την ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής, των μέσων παροχής υπηρεσιών, των κεφαλαίων και των εμπορικών εκμεταλλεύσεων. Αλλά ακόμα και με την υιοθέτηση προτάσεων όπως οι δικές μου, που μπορούν να δημιουργήσουν τείχη επαρκή για την προστασία του αποτελέσματος της αναδιανομής, αλλά και στοιχείο της ίδιας της αναδιανομής, τίποτα δεν πείθει ότι αυτά θα είναι παγίως επαρκή, αφού πάντα υπάρχουν προδότες και κερκόπορτες.

Το πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ για τον τρίτο δρόμο, πολύ πιο μελετημένο από το σημερινό, προέβλεπε την παγίωση της αναδιανομής μέσα από την διαδικασία κοινωνικοποίησης των μέσων παραγωγής που κατά τον σχεδιασμό θα κατέληγε στην αυτοδιαχείριση. Ετσι θα προχωρούσαμε στον ουσιαστικό σοσιαλιστικό μετασχηματισμό της κοινωνίας, μεταφέροντας την ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής στην κοινωνία την ίδια. Οριστικοποιώντας με πάγια χαρακτηριστικά την αναδιανομή όχι μόνο του πλούτου, αλλά και των μέσων παραγωγής του. Η άποψη του τότε ΠΑΣΟΚ ήταν θεωρητικά ολοκληρωμένη και συνεπής. Η προσπάθεια απέτυχε για πολλούς λόγους και θα αναφέρω μερικούς κατά την γνώμη μου (ζητώντας να προσθέσετε και άλλους):
- Εφαρμόστηκε κρατικίστικη εξουσιαστική αντίληψη στην διοίκηση και τον ορισμό των ενεργειών και δεν υπήρχε δημοκρατική διδάσκουσα υπευθυνότητα για τους εργαζομένους δική τους διοίκηση ή συμμετοχή σε αυτή. Οι εργαζόμενοι απέκτησαν νοοτροπία αργόσχολου δημοσίου υπαλλήλου.

- Επιλέχθηκαν σωρηδόν επιχειρήσεις που κουβαλούσαν χίλια δυό προβλήματα και χρέη από το προηγούμενο ιδιωτικό καθεστώς.

- Δεν υπήρξε σωστή προετοιμασία και ενημέρωση των πολιτών και των εργαζομένων για την τεράστια σημασία του πειράματος και την εξέλιξή του.

- Πολλές επιχειρήσεις δεν είχαν καμμία τύχη στο διεθνές περιβάλλον, ανήκαν από κάθε άποψη στο παρελθόν.

- Δεν υπήρξε δυνατότητα περαιτέρω χρηματοδότησης ή έστω ανανέωσης του παραγομένου προϊόντος και των μέσων παραγωγής.

- Το πείραμα σαμποτάρισαν θιγόμενοι κεφαλαιοκράτες.

- Το πείραμα στηρίχθηκε σε άτομα που άρχισαν να “κάνουν δωράκια στον εαυτό τους”.

Αυτά και πολλά άλλα που κουράζομαι και στενοχωριέμαι να τα γράφω.

Είναι όμως σαφές ότι για να αποκτήσει μία σοσιαλιστική αναδιανομή του πλούτου πάγια και σταθερά στοιχεία, για να “πιάσει τόπο” και να μην γίνει μόνο είδος συσσιτίου και φιλανθρωπικού βοηθήματος, που αργά ή γρήγορα θα ανατραπεί είναι αναγκαίος ο μετασχηματισμός της εν γένει παραγωγικής διαδικασίας ώστε να αποκτήσει χαρακτηριστικά κοινωνικοποίησης, ώστε περισσότεροι και δη όλη η κοινωνία να μετέχει κυριαρχικά και με πάγια δικαιώματα στα μέσα παραγωγής.

Μόνο έτσι θα οδηγηθούμε στον σοσιαλιστικό μετασχηματισμό της κοινωνίας και πλέον θα οριστικοποιήσουμε την μετάβαση σε άλλες ανώτερες κοινωνικές μορφές που είναι αυτεξούσιες και δεν έχουν την ανάγκη της εξουσίας καμίας ατομικότητας, κανενός κεφαλαιούχου.

Οι μέθοδοι για την μετάβαση αυτή είναι κατά βάση δύο:

- Η κρατική δημόσια ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής και

- Το πρότυπο (συνεταιριστικής ή μη) αυτοδιαχείρισης των μέσων παραγωγής.

Τα συστήματα αυτά αν και δύσκολο είναι δυνατόν να συνδυαστούν, ορίζοντας διακριτούς τομείς για κάθε δραστηριότητα (αλλού κράτος, αλλού συνεταιρισμοί), κυρίως για να αποφευχθούν ανταγωνιστικές αρνητικές τάσεις.
Αδιαμφισβήτητο όμως γεγονός είναι και εθελοτυφλώντας μόνο κανείς δεν θα μπορούσε να αναφέρει ότι και τα δύο συστήματα στην μέχρι σήμερα εφαρμογή τους απέτυχαν (σχετικά ή συνολικά).

Το σύστημα κρατικής ιδιοκτησίας όπως μέχρι σήμερα εφαρμόστηκε αποτέλεσε κακέκτυπο του ιδιωτικού καπιταλιστικού τρόπου αντίληψης, διοίκησης και παραγωγής. Τα έντονα εξουσιαστικά φαινόμενα που παρατηρούνται σε αυτού του είδους τα πρότυπα διοίκησης απομόνωσαν τον εργαζόμενο από το προϊόν της εργασίας του (ως σύνολο) και του στέρησαν κάθε προσωπικό ενδιαφέρον και συμμετοχή, ακόμα και την ανάγκη για βελτίωση του παραγομένου προϊόντος. Ο εργαζόμενος μη μετέχοντας ουσιαστικά στο γίγνεσθαι της απόφασης για την παραγωγή αποξενώθηκε από το αντικείμενο και την πορεία του και κατέστη αδιάφορος τρίτος. Αυτό που ορίζουμε σήμερα ως δημοσιοϋπαλληλίστικη αδιάφορη σχέση με το παραγόμενο αναπτύχθηκε και επικράτησε, καθώς ο εργαζόμενος εξακολούθησε να παραμένει και να θεωρείται όχι ανθρώπινη αξία, αλλά απλό αντικαταστατό γρανάζι ενός μηχανιστικού συστήματος. Η ίδια η παραγωγική διαδικασία και το προϊόν δεν ορίζονταν από την κοινωνία σύμφωνα με τις ανάγκες της, αλλά από γραφειοκράτες που ένοιωθαν κοινωνικά ολοκληρωμένοι καταλαμβάνοντας κάποια σημαντική διοικητική θέση.
Πολλές οι καχεξίες όμως και θα ξεστρατίσουμε, αποπροσανατολιζόμενοι από τον στόχο.

Η άλλη μορφή, το πρότυπο αυτοδιαχείρισης, εάν ήταν κρατικά διοικούμενη έφερε πάνω – κάτω τα αυτά ως άνω προβλήματα.

Μορφές συνεταιριστικά αυτοδιοικούμενης αυτοδιαχείρισης έχουν αντέξει διαχρονικά περισσότερο και έχουν να εμφανίσουν (εκτός από τις αποτυχίες) και επιτυχίες.

Είναι σαφές ότι η σωστή κατεύθυνση βρίσκεται κάπου προς τα εκεί.

Στις αιτίες αποτυχίας του 2ου αυτού προτύπου, προσωπικά δίδω τεράστια βάση στην εξουσιαστική άσκηση διοίκησης – διαχείρισης από ένα ή ελάχιστα πρόσωπα, στην αποκοπή του συνεταιριστή από το γίγνεσθαι και την τύχη και εκμετάλλευση του προϊόντος, ακόμα και στην δυνατότητα μίας ομάδας να διαχειρίζεται ανέλεγκτη και να νοσφίζεται παράνομα κέρδη εις βάρος της συνεταιριστικής επιχείρησης.

Εχοντας αναλύσει στο παρελθόν ένα νέο πρότυπο συνεταιριστικής αυτοδιαχείρισης, αλλά και στρατηγικής συμμετοχής του κράτους στην πορεία και στις επιλογές της οικονομίας θαρρώ ότι δύο είναι τα πρωταρχικά στοιχεία που μπορούν να οδηγήσουν σε επιτυχημένη εφαρμογή ένα τέτοιο πείραμα.

Δύο στοιχεία ορίζουν την πορεία προς τον σοσιαλιστικό μετασχηματισμό της κοινωνίας:

α. Η θεσμική άμεση δημοκρατική ίση συμμετοχή απάντων των συνεταιριστών συντελεστών στο γίγνεσθαι της επιχείρησης, ώστε να νοιώθουν την επιχείρηση και την πορεία της κομμάτι προσωπικής υπόθεσης και υπευθυνότητας (πολλά μπορεί να γράψει κανείς για τα αγαθά της δημοκρατίας) και

β. Η ενεργός θεσμική συμμετοχή της κοινωνίας μέσα από δημοκρατικούς επίσης θεσμούς στο γίγνεσθαι μιας συνεταιριστικής προσπάθειας, που αντικατοπτρίζει το έμπρακτο ενδιαφέρον της κοινωνίας για το τοπικό ή ευρύτερο παραγωγικό γίγνεσθαι και έχει την δυνατότητα να βελτιώσει, να προτείνει αλλά και να διορθώσει αντικειμενικά σφάλματα σε όλο το πλαίσιο της διαδικασίας.

Το ίδιο πλαίσιο λειτουργίας, ιδίως ως προς την θεσμική δημοκρατική συμμετοχή της κοινωνίας πρέπει και μπορεί να υιοθετηθεί και σε τυχόν επιχειρήσεις που λόγω της ευρύτερης σημασίας τους θα πρέπει να παραμείνουν στην κεντρικά κρατική ιδιοκτησία.

Εχω ήδη προτείνει στο παρελθόν συγκεκριμένα στάδια και διαδικασίες που άμεσα σχεδόν θα κτίσουν και θα συμβάλλουν αποφασιστικά στην επιτυχημένη πορεία της διαδικασίας αυτής που είναι αναγκαία για την κοινωνική και παραγωγική πρόοδο της χώρας μας, για ένα ουσιαστικό σοσιαλισμό που δημιουργεί νέες κοινωνικές οικονομίες, είθε και σε όλο τον πλανήτη. Πιστεύω σε αυτά που πρότεινα και χτίσαμε πολλοί μαζί, πιστεύω πως έχουν ισχυρότατη δυναμική.

Το στάδιο – πρόταση αυτή είναι θαρρό αναγκαίο και αυτονόητο για το ΠΑΣΟΚ και την χώρα μας, ώστε να υφίσταται ολοκληρωμένη πειστική και οραματική πρόταση προς την κοινωνία μας.

Το ΠΑΣΟΚ οφείλει να παραγάγει πολιτική ουσίας διότι είναι σαφές ότι εάν τα επενδυτικά προγράμματα καταλήξουν στα χέρια συγκεκριμένων, ολίγων, ήδη γνωστών ή αγνώστων προσώπων όχι αναδιανομή δεν θα έχουμε, αλλά επαναδιανομή στους αυτούς και περαιτέρω κοινωνική οπισθοδρόμηση.
Βέβαια το σημερινό κράτος και το ΠΑΣΟΚ δεν έχει στην φαρέτρα του, τα πολλά όπλα του παρελθόντος, οι ιδιωτικοποιήσεις καθιστούν το έργο δυσκολότερο, αλλά η κοινωνία των καταφρονεμένων και εξαθλιωμένων ανθρώπων έχει την αναγκαιότητα να στηρίξει τέτοιες λύσεις που θα την αξιώσουν συλλογικά.

 

 

 

Η ΛΗΣΤΕΙΑ ΤΗΣ ΑΙΣΧΡΟΚΕΡΔΕΙΑΣ & Η ΤΑΞΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ

Είναι γνωστό ότι στις περισσότερες σύγχρονες κοινωνίες η αφαίρεση πράγματος που ανήκει σε άλλο είναι παράνομη αστικά και ποινικά.
Ποινικά χαρακτηρίζεται ως κλοπή ή υπεξαίρεση και εάν κατά την αφαίρεση υπάρχει άσκηση βίας ή απειλή βίας χαρακτηρίζεται ως ληστεία.
Τον αυτό νομικο χαρακτηρισμό έχει ή πράξη ακόμα και εάν ο δράστης ενεργεί προκειμένου να καλύψει άμεσες βιοτικές ανάγκες του ιδίου ή της οικογένειάς του.
Αναλύοντας τις ανωτέρω πράξεις διαπιστώνουμε ότι παράνομη χαρακτηρίζεται η περιουσιακή μετακίνηση από το θύμα στον δράστη.

Η περιουσιακή μετακίνηση δεν είναι παράνομη όταν υφίσταται πώληση. Η πώληση βασίζεται στην ανταλλαγή πραγμάτων, ήτοι περιουσιακών στοιχείων μεταξύ πωλητή και αγοραστή.

Τι γίνεται όμως και ποιά είναι η πρόβλεψη του νόμου όταν η βία της ανάγκης (σωματικής ή και ψυχολογικής) καθιστά το αντάλλαγμα δυσανάλογο σε σχέση με την πραγματική αξία του πωλούμενου προϊόντος;
Στην περίπτωση αυτή δεν υφίσταται στην πραγματικότητα παράγοντας βίας (ήτοι “ληστεία” – όπως σωστά το αποκαλεί εδώ και χρόνια ο ελληνικός λαός) και κοινωνικά αθέμιτης μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων από τον αγοραστή και υπέρ του πωλητή;
Είναι σαφές ότι το κράτος του σήμερα απέχει από την ρύθμιση της σχέσης αυτής, που προσομοιάζει άμεσα με τα ανωτέρω αδικήματα και εν γένει παράνομες πράξεις.
Είναι σαφές ότι την αντικοινωνική αυτή συμπεριφορά την αντιμετωπίζει το κράτος ως ελευθερία της αγοράς και του δικαιοπρακτείν. Η ταξικότητα και η εύνοια προς τον πωλητή είναι σαφής και εύγλωττα χαρακτηρίζεται ως επιλογή ταξικής αντικοινωνικής προτίμησης.
Σε ένα σύγχρονο πραγματικό κράτος, που αντλεί την ουσία του από την συγκρότηση και θέση αυτής της κοινωνίας, η “ληστεία” αυτή χρήζει ρύθμισης, ώστε να αποφευχθεί και παταχθεί το αντικοινωνικό σχαστικό φαινόμενο, κατά τρόπο ανάλογο με τα ευθέως ανάλογα φαινόμενα παραβατικής συμπεριφόρας που προπεριγράφηκαν.

 

ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΝΕΡΩΝΕΣ & ΠΙΛΑΤΟΙ: Η ΣΟΣΙΑΛΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΗΡΕΤΗΣ ΤΩΝ ΦΡΕΝΟΒΛΑΒΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΩΝ

    ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΝΕΡΩΝΕΣ & ΠΙΛΑΤΟΙ: Η ΣΟΣΙΑΛΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΗΡΕΤΗΣ ΤΩΝ ΦΡΕΝΟΒΛΑΒΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΩΝ

    Προσωπικά, τις αναλύσεις μου για την οικονομία τις έχω κάνει και αρκετές από αυτές έχω δημοσιεύσει. Παράλληλα, έχω δημοσιεύσει και σειρά προτάσεων. Το ίδιο έχουν πράξει και σειρά συντρόφων.
Θαρρώ ότι οι αναλύσεις και προτάσεις που έχουν γίνει υπακούουν σε δύο βασικά κριτήρια: στην εξυπηρέτηση των αναγκών του ανθρώπου και στην εξυπηρέτηση των αναγκών της κοινωνίας.
Ως πολιτικό επακόλουθο, πιστεύω ότι οι θέσεις αυτές κινούνται στο φάσμα του σοσιαλισμού, όπως αυτός έχει τεθεί στο παρελθόν και όπως δυναμικά, αλλά πιστοί στις θεμελιώδεις αρχές και αξίες του, τον σχεδιάζουμε ή τον νομίζουμε (στην χειρότερη για εμάς περίπτωση) για το μέλλον.
Βλέπω όμως και εγώ το κατάδηλο στο πανελλήνιο : η ηγετική πολιτικά ομάδα του ΠΑΣΟΚ όχι μόνο δεν εκφράζει σοσιαλιστικές απόψεις, αλλά εκφράζει και ασπάζεται τις απόψεις του νέο-φιλελευθερισμού, δηλ. την κοσμοθεωρία της πολιτικής θεωρίας του αντιπάλου. Αντίστοιχα, με την ηγετική ομάδα , μια ευτυχώς ακόμα μειοψηφία υποστηρικτών του ΠΑΣΟΚ, εκφράζει τις ίδιες απόψεις και αντιλήψεις. Ελεύθερος ανταγωνισμός, οικονομία της αγοράς κλπ… είναι τα ιδεατά για τους ανθρώπους αυτούς.
Τα ακούω, τα βλέπω να κυριαρχούν και αναρωτιέμαι για το πολιτικό ποιόν του ΠΑΣΟΚ στο σήμερα, αναρωτιέμαι ακόμα και για την παρουσία μου και την δική μου υποστήριξη.
Αυτό που κάνετε κυρίες και κύριοι των κομματικών μηχανισμών δεν είναι μόνο πολιτική αυτοαναίρεση, αλλά συμβάλλει στα μέγιστα στην πλήρη απαξίωση της πολιτικής. Επιδίωξη των ισχυρών αυτού του πλανήτη είναι φυσικά να καθορίζουν αυτοί το μέλλον του, όπως και επιδίωξη των πολλών και ανισχύρων είναι η ίδια. Ακόμα και σε αυτή την θρυμματισμένη ψευδεπίγραφη δημοκρατία, η άποψη των πολλών μετράει ως μοχλός κοινωνικής πίεσης. Η παράδοση όμως της κοινωνίας στις εντολές της αγοράς περνά μέσα από τις πολιτικές απόψεις του νεοφιλελευθερισμού που υιοθετείτε. Δεν κυβερνά πλέον η κυβέρνηση, αλλά η «αγορά» … αυτό μας λέτε, χωρίς να μας έχετε αποκαλύψει έστω το σε τι συνίσταται η αγορά και ποια πρόσωπα διαφεντεύουν την πορεία της. Ετσι γίνεστε και εσείς όργανα της αγοράς.
Όμως η κυριαρχία της αγοράς περνά αναγκαία μέσα από την απαξίωση των δυνατοτήτων πολιτικής παρέμβασης των κυβερνήσεων, που έστω και με δεδομένη πολιτειακή στρεβλότητα, εκφράζουν κάποιες πιέσεις της κοινωνίας (της όποιας καταπιεσμένης, αμόρφωτης, ανασφαλούς και κατευθυνόμενης κοινωνίας). Η αγορά λοιπόν διαμορφώνει πολιτική, επιλέγει και στηρίζει εκφραστές της, αλλά και εν γένει προσωπικότητες – ασημαντότητες, ως «εκφραστές» και χειριστές των κυβερνήσεων και των πολιτειακών δεδομένων. Ως χειριζόμενη από κατευθυνόμενες ασημαντότητες, η κάθε πολιτειακή εξουσία όχι μόνο εκχωρεί στην αγορά ολοένα και μεγαλύτερο πεδίο ρύθμισης – εξουσίας, αλλά και απαξιώνει το ίδιο της τον εαυτό, αφού ο κάθε ανίκανος δεν μπορεί να εκφράσει τίποτε άλλο εκτός από ανικανότητα, συμβιβασμό, δουλοπρέπεια και απόλυτη μετριότητα.
Όταν οι νικητές κερδίζουν ένα πόλεμο σκοτώνουν ή φιμώνουν τους πραγματικούς ή φυσικούς ηγέτες του αντιπάλου και στην θέση τους τοποθετούν ανδρείκελα, που εξυπηρετούν τους στόχους τους. Μια ματιά στην παγκόσμια πολιτική σκηνή μετά το 1990 θα σας πείσει για το σήμερα.
Θα παρακάμψω την ανάλυση θεσμικών μηχανισμών, πολιτικών, νομικών ρυθμίσεων (αυτά άλλωστε υπάρχουν και αλλού) και θα έλθω απευθείας στην πρόταση που αφορά τον ορισμό και την πάταξη της αισχροκέρδειας. Θα ανατρέξω στα θεμελιώδη ζητήματα που αφορούν τον άνθρωπο: την κάλυψη των βιοτικών του αναγκών, τις κοινωνίες συλλογικότητας και αλληλοστήριξης, την ισότητα και την ίδια του την ζωή. Για εμένα οι πρώτοι και πιο επικίνδυνοι ψυχικά ασθενείς που θα έπρεπε να κλειστούν σε ψυχιατρικά νοσοκομεία, είναι όσοι αποζητούν ατομικές εξουσίες, ισχύ, αυτοί που αποζητούν να έχουν πολύ περισσότερα ή όλα και να είναι πάνω από τους άλλους. Ποιος αλήθεια τους έδωσε το δικαίωμα να επιζητούν να κάνουν τους άλλους δυστυχισμένους ή νεκρούς για να νέμονται και να κατέχουν αυτοί ; ποια διαστροφή και ανεπάρκεια πνευματικής ισορροπίας έχει σκουληκιάσει στο μυαλό τους; πως θα έκρινε η ψυχιατρική ένα παιδί που χτυπάει συνεχώς τα άλλα, τους παίρνει τα πράγματα, θέλει να ακούγετε μόνο η δική του γνώμη και την επιβάλλει με κάθε αθέμιτο τρόπο; Αν δεν είναι ψρενοβλαβείς είναι σίγουρα επικίνδυνοι, επικίνδυνοι για κάθε κοινωνικό ιστό και άνθρωπο ξεχωριστά και τους αξίζει και πάλι η απομόνωση. Οι φρενοβλαβείς αυτοί έχουν καταφέρει να κυριαρχούν στον κόσμο και να κάνουν τους συνανθρώπους τους να υποφέρουν. Το ότι επιτρέπουμε στους φρενοβλαβείς αυτούς να κυριαρχούν είναι το μεγάλο μας λάθος, το ότι επιτρέπουμε να ορίζουν το παρόν και το μέλλον μας μοιάζει πραγματικά με μία διαρκή αυτοκτονία, με συνεχή δηλητηρίαση της ζωής μας. Είναι το δηλητήριο της αθλιότητας της ζωής που βιώνουμε … .
Τα απεριόριστα και απύθμενα πάθη των φρενοβλαβών για νομή και κατοχή ολοένα και περισσοτέρων πραγμάτων – αγαθών και εξουσιών ζητώ να αντιληφθούμε και να περιορίσουμε σε 1η φάση, με την πρότασή μου αυτή. Να μην τους αφήνουμε να βλάπτουν όλους εμάς ανεξέλεγκτα υπό τα παρανοϊκά κατασκευάσματα της ελευθερίας της αγοράς και του ελεύθερου ανταγωνισμού, που αντικατοπτρίζουν, εκφράζουν και υλοποιούν την ελευθερία της φρενοβλάβειάς τους να εξουσιάζουν, να κατέχουν, ακόμα και να καταστρέφουν.
Δεν είναι το όραμά μου βέβαια αυτό, ο περιορισμός της φρενοβλάβειας δεν μπορεί να είναι όραμα … . Οραμα είναι οι κοινωνίες ανθρώπινης συλλογικότητας, οι κοινωνίες συμπαράστασης και κάλυψης των βιοτικών αναγκών για τον καθένα και από όλους, όχι σύμφωνα με τις ικανότητες του καθενός, αλλά μόνο σύμφωνα με τις ανάγκες του. Το πρώτο όμως που έχουμε και μπορούμε να κάνουμε είναι να περιορίσουμε αυτούς που δημιουργούν με την φρενοβλάβειά τους ολοένα και περισσότερες ανάγκες σε ολοένα και περισσότερους.

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ: ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Θα μιλήσω με τον δικό μου τρόπο για “τo δικό μου Πανεπιστήμιο”… .

Θα ξεκινήσω από το φαύλο σημερινό σύστημα και δεν θα ρίξω την ευθύνη φυσικά στους φοιτητές, όπως κάνουν κάποιοι εξουσιολάγνοι και παπαγαλίζοντες αντιδραστικές θεωρίες. Καλά κάνουν οι φοιτητές και δεν θέλουν ένα τέτοιο πανεπιστήμιο  .

Το σύστημα δεν αυτογεννάται, δεν αυτοδημιουργείται από παρθενογέννεση, το σύστημα εκφράζει σήμερα την ίδια φαυλότητα της κοινωνικής διάστασης της εξουσίας (και δεν εννοώ μόνο της πολιτικής).

Τα πανεπιστήμια λειτουργούν υπό ένα συγκεκριμένο νομικό καθεστώς. Αυτό το καθεστώς θα πρέπει να εξεταστεί πρωτίστως. Επισημαίνω ότι το υπάρχον νομικό καθεστώς εξασφαλίζει στα Πανεπιστήμια αυτονομία από τον κοινωνικό έλεγχο. Στην πραγματικότητα τα πανεπιστήμια βρίσκονταν πάντα εκτός αμέσου κοινωνικού ελέγχου (η εμμεσότητα της κυβερνητικής παρέμβασης είχε πάντα οργανωτικό χαρακτήρα).

Στο “δικό μου πανεπιστήμιο” δεν διοικεί το διδακτικό προσωπικό, τουλάχιστον δεν διοικεί με την ένταση που παρατηρείται σήμερα. Το διδακτικό προσωπικό έχει ως σκοπό της ύπαρξης και παρουσίας του, την διδασκαλία. Εχει μια ιδιόρρυθμη σχέση μισθωτού και δεν μπορεί ταυτόχρονα να διοικεί, να αποφασίζει αυτό (χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η γνώμη του δεν έχει βαρύνουσα εξ αντικειμένου θέση). Στο “δικό μου πανεπιστήμιο” η διοίκηση ανήκει στην κοινωνία που αποφασίζει δημοκρατικά σε δύο επίπεδα. Στο επίπεδο άμεσης καθολικής εκλογής μιας δημοκρατικής αρχής διοίκησης και στο επίπεδο άμεσης δημοκρατικής εντολής.

Να μπορούν π.χ. οι αγρότες να ζητήσουν την δημιουργία μιας σχολής γεωπονίας με συγκεκριμένο προσανατολισμό ή μιας σχολής επιμόρφωσης αγροτών και αυτό να καθίσταται αντικείμενο καθολικής ψηφοφορίας και απόφασης. Αυτό σημαίνει δημοκρατικό κοινωνικό πανεπιστήμιο.

Η φαυλότητα της σημερινής κατάστασης έφτασε μέχρι του σημείου να ιδρύει σειράς σχολών και πανεπιστημίων για να τονώσει τοπικές οικονομίες με τα έξοδα διαβίωσης των φοιτητών, χωρίς υποδομές, χωρίς καν εκπαιδευτικό προσανατολισμό. Φτιάχτηκαν δεκάδες σχολές χωρίς ουσιαστικό κοινωνικό προσανατολισμό με τυφλά και μικρόπνοα οικονομίστικα κριτήρια. Διογκώθηκε έτσι ουσιαστικά το κοινωνικό πρόβλημα και ο ανταγωνισμός στην αγορά εργασίας, με αποτέλεσμα την γενιά των 700 Ευρώ και την ενασχόληση των πτυχιούχων με άλλα πράγματα από αυτά που σπούδασαν. Μόνο το κεφάλαιο είναι ευνοημένο από αυτή την φαυλότητα, όλοι οι άλλοι χάσαμε και κυρίως οι νέες γενιές που ζούν στην αποθήκη της απαξίωσης, στην αποθήκη της φτηνής για κάποιους εργασίας.

 

Χρειάζεται θαρρώ η δημιουργία σχολών επιστημονικά εξειδικευμένων. Δεν μπορούμε πλέον να έχουμε σχολές που βγάζουν απλά “φυσικούς”, “χημικούς” ή “μαθηματικούς” όταν οι ειδικές εφαρμογές των επιστημών αυτών είναι τεράστιες. Χρειάζεται να δούμε τα πράγματα και την παιδεία όχι ως αποθήκη προσδοκιών και ανθρώπων, αλλά ως πεδίο περαιτέρω επαφής με την γνώση.

Το δικό μου πανεπιστήμιο δεν λειτουργεί ως εξεταστικό κέντρο, κυρίως επειδή αυτό βολεύει ποικιλοτρόπως το καθηγητικό προσωπικό, που δεν εντείνει τις προσπάθειές του στην διδασκαλία, αλλά αρκείται στην εξουσία της εξέτασης. Το δικό μου πανεπιστήμιο είναι πανεπιστήμιο γνώσης και όχι εξουσιαστικής θολούρας, που επιτρέπει την αυθαιρεσία και την νόσφιση εργασίας άλλων – κυρίως φοιτητών.

Το δικό μου πανεπιστήμιο δεν λειτουργεί ως προθάλαμος της αγοράς εργασίας, έχει σκοπό την γνώση και η κατοχή της είναι ευνόητο ότι μπορεί να οδηγήσει σε άλλα επίπεδα, χωρίς να υπάρχει αυτός ο προσανατολισμός.

Το δικό μου πανεπιστήμιο είναι πανεπιστήμιο έρευνας, προόδου και κοινωνικής προσφοράς. Φοιτητές και διδάσκοντες αποφασίζουν για την προώθηση προτάσεων έρευνας και φτιάχνουν το πλάνο συμμετοχής και εργασίας.

Στο δικό μου πανεπιστήμιο (όπως έχω ήδη προτείνει) ο φοιτητής αποκτά άμεση εμπειρία μέσω της αντικατάστασης των εξετάσεων από μελέτες και έρευνες κοινωνικής διάστασης και προσφοράς. Η γνώση που παράγεται ανήκει στην ίδια την κοινωνία και όχι μόνο σε καθηγητές ή μόνο σε επιχειρήσεις.

Στο δικό μου πανεπιστήμιο, ο φοιτητής παύει να είναι ένας καταπιεσμένος από παντού κακομοίρης, που φτάνει να μισεί αυτό που είναι και αυτό που κάνει. Συμμετέχει ενεργά και ισότιμα σε όλες τις διαδικασίες και δημοκρατικά μετέχει στον έλεγχο της λειτουργίας του πανεπιστημίου υπό οιανδήποτε έκφανση.

Στο δικό μου πανεπιστήμιο, οι πόρτες είναι ανοικτές στην κοινωνία και όποιος πολίτης θέλει μπορεί να παρακολουθήσει μαθήματα (χωρίς να δικαιούται βέβαια τίτλου σπουδών).

Στο δικό μου πανεπιστήμιο, η αξιολόγηση της εργασίας των διδασκόντων είναι αναγκαία και ανήκει στην κοινωνία και στους μετέχοντες στο εκπαιδευτικό γίγνεσθαι. Δεν είναι δυνατόν να υπάρχουν άφαντοι καθηγητές ή εξουσιαστές – βασανιστές ανάμεσα στην εκπαιδευτική κοινότητα.

Στο δικό μου πανεπιστήμιο δεν υπάρχει ένα και μοναδικό σύγγραμμα (που αποφέρει εκατοντάδες εκατομμύρια στους διδάσκοντες και στους εκδότες). Υπάρχει πλήρης ελευθερία πρόσβασης στη γνώση και επιλογής του καλύτερου.       

Στο δικό μου πανεπιστήμιο η μεταπτυχιακή εξειδίκευση δεν είναι θέμα για λίγους αλλά για όλους. Τα δίδακτρα παράλληλα καταργούνται.

Αυτά τα λίγα, κοντά σε όσα έχω ήδη γράψει, σκιαγραφούν το “δικό μου πανεπιστήμιο”.

ΓΙΑ ΜΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ, ΜΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΧΩΡΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΚΕΡΔΟΣ

Το κεντρικό στοιχείο του καπιταλισμού είναι το οικονομικό κέρδος από την εκμετάλλευση πραγματικών και επίπλαστων – τεχνητών βιοτικών αναγκών του ανθρώπου, αναγκών υλικών και ψυχικών/ψυχολογικών.
Οι καπιταλιστές χωρίς αυτό αποστεώνονται και με το όπλο αυτό οδήγησαν τις ανθρώπινες κοινωνίες στον σημερινό «απ-ανθρωπισμό», στην λογική της ζούγκλας.
Δεν μπορούμε βέβαια να αποκόψουμε τον άνθρωπο από τις ανάγκες του (αυτό θα ισοδυναμούσε με βιολογική ή πνευματική δολοφονία). Δεν μπορούμε ούτε καν να τις προσδιορίσουμε αυθαίρετα σε λιγότερες από τις ελάχιστες αναγκαίες (αυτό θα οδηγούσε σε ουσιαστική φυλάκιση των ανθρώπων – κάτι ξέρουμε από το πείραμα της Ε.Σ.Σ.Δ.).
Ο δικός μας ελευθεριακός δημοκρατικός σοσιαλισμός πρέπει να επιδιώκει το αντίθετο, στην απελευθέρωση του ανθρώπου από την αβεβαιότητα της έλλειψης, της μη δυνατότητάς του να απολαύσει βασικά βιοτικά αγαθά. Μόνος όρος η προσφορά της εργασίας του για την παραγωγή τους, όπου αυτός ελεύθερα επιλέξει και όπου του τάξει η δημοκρατική πλειοψηφία. Τα αγαθά αυτά (για το ποια είναι) θα αποφασίσει δημοκρατικά η ίδια κοινωνία, με την συμβολή της επιστήμης.
Το πρώτο και καίριο πλήγμα για τους καπιταλιστές, αναγκαίο για την μετάβαση σε μία ανθρώπινη κοινωνία, θα είναι η μείωση και εν τέλει απαλοιφή κάθε έννοιας οικονομικού κέρδους από τα αγαθά αυτά, να χάσουν το εμπορικό τους ενδιαφέρον. Η κοινωνία μπορεί να κτίσει πάνω στην παραγωγή τους, αλλά και να πολεμήσει μέσα από μονάδες που θα παράγουν και εμπορεύονται τα αγαθά, χωρίς να αποσκοπούν στο κέρδος. Σε τέτοιο «ανταγωνισμό» δεν μπορούν να ανταπεξέλθουν οι καπιταλιστές. Μπορούμε λοιπόν κάποιες συλλογικότητες να δημιουργήσουμε μονάδες παραγωγής και εμπορίας, στις οποίες το μόνο κέρδος θα είναι οι μισθοί των εργαζομένων, μισθοί που πάντα θα είναι αρκετοί για να υπερκαλύπτουν τις βιοτικές ανάγκες. Για όλα τα άλλα, θα αποφασίζουν οι «συνεταιριστές» μαζί με την κοινωνία. Τα έχω προτείνει, να μην τα ξαναγράφω. Ετσι όχι μόνο δημιουργούμε θέσεις εργασίας και θεσμούς δημοκρατικής κοινωνικής κυριότητας, αλλά αποστεώνουμε και απονευρώνουμε τον καπιταλισμό, δημιουργώντας τις συνθήκες για την απαλλαγή των κοινωνιών από τους καπιταλιστές.
Το κράτος – στρατηγείο έχει τον ρόλο του σχεδιασμού, της επιλογής, της επικουρίας και του ελέγχου, κυρίως για να μην αναπτυχθούν προβληματικοί ανταγωνισμοί. Αλλωστε το κράτος της Δημοκρατίας, αποτελεί έκφραση της κοινωνίας.
Πρέπει λοιπόν να κινηθούμε προς την αποστέωση του κεντρικού στοιχείου αυτού του καπιταλισμού και οι προτάσεις έχουν ήδη γραφτεί πιο αναλυτικά σε άλλα κείμενα. Εύκολο είναι, αρκεί να το πιστέψουμε.